Zniesienie współwłasności ułamkowej nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym w postępowaniu sądowym a budowanie relacji między współwłaścicielami z wykorzystaniem instrumentu prawnego mediacji – kilka uwag - Chruściel, Miłosz (Studia Prawnoustrojowe, 2026)
Celem artykułu jest analiza i ocena prawna zastosowanych rozwiązań w polskim prawie dotyczących zniesienia współwłasności ułamkowej nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym w postępowaniu sądowym z wykorzystaniem mediacji jako instrumentu prawnego polubownego rozwiązania konfliktu współwłaścicieli w postępowaniu sądowym, a dalszego zgodnego władania nieruchomością. Dokonano analizy przepisów prawa, orzecznictwa i literatury przedmiotu co pozwoliło sformułować wnioski dotyczące relacji społecznych między stronami konfliktu i ich wpływie na dalsze zarządzanie nieruchomością po zniesieniu współwłasności. Ustalono, że sam proces zniesienia współwłasności ułamkowej nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym w postępowaniu sądowym jest przez ustawodawcę pod względem formalnym zaprojektowany prawidłowo i możliwy do przeprowadzenia. Wątpliwości budzi kwestia wzięcia pod uwagę przez sądy w wydawanych postanowieniach relacji społecznych, w których pozostają lub pozostawać będą współwłaściciele dzielonej nieruchomości. Ustawodawca dopuszcza w toczącym się postępowaniu sądowym możliwość zastosowania polubownej metody rozwiązywania konfliktów – mediacji, natomiast ten instrument prawny wykorzystany jest jedynie doraźnie często w celu przyśpieszania bezspornego rozstrzygnięcia i zminimalizowania kosztów procesu sądowego. Zastosowanie mediacji nie wypracowuje jednak rozwiązań trwałych, a dotychczasowe konflikty między współwłaścicielami ulegają jedynie ograniczeniu do katalogu spaw związanych z zarządzaniem częścią wspólną nieruchomości.