https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel <p><span style="color: #000000;">„Civitas et Lex” to międzynarodowe recenzowane czasopismo o dostępie otwartym. Powstało jako kwartalnik w 2014 r. i wydawane jest przez Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, pod auspicjami programu NATO DEEP i we współpracy z międzynarodowym zespołem badawczym CEDICLO. W 2021 r. zostało włączone do czasopism naukowych ANVUR (Italia).<br /></span></p> <p><span style="color: #000000;">Czasopismo „Civitas et Lex” powstało w celu publikowania artykułów i tekstów naukowych, wymiany myśli i doświadczeń, inicjowania dyskusji nt. bieżących problemów społecznych, wspierania młodych naukowców. </span></p> Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie pl-PL Civitas et Lex 2392-0300 <div class="entry clearfix"> <div class="entry clearfix"> <div class="page"> <p><span style="color: #000000;">Wszystkie artykuły opublikowane w <em>Civitas et Lex</em> są dostępne online w trybie otwartego dostępu (Open Access) i można je pobrać bezpłatnie na podstawie następującej licencji</span>&nbsp;<u><a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode"><span style="color: #800000;">Creative Commons&nbsp;CC BY-NC-ND&nbsp;(Attribution – Non-Commercial – No Derivative Works) 4.0</span></a></u><span style="color: #800000;">.</span></p> <p>&nbsp;</p> </div> </div> </div> https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/view/11917 <p>Artykuł analizuje zgodę małżeńską jako fundament powstania węzła małżeńskiego w prawie kanonicznym oraz jej zafałszowanie w postaci symulacji. W części pierwszej ukazano naturę&nbsp;<em>communio vitae</em>&nbsp;i sprawczą rolę konsensu. Następnie omówiono symulację zgody – całkowitą i częściową – jako wady uderzające w sam akt woli wraz z ich skutkiem w postaci nieważności małżeństwa. Przedstawiono ewolucję ujęć doktrynalnych i judykatury, relację między chorobami psychicznymi a możliwością symulacji, a także typowe przedmioty wykluczeń:&nbsp;<em>matrimonium ipsum</em>, istotne elementy i przymioty (jedność i nierozerwalność), oraz dobra małżeństwa (<em>bonum fidei, bonum sacramenti, bonum prolis, bonum coniugum</em>). Tekst porządkuje kryteria dowodowe i strukturę „pozytywnego aktu woli”, wskazując na praktyczne konsekwencje procesowe.</p> Oliwia Pięta Prawa autorskie (c) 2026 Civitas et Lex https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 2026-03-17 2026-03-17 49 1 55 69 10.31648/cetl.11917 https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/view/11657 <p>Pas drogowy drogi publicznej pełni szereg funkcji. Niewątpliwie jest przestrzenią, w której zlokalizowana jest droga. W pozostałej jego części zlokalizowana jest infrastruktura techniczna oraz inne obiekty związane z bezpieczeństwem ruchu drogowego. Pas drogowy stanowi również rezerwę niezbędną dla celów modernizacji drogi publicznej. Pełni on również funkcje komunikacji dla ruchu pieszych i rowerzystów. Lokalizuje się w nim zatoki parkingowe, wjazdy, zjazdy oraz pozostałe nie wymienione powyżej obiekty budowlane służące gospodarczemu utrzymaniu drogi. Korzystanie z pasa drogowego często stanowi przyczynek do wszczynania postępowań o zasiedzenie nieruchomości, co stanowić będzie tło rozważań niniejszego artykułu. Przedmiotem artykułu jest zagadnienie zasiedzenia pasa drogowego gminnej drogi publicznej. Celem artykułu jest ustalenie czy nadanie drodze statusu drogi publicznej wyłącza możliwość zasiedzenia pasa drogowego tej drogi w świetle piśmiennictwa i judykatury. Tłem rozważań są zagadnienia wyłączenia spod zasiedzenia przedmiotów publicznych, specjalnego reżimu prawnego, nadzoru administracyjnoprawnego nad pasem drogowym.</p> Monika Ziniewicz Prawa autorskie (c) 2026 Civitas et Lex https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 2026-03-17 2026-03-17 49 1 41 54 10.31648/cetl.11657 https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/view/12095 <p>Na temat Kościoła łacińskiego (rzymskokatolickiego), jego duchowieństwa, roli w życiu politycznym, społecznym i jego bogactwach powstało wiele publikacji, których wartość merytoryczną można różnie oceniać. W potocznej opinii, zwłaszcza niektórych środowisk nieprzychylnych lub wręcz wrogich Kościołowi, są wciąż żywe oraz nieustannie powielane i utrwalane mity, które niewiele mają wspólnego z prawdą.</p> <p>W niniejszym tekście omówiono najpierw duchowieństwo (stan duchowny), które było dużo liczniejsze niż współcześnie. Do stanu duchownego przynależeli wszyscy mężczyźni, którzy przystąpili do obrzędu tonsury i mieli różne stopnie święceń. Wyjaśniono także kluczowe dla tamtych czasów pojęcia, jakimi były beneficjum i patronat. Omówiono również wewnętrzny podział stanu duchownego oraz zasady obsady różnych urzędów i godności kościelnych.</p> Sławomir Zabraniak Prawa autorskie (c) 2026 Civitas et Lex https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 2026-03-17 2026-03-17 49 1 7 20 10.31648/cetl.12095 https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/view/12001 <p>This study examines the controversy between Chioma Okoli and Erisco Foods in Nigeria to explore how digital expression, legal frameworks, and corporate reputation intersect within a contested media environment. The conflict began when Chioma Okoli posted on Facebook that a tomato product was too sweet and later commented that it was killing people, prompting Erisco Foods to file a ₦5 billion defamation lawsuit under the Cybercrimes Act 2015. Using a qualitative case study and directed content analysis, the research shows how online speech can attract legal consequences through statutory interpretation. The findings reveal that culturally rooted expressions can be interpreted as defamatory when removed from their cultural context. It concludes that litigation being a primary response could worsen reputational damage and public distrust. It recommends culturally informed crisis management approaches that balance corporate protection with citizens' freedom of expression, particularly in societies with weak institutional trust and complex legal systems.</p> Arkadiusz Dudziak Temitope Francis Prawa autorskie (c) 2026 Civitas et Lex https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 2026-03-17 2026-03-17 49 1 21 40 10.31648/cetl.12001 https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/view/12109 <p>W artykule przedstawiono osiem biogramów kapłanów diecezji ełckiej zmarłych w latach 1992-1997, tj. ks. Kazimierza Antoniego Włodarczyka (+1992), ks. Jana Wielgata (+1993), ks. Józefa Drażbę (+1995), ks. Adolfa Jana Jaszczyka (+1995), ks. Stanisława Rogowskiego (+1995), ks. Stanisława Bielawskiego (+1996), ks. Huberta Emila Klingenberga (+1996), ks. Aleksandra Walczyka (+1996). Pod każdym biogramem podano także bibliografię przedmiotową. Wszystkie biogramy księży zostały opracowane w układzie chronologicznym, a w ramach danego roku – w układzie alfabetycznym.</p> Wojciech Guzewicz Prawa autorskie (c) 2026 Civitas et Lex https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 2026-03-17 2026-03-17 49 1 71 78 10.31648/cetl.12109 https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/view/11682 <p>Nel settore sanitario, le liste di attesa, ovvero gli elenchi delle prestazioni prenotate, perseguono l'obiettivo funzionale di garantire appropriatezza delle prescrizioni, organizzazione, equità e tempestività nell'accesso alle prestazioni sanitarie, ottimizzando le risorse disponibili. Il Decreto Legge n. 73 del 7 giugno 2024, convertito nella Legge n. 107 del 29 luglio 2024, in linea con tale piano, rafforza l'assetto complessivo del sistema sanitario, orientandolo ulteriormente verso un modello digitale, trasparente e user-friendly, attraverso strumenti concreti volti a migliorare l'accesso alle cure, ridurre i tempi di attesa e aumentare l'efficienza della struttura organizzativa.</p> Flavio Parente Prawa autorskie (c) 2026 Civitas et Lex https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 2026-03-17 2026-03-17 49 1 79 90 10.31648/cetl.11682 https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/view/12005 <p class="Standard" style="text-align: justify; line-height: 150%;"><em>Encyklopedia </em>autorstwa ks. prof. Wojciecha Guzewicza, wydana w latach 2024-2025 przez wydawnictwo Adlabertinum, jest syntetycznym, a więc zwięzłym i całościowym podsumowaniem stanu wiedzy na temat parafii na terenie diecezji ełckiej. Składa się z trzech tomów, w których znajduje się po ok. 50 haseł. Tomy łączą treści religijne, historyczne i społeczne. Dodatkowo swoją ciekawą narracją mogą promować jeden z najczęściej odwiedzanych terenów turystycznych w Polsce – Mazur i ziemi suwalsko-augustowskiej.</p> Łukasz Wiśniewski Prawa autorskie (c) 2026 Civitas et Lex https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 2026-03-17 2026-03-17 49 1 91 93 10.31648/cetl.12005