Intuicje moralne a cechy zaburzonej osobowości w grupie młodych dorosłych - Kabziński, Paweł; Śliwerski, Andrzej (Przegląd Psychologiczny, 2025)
Cel: Celem niniejszego badania było sprawdzenie, czy przejawiany przez daną osobę wzorzec intuicji moralnych rozumianych zgodnie z teorią Haidta i Grahama jest związany z nasileniem wymiarów dysfunkcyjnej osobowości (zgodnie z kryteriami ICD-11) u osób w wieku 18–35 lat. Metoda: Badanie zostało przeprowadzone na grupie 272 osób (195 kobiet, 75 mężczyzn, 2 osoby nie określiły swojej płci) o średniej wieku 24,93 lata. 65 osób zadeklarowało obecność aktualnej diagnozy zaburzenia psychicznego. W badaniu wykorzystano następujące narzędzia: Kwestionariusz kodów moralnych (MFQ-PL) i Inwentarz osobowości PiCD. Wyniki: Intuicje moralne z wymiaru Troska okazały się być związane z nasileniem wszystkich wymiarów dysfunkcyjnej osobowości. Najsilniejsze zależności zaobserwowano dla relacji pomiędzy Troską a cechą-domeną Dyssocjalność. Fundament Lojalność został uznany za drugi z predyktorów nasilenia cech Dyssocjalności. W odniesieniu do wymiaru Rozhamowanie predyktorami okazały się fundamenty Troska, Lojalność oraz Autorytet, zaś dla cechy-domeny Anankastyczność były to Sprawiedliwość oraz Świętość. Zaobserwowano istotne różnice w sile relacji oraz istotności wybranych wymiarów intuicji moralnych w porównaniach pomiędzy grupą osób deklarujących obecność zaburzenia psychicznego a osobami bez aktualnej diagnozy psychiatrycznej. Konkluzja: Wyniki badania sugerują, że intuicje moralne są związane z nasileniem patologicznych cech osobowości we wszystkich domenach. Intuicje moralne z wymiarów Troska oraz Lojalność pozwalają przewidywać nasilenie cech-domen w większym stopniu niż pozostałe intuicje moralne, szczególnie w grupie osób z aktualną diagnozą zaburzenia psychicznego.