Klauzula niekaralności za czyny popełnione w związku z pokrzywdzeniem przestępstwem handlu ludźmi - Kurowski, Michał (Studia Prawnoustrojowe, 2025)
Celem opracowania jest dokonanie analizy prawa polskiego w zakresie możliwości wprowadzenia do niego klauzuli niekaralności ofiar przestępstwa handlu ludźmi. Opracowanie niniejsze koncentruje się na problematyce zwalczania przestępczości handlu ludźmi, a w szczególności zakresu odpowiedzialności za zachowania naruszające normy sankcjonowane. Przedstawiono ją w ujęciu szczególnym tj. pokrzywdzonego innym czynem zabronionym, a konkretnie ofiary przestępstwa handlu ludźmi, w związku z tym pokrzywdzeniem. Przyczynkiem do rozważań było przyjęcie nowej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Europy 2024/1712, która wprowadziła liczne nowe rozwiązania w zakresie omawianego zjawiska. Jakkolwiek modyfikacja nie dotyczy problematyki tzw. „klauzuli niekaralności” w związku z podjętymi pracami legislacyjnymi zmierzającymi do wprowadzenia do krajowego porządku prawnego ustawy dedykowanej zwalczaniu zjawiska handlu ludźmi niezbędne stało się dokonanie analizy stanu prawnego w tym zakresie. Tym bardziej aktualizuje się to w sytuacji, w której organizacje międzynarodowe sygnalizują konieczność precyzyjnej regulacji tej kwestii. Celem opracowania jest dokonanie analizy prawa polskiego w zakresie możliwości wprowadzenia do niego klauzuli niekaralności ofiar przestępstwa handlu ludźmi. Na podstawie analizy rozwiązań na płaszczyźnie językowej i systemowej autor dokonuje analizy prawa polskiego i europejskiego. Podstawową hipotezą badawczą jest stwierdzenie, że system ochrony pokrzywdzonego nie jest całkowity, a w szczególności poza jego zakresem pozostają zachowania godzące w prawa innych osób. Jednocześnie tezą postawioną jest okoliczność, że brak jest w świetle zasad równości wobec prawa i sprawiedliwości wprowadzenie stosowanej regulacji do kodeksu karnego. W wyniku przeprowadzonych analiz Autor dochodzi do wniosków, że: regulacje krajowe prowadzą do stwierdzenia niemożliwości, z uwagi na spójność systemową, wprowadzenia stosowanej regulacji na płaszczyźnie materialno - karnej. Autor wskazuje przyczyny leżące zarówno po stronie wykładni prawa, jak i elementów związanych z równością podmiotów prawa. Ostatecznie autor przenosi rozważania na płaszczyznę prawa procesowego i proponuje konkretne rozwiązanie kwestii niekaralności na zasadzie oportunizmu procesowego.