Aksjologia samorządowych instytucji oszczędnościowo-kredytowych – czy to jeszcze ma sens? - Ruczkowski, Piotr (Studia Prawnoustrojowe, 2024)
Podstawowym celem opracowania było przybliżenie idei (wartości) towarzyszących zakładaniu i działalności samorządowych instytucji oszczędnościowo-kredytowych, a mianowicie komunalnych kas oszczędności (KKO) oraz gminnych kas wiejskich pożyczkowo-oszczędnościowych (GKWPO). Genezą instytucje te sięgają okresu zaborów, natomiast w Polsce międzywojennej KKO były tworzone przez samorząd miejski, powiatowy, wojewódzki, a także przez powoływane w tym celu związki międzykomunalne. Z kolei GKWPO były tworzone przez samorząd gmin wiejskich w województwach centralnej i wschodniej Polski, tj. na obszarze byłej kongresówki. Po wojnie zasadniczo odrodziły się tylko KKO (GKWPO nie wznowiły działalności), ale nie na długo, bo w następstwie reformy bankowej z przełomu lat 40. i 50. XX w., instytucje te zostały zlikwidowane. Co miało również związek z odejściem od idei, a następnie ze zniesieniem, tradycyjnie rozumianego samorządu terytorialnego. Zaufanie, bezpieczeństwo, transparentność w działaniu, prosta i przejrzysta struktura organizacyjna, powiązanie z samorządem terytorialnym jako podmiotem założycielskim i jednocześnie ponoszącym odpowiedzialność za zgromadzone w kasach wkłady (z możliwością rozszerzenia tej odpowiedzialności również na inne zobowiązania kas), oparcie na odrębnych regulacjach prawnych, stanowią ich podstawowe cechy (wartości), które jednocześnie zadecydowały o olbrzymim sukcesie gospodarczym tych instytucji.