CITES crimes in Poland – causes, manifestations, counteracting - Duda, Maciej Andrzej (Studia Prawnoustrojowe, 2021)
Pojęciem „przestępstwa CITES” określa się przestępstwa związane z nielegalnym handlem dzikimi gatunkami fauny i flory chronionymi przepisami Konwencji Waszyngtońskiej (1973). Są one jednym z przejawów przestępczości przeciwko środowisku naturalnemu. Subdyscypliną kryminologii, która podejmuje badania w tym obszarze jest tzw. ekokryminologia/zielona kryminologia. Celem artykułu jest omówienie prawnych ram odpowiedzialności karnej za przestępstwa CITES, kryminologiczna analiza tej patologii społecznej. Przybliżono również dotychczasowy dorobek ekokryminologii oraz wskazano relacje pomiędzy przestępstwami CITES, a innymi kryminologicznymi kategoriami przestępczości. W części prawnej autor omawia relewantne przepisy prawa międzynarodowego, prawa Unii Europejskiej oraz polskiego prawa karnego ze szczególnym uwzględnieniem art. 128, 128a i 129 ustawy o ochronie przyrody. W części kryminologicznej autor diagnozuje przyczyny tych zjawisk (etiologia), charakteryzuje formy objawowe występujących w tym obszarze patologii (fenomenologia) oraz proponuje metody zapobiegania i zwalczania niepożądanych zjawisk (przeciwdziałanie). Zaprezentowane zostały również dane statystyk kryminalnych dotyczące omawianego zjawiska. W konkluzjach wskazano, iż przestępczość CITES jest dynamicznie rozwijającą się gałęzią przestępczości przeciwko środowisku. Bywa błędnie utożsamiana z tzw. przestępstwa bez ofiar a jednocześnie charakteryzuje się wysoką ciemną liczbą przestępstw. Przyjmować może postać zarówno przestępczości kryminalnej jak i przestępczości gospodarczej. Wykazuje bliskie relacje z przestępczością zorganizowaną oraz cyberprzestępczością.