Civitas et Lex

GRANICE KONSENSU MAŁŻEŃSKIEGO: POZYTYWNY AKT WOLI I SYMULACJA W PRAWIE KANONICZNYM

2026-03-17T15:48:13+00:00

Artykuł analizuje zgodę małżeńską jako fundament powstania węzła małżeńskiego w prawie kanonicznym oraz jej zafałszowanie w postaci symulacji. W części pierwszej ukazano naturę communio vitae i sprawczą rolę konsensu. Następnie omówiono symulację zgody – całkowitą i częściową – jako wady uderzające w sam akt woli wraz z ich skutkiem w postaci nieważności małżeństwa. Przedstawiono ewolucję ujęć doktrynalnych i judykatury, relację między chorobami psychicznymi a możliwością symulacji, a także typowe przedmioty wykluczeń: matrimonium ipsum, istotne elementy i przymioty (jedność i nierozerwalność), oraz dobra małżeństwa (bonum fidei, bonum sacramenti, bonum prolis, bonum coniugum). Tekst porządkuje kryteria dowodowe i strukturę „pozytywnego aktu woli”, wskazując na praktyczne konsekwencje procesowe.

ZASIEDZENIE PASA DROGOWEGO GMINNEJ DROGI PUBLICZNEJ W ŚWIETLE ORZECZNICTWA SĄDOWEGO

2026-03-17T15:48:15+00:00

Pas drogowy drogi publicznej pełni szereg funkcji. Niewątpliwie jest przestrzenią, w której zlokalizowana jest droga. W pozostałej jego części zlokalizowana jest infrastruktura techniczna oraz inne obiekty związane z bezpieczeństwem ruchu drogowego. Pas drogowy stanowi również rezerwę niezbędną dla celów modernizacji drogi publicznej. Pełni on również funkcje komunikacji dla ruchu pieszych i rowerzystów. Lokalizuje się w nim zatoki parkingowe, wjazdy, zjazdy oraz pozostałe nie wymienione powyżej obiekty budowlane służące gospodarczemu utrzymaniu drogi. Korzystanie z pasa drogowego często stanowi przyczynek do wszczynania postępowań o zasiedzenie nieruchomości, co stanowić będzie tło rozważań niniejszego artykułu. Przedmiotem artykułu jest zagadnienie zasiedzenia pasa drogowego gminnej drogi publicznej. Celem artykułu jest ustalenie czy nadanie drodze statusu drogi publicznej wyłącza możliwość zasiedzenia pasa drogowego tej drogi w świetle piśmiennictwa i judykatury. Tłem rozważań są zagadnienia wyłączenia spod zasiedzenia przedmiotów publicznych, specjalnego reżimu prawnego, nadzoru administracyjnoprawnego nad pasem drogowym.

DUCHOWIEŃSTWO KOŚCIOŁA RZYMSKOKATOLICKIEGO W POLSCE POD KONIEC ŚREDNIOWIECZA I W CZASACH NOWOŻYTNYCH. W TROSCE O WŁAŚCIWE POLE ZNACZENIOWE POJĘĆ

2026-03-17T15:48:08+00:00

Na temat Kościoła łacińskiego (rzymskokatolickiego), jego duchowieństwa, roli w życiu politycznym, społecznym i jego bogactwach powstało wiele publikacji, których wartość merytoryczną można różnie oceniać. W potocznej opinii, zwłaszcza niektórych środowisk nieprzychylnych lub wręcz wrogich Kościołowi, są wciąż żywe oraz nieustannie powielane i utrwalane mity, które niewiele mają wspólnego z prawdą.

W niniejszym tekście omówiono najpierw duchowieństwo (stan duchowny), które było dużo liczniejsze niż współcześnie. Do stanu duchownego przynależeli wszyscy mężczyźni, którzy przystąpili do obrzędu tonsury i mieli różne stopnie święceń. Wyjaśniono także kluczowe dla tamtych czasów pojęcia, jakimi były beneficjum i patronat. Omówiono również wewnętrzny podział stanu duchownego oraz zasady obsady różnych urzędów i godności kościelnych.

FROM SOCIAL MEDIA OPINION TO LEGAL CONFLICT: FREEDOM OF SPEECH, DEFAMATION, AND CORPORATE IMAGE IN NIGERIA – A CRISIS COMMUNICATION CASE STUDY

2026-03-17T15:48:11+00:00

This study examines the controversy between Chioma Okoli and Erisco Foods in Nigeria to explore how digital expression, legal frameworks, and corporate reputation intersect within a contested media environment. The conflict began when Chioma Okoli posted on Facebook that a tomato product was too sweet and later commented that it was killing people, prompting Erisco Foods to file a ₦5 billion defamation lawsuit under the Cybercrimes Act 2015. Using a qualitative case study and directed content analysis, the research shows how online speech can attract legal consequences through statutory interpretation. The findings reveal that culturally rooted expressions can be interpreted as defamatory when removed from their cultural context. It concludes that litigation being a primary response could worsen reputational damage and public distrust. It recommends culturally informed crisis management approaches that balance corporate protection with citizens' freedom of expression, particularly in societies with weak institutional trust and complex legal systems.

KAPŁANI DIECEZJI EŁCKIEJ ZMARLI W LATACH 1992-1997 (KS. KAZIMIERZ ANTONI WŁODARCZYK, KS. JAN WIELGAT, KS. JÓZEF DRAŻBA, KS. ADOLF JAN JASZCZYK, KS. STANISŁAW ROGOWSKI, KS. STANISŁAW BIELAWSKI, KS. HUBERT EMIL KLINGENBERG, KS. ALEKSANDER WALCZYK)

2026-03-17T15:48:00+00:00

W artykule przedstawiono osiem biogramów kapłanów diecezji ełckiej zmarłych w latach 1992-1997, tj. ks. Kazimierza Antoniego Włodarczyka (+1992), ks. Jana Wielgata (+1993), ks. Józefa Drażbę (+1995), ks. Adolfa Jana Jaszczyka (+1995), ks. Stanisława Rogowskiego (+1995), ks. Stanisława Bielawskiego (+1996), ks. Huberta Emila Klingenberga (+1996), ks. Aleksandra Walczyka (+1996). Pod każdym biogramem podano także bibliografię przedmiotową. Wszystkie biogramy księży zostały opracowane w układzie chronologicznym, a w ramach danego roku – w układzie alfabetycznym.

IL GOVERNO DELLE LISTE DI ATTESA IN SANITA’: IL PANORAMA LEGISLATIVO ITALIANO

2026-03-17T15:48:14+00:00

Nel settore sanitario, le liste di attesa, ovvero gli elenchi delle prestazioni prenotate, perseguono l'obiettivo funzionale di garantire appropriatezza delle prescrizioni, organizzazione, equità e tempestività nell'accesso alle prestazioni sanitarie, ottimizzando le risorse disponibili. Il Decreto Legge n. 73 del 7 giugno 2024, convertito nella Legge n. 107 del 29 luglio 2024, in linea con tale piano, rafforza l'assetto complessivo del sistema sanitario, orientandolo ulteriormente verso un modello digitale, trasparente e user-friendly, attraverso strumenti concreti volti a migliorare l'accesso alle cure, ridurre i tempi di attesa e aumentare l'efficienza della struttura organizzativa.

KS. WOJCIECH GUZEWICZ, ENCYKLOPEDIA PARAFII I KOŚCIOŁÓW DIECEZJI EŁCKIEJ. T. I (AUGUSTÓW – JANÓWKA), WYDAWNICTWO DIECEZJALNE ADALBERTINUM, EŁK 2024, SS. 229; KS. WOJCIECH GUZEWICZ, ENCYKLOPEDIA PARAFII I KOŚCIOŁÓW DIECEZJI EŁCKIEJ. T. II (JELENIEWO – RUCIANE-NIDA), WYDAWNICTWO DIECEZJALNE ADALBERTINUM, EŁK 2025, SS. 251; KS. WOJCIECH GUZEWICZ, ENCYKLOPEDIA PARAFII I KOŚCIOŁÓW DIECEZJI EŁCKIEJ. T. III (RUTKA-TARTAK – ŻYTKIEJMY), WYDAWNICTWO DIECEZJALNE ADALBERTINUM, EŁK 2025, SS. 280.

2026-03-17T15:48:10+00:00

Encyklopedia autorstwa ks. prof. Wojciecha Guzewicza, wydana w latach 2024-2025 przez wydawnictwo Adlabertinum, jest syntetycznym, a więc zwięzłym i całościowym podsumowaniem stanu wiedzy na temat parafii na terenie diecezji ełckiej. Składa się z trzech tomów, w których znajduje się po ok. 50 haseł. Tomy łączą treści religijne, historyczne i społeczne. Dodatkowo swoją ciekawą narracją mogą promować jeden z najczęściej odwiedzanych terenów turystycznych w Polsce – Mazur i ziemi suwalsko-augustowskiej.