Niejasność przedmiotu ochrony w przestępstwach przeciwko porządkowi publicznemu – problemy interpretacyjne i zagrożenia dla paradygmatu prawa karnego - Zawiejski, Piotr (Studia Prawnoustrojowe, 2026)
Przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu funkcjonują w ramach odrębnego rozdziału części szczególnej kodeksu karnego konsekwentnie, od czasu kodeksu karnego z 1932 r. Można więc powiedzieć, że ten rozdział ma ugruntowaną historię. Jednocześnie, konsekwentnie, po chwilę obecną wskazuje się w piśmiennictwie, że podobieństwo typizacji zamieszczonych w tym rozdziale jest wątpliwe i głównym czynnikiem je spajającym jest to, że nie dało się ich objąć innym rodzajowym przedmiotem ochrony Celem artykułu jest ustalenie czy porządek publiczny rzeczywiście, z perspektywy dogmatyki prawa karnego, stanowi rodzajowy i indywidualny przedmiot ochrony typizacji rozdziału XXXII kodeksu karnego, jakie dobra prawne są chronione przez te typizacje, a także ocena czy ujmowanie porządku publicznego jako przedmiotu ochrony typizacji karnych stanowi zagrożenie dla paradygmatu prawa karnego opartego na prawach człowieka. W artykule ustalono, iż typizacje rozdziału XXXII kodeksu karnego mogą zostać zaklasyfikowane do następujących czterech kategorii: - przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu albo bezpieczeństwu państwa,. - przestępstwa, które mają złożony przedmiot ochrony ale spaja je ochrona spokoju w przestrzeni publicznej, - przestępstwa będące w istocie szczególnymi, podniesionymi do rangi sprawstwa (w rozumieniu art. 18 §1 k.k.), przypadkami współdziałania, na gruncie których trudno w ogóle mówić o indywidualnym przedmiocie ochrony. - przestępstwa, którym brakuje jakiejkolwiek wspólnej przedmiotowej płaszczyzny z innymi czynami objętymi formułą przestępstw przeciwko porządkowi publicznemu, a dobrze odnalazłyby się w innych rozdziałach kodeksu karnego. Takie ujęcie wpływa na interpretację poszczególnych czynów zabronionych rozdziału XXXII k.k. oraz znacząco zawęża możliwość przyjmowania podobieństwa przestępstw pomiędzy nimi. Dodatkowo de lege ferenda postulować należy uporządkowanie systematyki kodeksu i przeniesienie większości przestępstw rozdziału XXXII k.k. do innych rozdziałów kodeksu karnego, a być może nawet modyfikację regulacji części ogólnej dotyczącej współdziałania (choć ten ostatni postulat wymaga niewątpliwie głębszego namysłu). Rozdział XXXII zredukować można natomiast do przestępstw przeciwko spokojowi w przestrzeni publicznej i tak nazwać.