ETYKA PUBLIKACJI

Ghostwriting —
procedura zabezpieczenia oryginalności publikacji naukowych
w czasopiśmie „Przegląd Wschodnioeuropejski”
Rzetelność w nauce stanowi jeden z jej jakościowych fundamentów. Czytelnicy powinni
mieć pewność, iż autorzy publikacji w sposób przejrzysty, rzetelny i uczciwy prezentują
rezultaty swojej pracy, niezależnie od tego, czy są jej bezpośrednimi autorami, czy też
korzystali z pomocy wyspecjalizowanego podmiotu (osoby fizycznej lub prawnej). Dowodem etycznej postawy pracownika naukowego oraz najwyższych standardów redakcyjnych powinna być jawność informacji o podmiotach przyczyniających się do powstania
publikacji (wkład merytoryczny, rzeczowy, finansowy etc.), co jest przejawem nie tylko
dobrych obyczajów, ale także społecznej odpowiedzialności.
Przykładami przeciwstawnymi są „ghostwriting” i „guest authorship”. Z „ghostwriting” mamy do czynienia wówczas, gdy ktoś wniósł istotny wkład w powstanie publikacji,
bez ujawnienia swojego udziału jako jeden z autorów lub bez wymienienia jego roli w podziękowaniach zamieszczonych w publikacji. Z „guest authorship” („honorary authorship”) mamy do czynienia wówczas, gdy udział autora jest znikomy lub w ogóle nie miał
miejsca, a pomimo to jest autorem/współautorem publikacji. Aby przeciwdziałać przypadkom „ghostwriting”, „guest authorship” redakcja czasopisma „Przegląd Wschodnioeuropejski” wprowadziła odpowiednie procedury swoiste dla nauk humanistycznych.
Zostały wdrożone poniższe rozwiązania:
1. Redakcja wymaga od autorów publikacji ujawnienia wkładu poszczególnych autorów w powstanie publikacji (z podaniem ich afiliacji oraz kontrybucji, tj. informacji, kto
jest autorem koncepcji, założeń, metod, protokołu itp. wykorzystywanych przy przygotowaniu publikacji), przy czym główną odpowiedzialność ponosi autor zgłaszający manuskrypt).
2. Redakcja wyjaśnia w „Instrukcji dla autorów”, że „ghostwriting”, „guest authorship” są przejawem nierzetelności naukowej, a wszelkie wykryte przypadki będą demaskowane, włącznie z powiadomieniem odpowiednich podmiotów (instytucje zatrudniające autorów, towarzystwa naukowe, stowarzyszenia edytorów naukowych itp.).
3. Redakcja może wymagać informacji o wkładzie instytucji naukowo-badawczych,
stowarzyszeń i innych podmiotów.
4. Redakcja dokumentuje wszelkie przejawy nierzetelności naukowej, zwłaszcza
łamania i naruszania zasad etyki obowiązujących w nauce.
Szczegółowe, stosowane przez Redakcję, zasady zabezpieczenia oryginalności są
opisane na stronie COPE:
http://publicationethics.org/files/Code_of_conduct_for_journal_editors_Mar11.pdf