Olsztyn Economic Journal

Rola usług w kształtowaniu zmienności i synchronizacji regionalnych cykli koniunkturalnych na przykładzie gospodarek Polski i Portugalii

Rafał Warżała — 2026-03-10

Celem artykułu jest ocena roli i znaczenia sektora usług w stabilizowaniu zmienności i poziomu synchronizacji regionalnych cykli koniunkturalnych. Aktualne wyniki badań opisane w literaturze wskazują na istotność sektora usług w łagodzeniu wahań koniunkturalnych. Jednakże usługi mogą również odgrywać negatywną rolę w stabilizacji koniunktury, czego przykładem był okres pandemii COVID-19. Spośród zróżnicowanego typu usług, na szczególną uwagę zasługuje turystyka, która jak to wynika z badań – może pełnić rolę stabilizatora koniunktury, ale może również stanowić obciążenie lub też być przyczyną tzw. szoków egzogenicznych, jak podczas pandemii COVID-19.

Przedmiotem badania są regiony dwóch krajów – Polski i Portugalii – które różnią się pod względem udziału usług oraz ich struktury w PKB. Ma to wpływ na stopień odporności regionalnych gospodarek na zmiany w otoczeniu ekonomicznym. Aby zweryfikować powyższe twierdzenia, dokonano pomiaru takich parametrów cykli, jak: długość cyklu, długość fazy, współczynnik koherencji, poziom odchylenia standardowego, współczynnik zmienności, średnie przesunięcie fazowe, współczynnik korelacji krzyżowej oraz średnia amplituda faz wzrostowych i spadkowych. Przeprowadzona analiza wykazała, że polskie i portugalskie regiony wykazują zróżnicowaną odporność na wahania koniunktury. Zróżnicowanie dotyczy również stopnia synchronizacji cykli regionalnych w obu krajach. Ogólnie wyższy udział usług w regionalnym PKB Portugalii przekłada się na wyższą odporność na zmiany koniunkturalne, w porównaniu do zmienności koniunkturalnej polskich regionów. Jednocześnie regiony portugalskie są bardziej zsynchronizowane pod względem faz przebiegu cyklu koniunkturalnego. Może to wynikać z wyższego przeciętnie udziału sektora usług w PKB, a zwłaszcza usług turystycznych w gospodarce Portugalii (11,9% PKB), w porównaniu do gospodarki Polskiej (2,2% PKB).

Przegląd badań migracyjnych Narodowego Banku Polskiego: ewolucja metodyczna i wyzwania badawcze

Adam Panuciak — 2026-03-10

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie ewolucji kierunków badań migracyjnych prowadzonych przez Narodowy Bank Polski (NBP) w latach 2007–2025 oraz identyfikacja głównych wyzwań metodycznych w warunkach szoków zewnętrznych. Artykuł dokonuje przeglądu podejść badawczych stosowanych zarówno wobec polskich emigrantów, jak i cudzoziemców pracujących w Polsce. W artykule szczególną uwagę poświęcono metodom badania imigrantów z Ukrainy ze względu na dominujący udział tej grupy w strukturze napływu. Dane o obywatelach Ukrainy stanowią obecnie istotny element szacunków bilansu płatniczego Polski (w tym przekazów pieniężnych i wynagrodzeń pracowników). Wnioski z analizy wskazują na konieczność łączenia danych ankietowych z rejestrami administracyjnymi oraz dalszy rozwój badań migracyjnych w NBP w zmieniającym się otoczeniu geopolitycznym.

Sprawozdawczość w układzie segmentowym i jej zmiany na skutek pandemii COVID-19 w branży budownictwa i nieruchomości

Joanna Dynowska — 2026-05-21

Niniejsza praca analizuje wpływ pandemii COVID-19 na sprawozdawczość segmentową w sektorze budownictwa i nieruchomości w Polsce. Badanie obejmuje analizę sprawozdań finansowych przedsiębiorstw notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w latach 2019 oraz 2023. Wyniki badania wskazują, że pandemia COVID-19 nie spowodowała fundamentalnych zmian w strukturze wykazywanych segmentów operacyjnych badanych przedsiębiorstw (nadal dominuje segmentacja po linii biznesu), jednak wpłynęła na zmniejszenie zakresu ujawnianych wyników finansowych. W niektórych przypadkach zaobserwowano redukcję liczby raportowanych segmentów, co mogło stanowić reakcję na zmieniające się warunki rynkowe. Wyniki badań podkreślają elastyczność raportowania segmentowego oraz jego zdolność do dostosowania się do globalnych kryzysów. Choć pandemia nie doprowadziła do istotnych zmian w regulacjach rachunkowości, wymusiła adaptację strategii zarządzania do nowych realiów gospodarczych.