Social scoring w usługach kredytowych w kontekście prawa o sztucznej inteligencji - Pszczyński, Mateusz (Studia Prawnoustrojowe, 2025)
Wykorzystanie sztucznej inteligencji (AI) w sektorze finansowym zyskuje większą uwagę, szczególnie w zakresie oceny kredytowej i zarządzania ryzykiem. Jednym z innowacyjnych narzędzi stosowanych przez instytucje finansowe jest Social Scoring, który wykorzystuje dane z mediów społecznościowych do analizy profilu kredytobiorcy. Celem niniejszego artykułu jest wykazanie, że wykorzystanie scoringu społecznościowego w usługach finansowych jest niezgodne z nowymi przepisami unijnymi i krajowymi. W artykule przyjęto tezę, że wykorzystanie social scoringu i sztucznej inteligencji w usługach kredytowych narusza prawo do prywatności, stwarzając wysokie ryzyko nierównego traktowania i dyskryminacji w procesie oceny zdolności kredytowej. W artykule zastosowano podejście dogmatyczno-prawne, analizując przepisy polskiego prawa bankowego oraz regulacje unijne dotyczące oceny behawioralnej z wykorzystaniem sztucznej inteligencji w usługach kredytowych. Następnie przeanalizowano obecne ramy prawne umożliwiające analizę behawioralną w usługach finansowych, a kolejno zbadano nowe regulacje wynikające z przepisów dotyczących sztucznej inteligencji. Na zakończenie podkreślono podstawowe wartości, które ograniczają scoring społeczny i zidentyfikowano kierunki rozwoju alternatywnych form oceny kredytowej. W świetle obecnych przepisów wyraźnie oddzielono dopuszczalne zastosowanie zautomatyzowanej analizy zdolności kredytowej, opierającej się na danych finansowych i ekonomicznych, od niedozwolonego social scoringu. Korzystanie z informacji z mediów społecznościowych w procesie decyzyjnym jest zakazane, a każda decyzja automatyczna musi umożliwiać odwołanie do oceny przeprowadzonej przez człowieka.