Idea kreacjonizmu w filozofii ukraińskiej epoki baroku - Byczko, Bogdan (Humanistyka i Przyrodoznawstwo, 2018)
Kształtowanie się podstaw duchowych ukraińskiej świadomości narodowej jest związane z epoką baroku, która nie tylko wywarła głęboki wpływ na sztukę, literaturę i architekturę, lecz również wypracowała nowe podejście do zagadnień teologiczno-filozoficznych. Cała kultura duchowa opierała się na teologizmie, zgodnie z którym Bóg ustanowił pierwotny duchowy byt wszechświata. Zasada ta była nierozerwalnie związana z ideą kreacjonizmu, wspólną w omawianym okresie dla katolicyzmu i prawosławia, ale każdy z tych kierunków wyznaniowych miał pewną specyfikę. W filozofii i teologii katolickiej głównie wykorzystywano metodę racjonalistyczną, a prawosławie od samego początku opierało się na irracjonalnej metodzie , sofijnej”. Włączenie ukraińskiej kultury duchowej do procesów odrodzeniowych, które ogarnęły całą Europę Zachodnią, spowodowało odejście od kanonów prawosławia. Ukraińscy uczeni utrzymywali szerokie kontakty z wybitnymi humanistami europejskimi, co sprzyjało kształtowaniu się tolerancji między wyznaniami. Cechą charakterystyczną epoki baroku była ambiwalencja w widzeniu świata, związana z uznaniem dwoistości natury ludzkiej. Antropologizmowi barokowemu towarzyszyły idee reformacji, zbliżające zachodnie i wschodnie koncepcje teologiczne. Tym tłumaczy się zainteresowanie mało zbadanymi kartami dziejów kultury duchowej Ukrainy.