Kierunki zmian Kodeksu karnego na tle 25 lat jego obowiązywania - Tomczyk, Arkadiusz (Studia Prawnoustrojowe, 2024)
Artykuł stanowi próbę przedstawienia kierunków zmian kodeksu karnego w oparciu o reformy najważniejszych instytucji prawa karnego oraz przykładowych typów czynów zabronionych. Mając na względzie fakt, że od wejścia w życie w 1998 roku, Kodeks karny był zmieniany ponad 100 razy, można stwierdzić, że obecnie dalece odbiega on od ustanowionych pierwotnie rozwiązań. Celem artykułu jest analiza i ocena zasadności przyjętych nowelizacji, ich przyczyn oraz konsekwencji związanych z ich wprowadzeniem. Z perspektywy przeszło 25 lat obowiązywania aktualnej ustawy karnej można wskazać, że niektóre reformy stanowiły wyraz typowego populizmu penalnego. Nie były one bowiem powodowane postulatami przedstawicieli nauki i sądownictwa, ale stanowiły raczej próbę ich wykorzystania do osiągnięcia celów politycznych – np. wyborczych. Kolejnym problemem zasygnalizowanym w niniejszej pracy jest kazuistyczne traktowanie prawa karnego przez legislatora. Często bowiem reformy były powodowane pojedynczymi, tragicznymi, wydarzeniami. Wydaje się jednak, że systemowe zmiany prawa jako impulsywne odpowiedzi na zaistniałe, odosobnione sytuacje, wykraczają przeciwko stabilności tego prawa, a w konsekwencji podważa zaufanie społeczeństwa do całego porządku prawnego. Konkluzja wynikająca z niniejszej pracy może sprowadzać się do stwierdzenia, że większość zmian nie była oczekiwana zarówno przez przedstawicieli nauki prawa karnego, jak też sądownictwa. De lege ferenda postulować można podniesienie wagi mierzalnych wskaźników przestępczości jako powodów kreowania zmian prawa karnego.