A strategy for restoring U.S. global leadership in nuclear energy under federal law - Lizak, Robert (Studia Prawnoustrojowe, 2026)
W artykule przedstawiono strategię przywrócenia globalnego przywództwa Stanów Zjednoczonych w energetyce jądrowej, której kierunki i założenia wyekstrahowano z dziesięciu rozporządzeń wykonawczych Prezydenta Stanów Zjednoczonych z 2025 r. Celem artykułu było zrozumienie przyczyn utraty lub osłabienia pozycji Stanów Zjednoczonych jako globalnego przywódcy w energetyce jądrowej, a także wyjaśnienie przesłanek intensywnej próby odwrócenia tego trendu. W tym celu zweryfikowano hipotezę, że wdrożenie dziesięciu rozporządzeń wykonawczych z 2025 r. może ułatwić odnowienie globalnego przywództwa USA w energetyce jądrowej, pod warunkiem: (1) zdiagnozowania i przezwyciężenia historycznych oraz strukturalnych barier, (2) zastosowania sekwencyjnego modelu interwencji regulacyjnej oraz (3) wytworzenia zdolności strategicznych (capacity). Ustalono, że osłabienie pozycji USA nie wynika z pojedynczego czynnika, lecz z nakładających się barier o charakterze systemowym. Pakiet rozporządzeń z 2025 r. umożliwia wdrożenie sekwencyjnego modelu interwencji państwa: od deregulacji i proceduralnego przyspieszenia, przez centralizację koordynacji i wzmacnianie instrumentów państwowych, aż po włączenie energetyki jądrowej do reżimu bezpieczeństwa narodowego. W konsekwencji przyjęto, że efektywne wdrożenie tego modelu może wykreować zdolności strategiczne umożliwiające Stanom Zjednoczonym powrót do globalnej rywalizacji o przywództwo w technologii jądrowej.