Rozwój więziennictwa w Polsce do 1795 r. - Opar, Anna (Kortowski Przegląd Prawniczy, 2025)
Zadaniem więzienia jest z jednej strony izolacja społeczna osób skazanych prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności, a z drugiej - ich resocjalizacja. Pojęcie system penitencjarny występuje zamiennie z określeniem więziennictwo, a jego definicje w istocie nie różnią się co do warstwy merytorycznej, akcentują jednak różne elementy tego systemu. Do XVII w. w prawie polskim istniało kilka form izolacji, w zależności od: osoby, wobec której miała być stosowana, sposobu wykonania, konsekwencji zastosowania (hańbiąca lub niehańbiąca), miejsca wykonywania. Kara więzienia znana jest w Polsce od XVII w., a od końca XVII w. stała się sankcją coraz częściej stosowaną, głównie w sądownictwie miejskim i dominalnym. Natomiast praca więźniów była sposobem odziaływania na więźniów, pełniąc różne funkcje, m.in. zapobiegania demoralizacji skazanych, ekonomiczne, edukacyjne, czy wychowawcze. Za pierwsze polskie więzienie uznaje się więzienie marszałkowskie, które powstało w 1776 r. w Warszawie, a Rada Nieustająca, powołana w 1775 r., była pierwszym organem centralnego wpływu na więziennictwo. III rozbiór i upadek Rzeczpospolitej przerwał rozpoczętą w dobie oświecenia kodyfikację przepisów karnych i tworzenie polskiego systemu penitencjarnego.