Wybrane aspekty prawne oraz praktyczne dotyczące ochrony danych osobowych i związane z wykonywaniem pracy na odległość - Hady-Głowiak, Stanisław (Studia Prawnoustrojowe, 2024)
Przedmiotem niniejszego artykułu jest przedstawienie problematyki dotyczącej ewolucji funkcjonowania pracy na odległość i prawnych i praktycznych aspektów związanych z ochroną danych osobowych przy jej realizacji od momentu funkcjonowania telepracy, po wykonywanie pracy w formie zdalnej, mając na uwadze okres pandemii Covid-19 oraz podwyższone ryzyko wystąpienia incydentów i naruszeń. Celem artykułu jest również próba odpowiedzi na pytanie, czy wykonywanie pracy w formie zdalnej stanowi szansę, czy zagrożenie dla pracodawcy w aspekcie skutecznego i efektywnego wykonywania zadań przez podległych pracowników adekwatnie do występujących ryzyk w cyberprzestrzeni. Wykonywanie pracy „na odległość” nie jest niczym nowym w polskim porządku prawnym, a statystyki pokazują, że jej wykonywanie od 2009 r. nieznacznie wzrosło, głównie w sektorze prywatnym. W artykule wskazano na szanse i zagrożenia związane z wprowadzeniem tej formy świadczenia pracy. Za jej wprowadzeniem przemawiają głównie korzyści finansowe pracodawcy związane z utrzymaniem pomieszczeń i oszczędności pracowników w zakresie kosztów i czasu dojazdów do pracy, ale również zwiększenie bezpieczeństwa pracowników. Wśród barier występujących głównie w sektorze publicznym zauważyć należy kwestię dotyczącą specyfiki realizowanych zadań (tj. obsługa klientów), czy brak odpowiedniego wyposażenia podmiotów publicznych w sprzęt komputerowy oraz brak właściwego przygotowania pracowników do wykonywania pracy zdalnej adekwatnie do zidentyfikowanych i aktualnych zagrożeń. W artykule podkreślono rolę administratora oraz podmiotu przetwarzającego w celu właściwego i niezwłocznego włączania Inspektora ochrony danych (zwanego dalej IOD) we wszystkie sprawy dotyczące wdrożenia i oceny funkcjonowania zasad i procedur, narzędzi i warunków bezpiecznego świadczenia pracy zdalnej adekwatnie do zagrożeń z uwzględnieniem wymogów określonych m.in. w art. 24, 29 i 32 RODO, jak również zmian legislacyjnych, czy organizacyjnych. Istotną uwagę zwrócono na działania uświadamiające i obowiązki IOD dotyczące udzielania niezbędnych wskazówek, a następnie na jego rolę monitorującą, polegającą na ocenie realizacji wdrożonych zasad wykonywania pracy zdalnej z uwzględnieniem przestrzegania wymogów w zakresie bezpieczeństwa i ochrony informacji, w tym procedur i zasad zgłaszania wszelkich incydentów i naruszeń.