Skargi obywateli na rozstrzygnięcia lokalne organów samorządowych. Zagadnienia wybrane - Gębka, Ewelina (Studia Prawnoustrojowe, 2025)
Niniejszy artykuł ukierunkowany jest na przedstawienie zagadnienia skargi obywatelskiej do sądu administracyjnego. Prawo do wniesienia tego środka prawnego przewidują przepisy wszystkich trzech ustaw regulujących ustrój samorządu terytorialnego, tj. art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, art. 87 ustawy o samorządzie powiatowym i art. 90 ustawy o samorządzie województwa. Celem artykułu jest analiza i ocena regulacji prawnych dotyczących tej instytucji oraz ukazanie korzyści płynących z jej zastosowania, w szczególności tego, że za jej pośrednictwem obywatele mają możliwość partycypowania w samorządowych procesach decyzyjnych. W artykule przedstawiono zakres podmiotowy skargi obywatelskiej, zakres przedmiotowy skargi, a także skutek zastosowania tego środka prawnego, a ponadto wskazano możliwe problemy związane ze stosowaniem tej instytucji prawnej. W pracy przeanalizowano także orzecznictwo sądów administracyjnych ukształtowane na tle wyżej wymienionych przepisów. Analiza orzecznictwa dotyczącego rozpatrywania przez sądy skarg obywatelskich wykazała, że wprawdzie podstawą zaskarżenia może być w nich naruszenie partykularnego interesu skarżącego, to jednak argumentacja zgłaszanych zastrzeżeń (zarówno skarżących, jak i sądu) bardzo często odwołuje się do prawnych aspektów o znaczeniu ogólnym, a zwłaszcza do granic, w jakich muszą się mieścić organy samorządowe korzystające z udzielonych im upoważnień do podejmowania rozstrzygnięć w poszczególnych typach spraw. Tym samym – na skutek tych skarg – sądy administracyjne wyznaczają organom samorządowym te granice i wpływają na treść przyszłych rozstrzygnięć oraz procedurę ich podejmowania. Na tej zaś podstawie sformułowano wniosek, że skargi te należy traktować jako przejaw wpływu obywateli na rozstrzygnięcia organów samorządowych.