Decyzja wywłaszczeniowa – ujęcie teoretycznoprawne a praktyka sądowej kontroli administracji - Kobylski, Piotr (Studia Prawnoustrojowe, 2022)
W judykaturze dość powszechny stał się pogląd, iż ostateczna decyzja administracyjna wiąże sąd powszechny, z jedynym wyjątkiem dotyczącym decyzji tzw. bezwzględnie nieważnych z uwagi na wydanie ich przez organ oczywiście niewłaściwy, bądź bez zachowania jakiejkolwiek procedury. Dopiero decyzja unieważniająca wywłaszczenie, pozwala wystąpić z powództwem o wydanie nieruchomości. W związku z przyjęciem poglądu, iż istotą wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji jest tylko wyłączenie jej z obrotu prawnego, a nie ustalenie bezpodstawności wywłaszczenia, pojawiają się różne problemy. Istnienie zawieszenia biegu zasiedzenia z uwagi na występowanie siły wyższej, powoduje brak prawa do „skutecznego” dochodzenia wydania nieruchomości. Pojawia się zatem pytanie, jakie należy podjąć kroki w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Głównym zamierzeniem badawczym niniejszego opracowania jest ustalenie zakresu tych czynności. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie praktyki stosowania prawa i sądowej kontroli administracji na przykładzie decyzji wywłaszczeniowej. Przedmiotem opracowania jest wyróżnienie w ramach tytułowego zagadnienia, sądowej kontroli administracji w wymiarze wykorzystania faktów w procesie stosowania prawa przez sądy administracyjne. Rozważania prowadzą do wniosku, iż de lege ferenda potrzebne są konkretne zmiany, jak chociażby te dotyczące określenia przez sądy administracyjne normatywnych konsekwencji faktów poprawnie ustalonych w postępowaniu administracyjnym.