Kryminalistyka w dobie przyspieszenia naukowo-technicznego i technologicznych nadużyć – przytłaczająca wizja zmian czy inspiracja do rozwoju ? - Zubańska, Magdalena (Studia Prawnoustrojowe, 2021)
Celem artykułu jest omówienie problemu korelacji między kryminalistyką a technologicznymi filarami czwartej rewolucji przemysłowej. Osiągnięcia Przemysłu 4.0 przedstawiono z perspektywy możliwych technologicznych nadużyć, jak również z punktu widzenia wpływu tych naukowo-technicznych dokonań na badawcze zainteresowania kryminalistyki. Wśród problemów, przed którymi staje zarówno kryminalistyka, jak i proces karny w XXI wieku jest kwestia relacji człowiek – technologia. Dlatego podjęto próbę przeanalizowania jej uwarunkowań, w tym m.in. aspektów prawnych i etycznych. Kryminalistyka wyrosła z potrzeb prawa i służy realizacji jego celów. W dochodzeniu przestępstw postawiono jej konkretne zadania. Trzeba podkreślić, że kryminalistycy od początku czerpią inspiracje z osiągnięć naukowych i technicznych. W rezultacie rozwój badań kryminalistycznych postępuje. Znaczący postęp obserwuje się w obszarze identyfikacji osób i rzeczy. Ekspertyza kryminalistyczna jest ważnym źródłem informacji dowodowej. Są podstawy sądzić, że znaczenie tego środka dowodowego będzie jeszcze wzrastać. Rewolucje przemysłowe stanowią swego rodzaju punkt zwrotny w rozwoju kryminalistyki. Rozwijają się nowe technologie, obserwuje się przyrost specjalistycznej wiedzy. Jednocześnie dochodzi do technologicznych nadużyć; pojawiają się nowe formy przestępczości. Postęp jest nieobojętny także dla procesu karnego. Pojawiają się bowiem nowe stany faktyczne. Te wszystkie procesy implikują zmiany w kryminalistyce, wpływają na kształtowanie ram prawa karnego. Bywa, że obowiązujące przepisy nie przystają do nowej rzeczywistości. Już w dobie trzeciej rewolucji przemysłowej, kiedy maszyna włączyła się w działanie człowieka, obserwowano spowodowane tym przesunięcie akcentu. W skomplikowanych już realiach technologicznych XXI wieku zmierza się do zintegrowania człowieka z maszyną. Progres techniki wymusza także refleksję etyczną. Konieczne są inicjatywy, które wyznaczą ramy prawne dla nowych rozwiązań. Warto wspomnieć i o tym, że coraz częściej pojawiają się zapowiedzi odnośnie implementacji sztucznej inteligencji w wymiarze sprawiedliwości.