Zasada terytorialności na tle możliwości wykonywania zadań przez jednostkę samorządu terytorialnego na terytorium innej jednostki samorządu terytorialnego - Żmuda-Matan, Kamila; Rus, Michał (Studia Prawnoustrojowe, 2025)
Czy uzasadniona jest teza, że jednostka samorządu terytorialnego może realizować zadania tylko na swoim terenie? Czy w realizacji podstawowego celu istnienia jednostki samorządu terytorialnego, czyli zaspokajania zbiorowych potrzeb danej wspólnoty, istotnym determinantem jest miejsce osiągnięcia tego celu? Czy jednostka samorządu terytorialnego ma prawną możliwość prowadzenia swoich jednostek organizacyjnych na terytorium innej jednostki samorządu terytorialnego? Samodzielność jednostek samorządu terytorialnego gwarantuje zarówno Konstytucja RP, Europejska Karta Samorządu Lokalnego, jak i ustawy samorządowe. Przepisy prawa nie wskazują wprost, że jednostka samorządu terytorialnego realizuje swoje zadania wyłącznie w ramach swoich granic administracyjnych. W artykule zagadnienie samodzielności jednostek samorządu terytorialnego zostanie omówione w kontekście sposobu i miejsca realizowania powierzonych zadań. Głównym celem artykułu jest odpowiedź na pytanie czy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa jednostka samorządu terytorialnego może realizować swoje zadania wyłącznie w ramach swoich granic administracyjnych. Analiza objęta opracowaniem odnosi się w szczególności do ustalenia hierarchii zasad: terytorialności działania jednostek samorządu terytorialnego oraz celowości i zadaniowości. Wytyczony cel implikował potrzebę wykorzystania dogmatycznej metody badawczej, a także analizy prawnej aktów prawa powszechnie obowiązującego i opartego na nich orzecznictwa. Podsumowując analizę, należałoby uznać, że bezsprzecznie wykonywanie władzy publicznej przez jednostkę samorządu terytorialnego, winno być realizowane z uwzględnieniem prymatu zasady terytorialności. Powyższe nie oznacza jednak przyjęcia, że jednostka samorządu terytorialnego nie może realizować swoich zadań własnych poza jej granicami administracyjnymi oraz że siedziba jednostki organizacyjnej musi się znajdować wyłącznie na obszarze jednostki samorządu terytorialnego.