Wdrażanie harmonizujących dezyderatów procesu bolońskiego i europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego w ustawach o szkolnictwie wyższym Litwy, Węgier i Kazachstanu - Skinder, Marcin (Studia Prawnoustrojowe, 2022)
Przedmiotem artykułu jest analiza implementacji głównych dezyderatów Procesu Bolońskiego jako projektu społeczno-edukacyjnego, realizowanych w szkolnictwie wyższym Litwy, Węgier i Kazachstanu. Cel teoretyczno-poznawczy pracy dotyczy zagadnień tworzących osnowę, w tym zakres przedmiotowy realizacji założeń Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego osiągniętego przez członków Procesu Bolońskiego w 2010 r. Celem praktyczno-wdrożeniowym analizy jest próba oceny czy i w jakim stopniu zakres przedmiotowy Procesu Bolońskiego, utożsamiany zasadniczo z systemowym harmonizowaniem, został zaimplementowany w ustawach szkolnictwa wyższego Litwy, Węgier i Kazachstanu (teksty w brzmieniu z daty wydania tłumaczenia). Szczególnie istotne są dezyderaty, które włączono do realizacji po ogłoszeniu osiągnięcia Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego w 2010 r. Istotny jest tu zakres przedmiotowy Procesu Bolońskiego, w szczególności ten opisany komunikatami z lat 2011-2020 (Deklaracja budapeszteńsko-wiedeńska – 2011, Komunikat bukareszteński – 2012, Komunikat Paryski – 2018 i Komunikat rzymski– 2020).Litwę i Węgry, jako jedne z najstarszych państw członkowskich Procesu Bolońskiego, łączy wspólny czas włączenia się w proces społeczno-edukacyjny (1999 r.). Odniesienie dla nich, spełniające cele metody komparatystycznej, stanowić może uwzględnienie w porównaniu Kazachstanu, którego rząd włączył się w systemowe działania harmonizujące najpóźniej, bo dopiero w 2010 r.Autor wykorzystał w pracy metodę monograficzną i częściowo metodę komparatystyczną, w której porównano proces harmonizowania i implementację postanowień bolońskich, w tym zapewnienie jakości, wielostopniowość kształcenia i współpracę międzynarodową. Dodatkowo autor dokonał operacjonalizacji harmonizowania w ramach aktywności grupy wdrożeniowej Bologna Follow-Up Group.