Wybrane kryteria klasyfikacji urzędowych interpretacji przepisów prawa w polskim prawie podatkowym – część 1 - Obuchowski, Szymon (Studia Prawnoustrojowe, 2026)
Artykuł stanowi próbę całościowego spojrzenia urzędowe interpretacje przepisów prawa w polskim prawie podatkowym. Jego celem jest zaznaczenie, że wskutek dynamicznego rozwoju tej grupy instytucji w ostatnich latach, możliwe jest rozpatrywanie ich jako system. To zaś z jednej strony umożliwia analizowanie ich jako całości, a z drugiej stawia przed ustawodawcą szereg wymagań. Wychodząc z tych założeń, opracowanie zmierza do zaproponowania, objaśnienia i zastosowania szeregu kryteriów, z pomocą których można dokonać klasyfikacji składających się na system urzędowych interpretacji instytucji. Ich wykorzystanie pozwala sformułować wnioski wynikające z dostrzeżonych zależności, które zawarto w podsumowującej całość badań części drugiej opracowania. W niniejszym artykule, stanowiącym część pierwszą, przedstawiono cele i omówiono metodologię opracowania. W dalszej kolejności zidentyfikowano i przedstawiono katalog urzędowych interpretacji w polskim prawie podatkowym wraz z kryteriami jego doboru, w skład którego wchodzi czternaście instytucji, m.in. takich jak interpretacje indywidualne i ogólne przepisów prawa podatkowego, porozumienia podatkowe, wiążące informacje stawkowe, a także niedawno wprowadzona do porządku prawnego opinia w sprawie opodatkowania wyrównawczego i opinia zabezpieczająca w sprawie opodatkowania wyrównawczego. Przedstawiono także proponowany katalog kryteriów ich klasyfikacji w podziale na kryteria prawne, kryteria dotyczące zakresu przedmiotowego i merytorycznego urzędowych interpretacji, kryteria dotyczące siły wpływu urzędowych interpretacji na sytuację prawnopodatkową adresatów oraz kryteria związane z upływem czasu. Ostatnia część opracowania zawiera szczegółowe omówienie i zastosowanie kryteriów prawnych do wszystkich wyróżnionych w katalogu urzędowych interpretacji. W ramach wniosków wynikających z całego przedsięwzięcia badawczego, przedstawionych dokładniej w części drugiej opracowania zauważono, że system urzędowych interpretacji w polskim prawie podatkowym jest znacząco rozbudowany, a regulujące go przepisy cechuje duży stopień komplikacji. Stopień natężenia obu tych cech nie w każdym przypadku znajduje uzasadnienie w postaci realnej potrzeby istnienia w formie oddzielnych instytucji niektórych zaliczanych do systemu elementów. Zaobserwować można postępujący wzrost liczby instytucji o charakterze urzędowych interpretacji, powiązany z postępującą rozbudową systemu prawa podatkowego w ogóle. Można jednak postawić tezę, iż system urzędowych interpretacji rozbudowywany jest incydentalnie, bez przykładania wielkiej uwagi do jego funkcjonowania jako całości.