Przegląd Psychologiczny

Perfekcjonizm kliniczny jako proces transdiagnostyczny. Konceptualizacja w nurcie terapii poznawczo-behawioralnej

Anna Ussorowska-Krokosz — Mon, 11 May 2026 00:00:00 +0000

Cel: Celem artykułu jest przedstawienie perfekcjonizmu klinicznego jako procesu transdiagnostycznego w ujęciu terapii poznawczo-behawioralnej oraz omówienie jego znaczenia dla konceptualizacji i leczenia zaburzeń psychicznych.

Tezy: Przyjęto założenie, że perfekcjonizm kliniczny może pełnić funkcję procesu transdiagnostycznego. Jego obecność obserwowana jest w różnych zaburzeniach psychicznych, a wysokie nasilenie perfekcjonistycznych obaw wiąże się z nasileniem objawów, współwystępowaniem problemów psychicznych oraz trudnościami w procesie leczenia.

Konkluzja: Analiza badań empirycznych i przeglądów systematycznych wskazuje, że perfekcjonizm kliniczny stanowi istotny element konceptualizacji poznawczo-behawioralnej. W artykule przedstawiono modele teoretyczne perfekcjonizmu, jego czynniki rozwojowe i mechanizmy podtrzymujące, a także związki z wybranymi grupami zaburzeń psychicznych. Omówiono również najczęściej stosowane narzędzia pomiaru perfekcjonizmu oraz wyniki badań nad skutecznością interwencji terapeutycznych ukierunkowanych na jego redukcję. Uwzględnianie perfekcjonizmu w diagnozie i konceptualizacji może wspierać planowanie interwencji terapeutycznych, szczególnie w przypadku współwystępowania różnych trudności psychicznych.

Kształtowanie ciała, kształtowanie umysłu: samoocena ciała i emocje w treningu siłowym

Anna Wołpiuk-Ochocińska — Mon, 08 Jun 2026 00:00:00 +0000

Wprowadzenie: Aktywność fizyczna jest powszechnie uznawana za istotny czynnik wspierający dobrostan psychiczny; jednak jej konsekwencje emocjonalne mogą zależeć od indywidualnych motywacji oraz sposobu postrzegania własnego ciała. Niniejsze badanie analizuje związek między aktywnością fizyczną podejmowaną na siłowni, samooceną ciała oraz pozytywnymi i negatywnymi doświadczeniami emocjonalnymi, traktowanymi jako kluczowe wymiary dobrostanu psychicznego.

Metoda: W badaniu uczestniczyło 209 dorosłych użytkowników siłowni, którzy wypełnili Skalę Samooceny Ciała (Body Esteem Scale [BES]) autorstwa Franzoi i Shields oraz Skalę Pozytywnych i Negatywnych Doświadczeń (Scale of Positive and Negative Experience [SPIND]) autorstwa Dienera i współpracowników. Uczestnicy udzielili również informacji dotyczących motywacji do ćwiczeń oraz charakterystyki podejmowanego treningu. W celu zbadania zależności między samooceną ciała, motywacją do ćwiczeń oraz doświadczeniami emocjonalnymi zastosowano analizy korelacyjne oraz modele regresji.

Wyniki: Czas trwania ćwiczeń był dodatnio związany z samooceną ciała, zwłaszcza w zakresie postrzegania siły fizycznej i sprawności. Motywacja rekreacyjna do korzystania z siłowni była dodatnio skorelowana z pozytywnymi doświadczeniami emocjonalnymi, natomiast motywacja związana z rehabilitacją wiązała się z silniejszym poczuciem atrakcyjności fizycznej. Bilans afektywny oraz ogólny bilans emocjonalny wykazywały istotne dodatnie korelacje ze wszystkimi wymiarami samooceny ciała, w tym ze sprawnością fizyczną, siłą ciała oraz atrakcyjnością seksualną. Analizy regresji wykazały, że motywacja rekreacyjna oraz wymiary samooceny ciała związane z kondycją fizyczną i siłą stanowiły istotne predyktory pozytywnych doświadczeń emocjonalnych.

Wnioski: Uzyskane wyniki sugerują, że aktywność fizyczna podejmowana na siłowni może wspierać dobrostan psychiczny przede wszystkim poprzez wspieranie budowania pozytywnej samooceny ciała oraz wewnętrznie ukierunkowane motywacje do ćwiczeń. Akcentowanie celów rekreacyjnych i tych związanych ze sprawnością fizyczną, zamiast koncentrowanie się głównie na efektach dotyczących wyglądu, może wzmacniać emocjonalne korzyści wynikające z uczestnictwa w treningach siłowych oraz sprzyjać kształtowaniu zdrowszego sposobu postrzegania własnego ciała. Interesujący jest również brak istotnych różnic między osobami korzystającymi z siłowni a osobami niekorzystającymi z niej, co może wskazywać, że korzyści płynące z aktywności fizycznej zależą nie tyle od konkretnej formy ćwiczeń, ile od motywów ich podejmowania oraz indywidualnej percepcji własnego ciała.

Rola wolontariatu w podnoszeniu dobrostanu pracowników w ramach zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw

Beata Krzywosz-Rynkiewicz, Halina Frańczak — Mon, 08 Jun 2026 00:00:00 +0000

Cel: Celem badania było określenie zależności pomiędzy wolontariatem pracowniczym a zmianami w zakresie „satysfakcji z życia” oraz „dobrostanu psychicznego” mierzonymi przed i po udziale w działaniach wolontariackich, a także sprawdzenie, czy satysfakcja z pracy oraz motywacja do pomagania pełnią funkcję moderatorów tych zależności.

Metoda: Badanie quasi-eksperymentalne przeprowadzono w grupie 635 pracowników wolontariuszy biorących udział w ogólnopolskiej kampanii wolontariackiej. Zastosowano pomiary, przed i po interwencji, obejmujące ocenę „satysfakcji z życia”, „dobrostanu psychicznego”, satysfakcji z pracy oraz motywacji do wolontariatu. Analizy statystyczne obejmowały testy t-Studenta, analizę wariancji (ANOVA), analizę korelacji oraz analizę skupień.

Wyniki: Wyniki wskazują, że wolontariat sprzyja wzrostowi „satysfakcji z życia” pracowników, natomiast może prowadzić do obniżenia „dobrostanu psychicznego”, zwłaszcza w wymiarze rozwoju osobistego. Pracownicy charakteryzujący się wysoką satysfakcją z pracy wykazywali większą odporność psychiczną – deklarowali wyższą „satysfakcję z życia” oraz stabilny poziom „dobrostanu psychicznego”. Motywacja altruistyczna pełniła funkcję czynnika ochronnego, podczas gdy motywy egocentryczne wykazywały słabszy związek z wynikami w zakresie dobrostanu. Co istotne, osoby o niskiej satysfakcji z pracy częściej doświadczały dalszego spadku satysfakcji z pracy oraz „dobrostanu psychicznego” po zakończeniu wolontariatu.

Wnioski: Badanie to należy do pierwszych analiz quasi-eksperymentalnych dokumentujących podwójny wzorzec zmian przed i po udziale w wolontariacie pracowniczym, ukazując jego złożone, a niekiedy paradoksalne skutki. Dostarcza ono praktycznych wskazówek dla kadry zarządzającej, wskazując, że wolontariat powinien być kierowany przede wszystkim do pracowników zaangażowanych, a nie traktowany jako uniwersalne narzędzie integracji czy remedium na niezadowolenie, co ma istotne znaczenie dla zrównoważonego zarządzania zasobami ludzkimi we współczesnych organizacjach.

Poczucie kontroli a preferencje wyborcze: empiryczna weryfikacja kompensacyjnej teorii kontroli

Magdalena Gąsiorowska, Ida Szatkowska — Mon, 08 Jun 2026 00:00:00 +0000

Cel: Celem badania była weryfikacja wpływu poczucia kontroli wyborców na percepcję kandydatów politycznych oraz reprezentowanych przez nich partii. Teoretyczną podstawą analizy była kompensacyjna teoria kontroli.

Metoda: Na podstawie ocen ulotek kandydatów prezentujących odmienne style przywództwa sprawdzano, czy poziom poczucia kontroli wpływa na postrzeganie poglądów politycznych oraz preferencje wyborcze elektoratu. W badaniu eksperymentalnym manipulowano poczuciem kontroli oraz typem przekazu politycznego – demokratycznym lub autorytarnym.

Wyniki: Wykazano, że osoby z wzmocnionym poczuciem kontroli istotnie wyżej oceniają kandydatów o profilu demokratycznym i chętniej deklarują poparcie dla reprezentowanych przez nich partii. Natomiast u wyborców z obniżonym poczuciem sprawstwa zaobserwowano tendencję do częstszego wyboru liderów o stylu autorytarnym, oferujących strukturę i siłę, jako formę kompensacji utraconej kontroli osobistej.

Wnioski: Odnotowane interakcje statystyczne potwierdzają, że aktualny stan psychiczny jednostki modyfikuje interpretację przekazu politycznego, wpływając na deklarowane preferencje i gotowość do oddania głosu.

Sprawozdanie z seminarium „Psycholog – standardy kształcenia psychologów w Polsce i Europie”. Łódź, 23 kwietnia 2026

Marta Znajmiecka — Mon, 08 Jun 2026 00:00:00 +0000

Abstrakt

Zasady wykorzystania sztucznej inteligencji w psychologii. Omówienie dokumentu Global Psychology Alliance: Top 10 Principles for Understanding Artificial Intelligence in Psychology

Beata Krzywosz-Rynkiewicz, Krzysztof Ciepliński — Mon, 08 Jun 2026 00:00:00 +0000

Abstrakt