Odpowiedzialność karna w kontekście pojazdów i urządzeń autonomicznych – wyzwania i perspektywy - Habrat, Dorota (Studia Prawnoustrojowe, 2026)
Artykuł omawia wyzwania i perspektywy związane z odpowiedzialnością karną w kontekście pojazdów i urządzeń autonomicznych, które dynamicznie zmieniają prawo karne w obliczu rozwoju technologii autonomicznych i sztucznej inteligencji. Postęp technologiczny powoduje konieczność redefinicji istniejących pojęć prawnych oraz stworzenia nowych ram regulacyjnych, uwzględniających zarówno ochronę użytkowników, jak i odpowiedzialność producentów oraz operatorów autonomicznych systemów. Celem naukowym opracowania jest identyfikacja kluczowych wyzwań dotyczących odpowiedzialności karnej nie tylko w odniesieniu do autonomicznych pojazdów drogowych, lecz także urządzeń przemysłowych i medycznych. Szczególny nacisk położono na kwestie przypisania winy, skuteczności obecnych norm prawnych oraz potrzebę modernizacji podejścia do sprawcy przestępstwa w realiach działania systemów autonomicznych i AI. W artykule wskazano, że tradycyjne modele odpowiedzialności karnej, skoncentrowane na sprawczości człowieka, stają się niewystarczające w obliczu rozwoju autonomii systemów AI. Postuluje się reformę, w szczególności nowelizację ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych, pozwalającą na elastyczniejsze przypisanie odpowiedzialności w stosunku do producentów, użytkowników i zarządców, zależnie od poziomu autonomii systemu. Harmonizacja przepisów i proaktywne dostosowanie ram prawnych uznane zostały za konieczność dla bezpiecznego oraz odpowiedzialnego wdrażania technologii autonomicznych.