Ramy prawne działania obywatelskich społeczności energetycznych - Zdyb, Przemysław (Studia Prawnoustrojowe, 2026)
Celem badawczym artykułu jest analiza prawnych uwarunkowań funkcjonowania obywatelskich społeczności energetycznych w Polsce w kontekście dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniającą dyrektywę 2012/27/UE, w zakresie obligującym państwa członkowskie do stworzenia nowego podmiotu jakim jest obywatelska społeczność energetyczna oraz na tej podstawie wskazania barier prawnych ograniczających rozwój OSE. Badania przeprowadzono przy użyciu metod dogmatycznoprawnej i prawnoporównawczej. Punkt wyjścia stanowiło ustalenie statusu oraz przedmiotu działalności obywatelskich społeczności energetycznych. De lege lata ustalono, że przyjęte przez polskiego ustawodawcę rozwiązania w zakresie możliwości wyboru formy organizacyjnej funkcjonowania obywatelskiej społeczności energetycznej oparte są o wymienione w dyrektywie 2019/944 przykłady, z zastrzeżeniem spełnienia przez nie określonych wymogów. W wyniku przeprowadzonej analizy de lege lata stwierdzono również, że rozwiązania wprowadzone do ustawy Prawo energetyczne realizują zasadnicze cele postawione państwom członkowskim w dyrektywie 2019/944, jednakże nadal występują bariery prawne zniechęcające do tworzenia obywatelskich społeczności energetycznych. Pomimo istniejących rozwiązań prawnych, w Polsce wedle wykazu prowadzonego przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki funkcjonuje tylko jedna obywatelska społeczność energetyczna, działająca w formie stowarzyszenia. Stąd też wskazane zostały postulaty de lege ferenda mające pomóc w usunięciu dostrzeżonych barier prawnych ograniczających rozwój OSE.