Sztuczna inteligencja w kontroli zarządczej jednostek samorządu terytorialnego w Polsce – analiza szans i wyzwań prawnych - Łubina, Joanna (Studia Prawnoustrojowe, 2026)
Opracowanie stanowi analizę wyzwań prawnych jakie pojawiają się w związku z zyskującymi popularność narzędziami sztucznej inteligencji wykorzystywanymi przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem artykułu jest wskazanie instrumentów używanych na szczeblu samorządowym oraz ocena szans i zagrożeń związanych z wykorzystywaniem algorytmów podczas czynności kontrolnych. Omówiono pojęcie i cechy tzw. godnej zaufania sztucznej inteligencji jako fundamentu jej powszechnego zastosowania w czynnościach kontrolnych. W opracowaniu wykorzystano następujące metody badawcze: metodę dogmatyczno-prawną, na podstawie analizy materiału normatywnego, raportów, sprawozdań, literatury przedmiotu polskiej i zagranicznej. Dokonano analizy regulacji, które mają wpływ na kształtowanie użycia sztucznej inteligencji w finansach samorządowych. W celach porównawczych przeanalizowane zostały także dane publikowane przez organy Unii Europejskiej i instytucje międzynarodowe. Podjęte rozważania mają pozwolić na ukazania potencjału AI, ale również niezbędnych zmian legislacyjnych, aby stosowanie nowych technologii gwarantowało bezpieczeństwo. Konkluzja rozważań sprowadza się do wskazania, że wprowadzenie rozwiązań angażujących sztuczną inteligencję w proces kontroli zarządczej może przyczynić się do efektywniejszego dysponowania środkami publicznymi oraz poprawy jakości realizowanych zadań przez jednostki samorządu terytorialnego, jednak wyłącznie przy zapewnieniu wsparcia wykwalifikowanych kontrolerów, którzy nie mogą zostać zastąpieni przez algorytmy.