SYNTEZA ONTOLOGII WITKACEGO Z ONTOLOGIĄ WHITEHEADA - Kościuszko, Krzysztof (Humanistyka i Przyrodoznawstwo, 2022)
W artykule autor rysuje syntezę ontologii Witkiewicza z ontologią brytyjskiego ewentysty. Zaznacza wspólne podejście obu filozofów do Einsteina, a także podobne rozwiązanie problemu stosunku logiki do intuicji, ale odróżnia fundamentalizm monadologiczny od ewentystycznego. Czy te fundamentalizmy są nie do pogodzenia? Przyjmuje się że kwanty energii wcale nie muszą być czymś antymonadycznym, a ewolucję naszego wszechświata utożsamia się z ekspandowaniem kwantów energii (np. w epoce kosmicznej inflacji) i ich transformacją w materię martwą i żywą – przy czym materia martwa albo zawierałaby monadyczne potencje, albo byłaby jakąś ich postacią. Autor częściowo akceptuje stappowską interpretację whiteheadowskiej ontologii (interpretację posługującą się pojęciem kolapsu funkcji falowej). Jednak zamiast whiteheadowskiego panpsychizmu autor proponuje witkiewiczowską psychobiologię. Czy można wyjaśnić aktualizowanie się spotencjalizowanych zdarzeń-monad za pomocą mechanizmów dekoherencyjnych (W. Żurek) i zasad kwantowego darwinizmu?