Usuwanie, niszczenie, uszkadzanie drzew i krzewów na nieruchomościach wpisanych do rejestru zabytków - Habuda, Adam; Radecki, Wojciech (Studia Prawnoustrojowe, 2024)
Przedmiotem artykułu jest analiza relacji między ustawą o ochronie przyrody a ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w odniesieniu do usuwania, niszczenia lub uszkadzania drzew i krzewów rosnących na nieruchomościach wpisanych do rejestru zabytków. Na szerszej płaszczyźnie opracowanie dotyczy relacji pomiędzy ochroną zabytków a ochroną przyrody. Podstawowym problemem jest znalezienie odpowiedzi na pytanie o właściwość organów, ich kompetencje, dopuszczalność określonych zachowań względem roślinności oraz odpowiedzialność prawną. Akcentujemy różnicę pomiędzy sytuacją, kiedy usuwanie drzew i krzewów z takich nieruchomości wymaga zezwolenia, a kiedy pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. We wnioskach wskazujemy, że razie usuwania drzew lub krzewów z wpisanego do rejestru zabytkowego parku lub ogrodu art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o zabytkach należy uznać za lex specialis w stosunku do art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, co z kolei, na zasadzie lex specialis derogat legi generali nakazuje przyjąć, że nie stosuje się art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody ani żadnego z przepisów tej ustawy z nim związanych, lecz tylko art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o zabytkach. Na nieruchomościach (lub ich częściach) wpisanych do rejestru zabytków, ale innych niż parki, ogrody albo inne formy zaprojektowanej zieleni sytuacja jest zasadniczo odmienna. Na nich także działa zasada lex specialis derogat legi generali, ale niejako odwrotnie: tu lex specialis to ustawa o ochronie przyrody.