Prowadzenie postępowania dowodowego w czasie nieobecności oskarżonego w świetle orzecznictwa strasburskiego i nowych regulacji Kodeksu postępowania karnego zawartych w art. 378a - Siczek, Katarzyna Justyna (Studia Prawnoustrojowe, 2021)
Pomimo, że prawo oskarżonego do udziału w czynnościach postępowania dowodowego zostało zapisane w k.p.k. jako reguła kształtująca przebieg tego postępowania, kolejne nowelizacje procedury karnej rozszerzają katalog sytuacji, w których to prawo może podlegać ograniczeniu. Wynika to m.in. z dążenia do zapewnienia sprawności postępowania i zapobiegania przewlekłości postępowań karnych. Ostatnim z takich zapisów, wprowadzonych z dniem 5.10.2019 r. jest art. 378 a k.p.k. przewidujący możliwość prowadzenia postepowania dowodowego pod nieobecność oskarżonego lub jego obrońcy, również gdyby była to nieobecność usprawiedliwiona. Omawiany przepis pozwala na daleko idące odstępstwa od reguły zapisanej w art. 390 § 1 k.p.k.. To z kolei rodzi pytanie o jego zgodność ze standardami strasburskimi wynikającymi z orzeczeń wydawanych przez ETPC na gruncie art. 6 EKPC, aktu prawnego ratyfikowanego przez nasze państwo, który powinien być respektowany w procesie stanowienia i stosowania prawa. Analiza nowej regulacji, poczyniona w świetle standardów wynikających z orzecznictwa strasburskiego pozwala na spostrzeżenie, że omawiany przepis art. 378 a k.p.k. wymaga ustawowej korekty, w kierunku zagwarantowania osobom oskarżonym realnego prawa do obrony materialnej i formalnej, jak też równości stron. Zostały one szczegółowo omówione w niniejszym opracowaniu. Po dokonaniu powyższych zmian, w sposób uwzględniający poszanowanie strasburskich standardów rzetelnego procesu, może on w szczególności zapobiec utracie możliwości bezpośredniego zbadania dowodu przez skład orzekający na rozprawie głównej.