Realność terminu załatwienia sprawy w ogólnym postępowaniu administracyjnym: The reality of time limits for the settlement of cases in general administrative proceedings - Łaszczyca, Grzegorz (Studia Prawnoustrojowe, 2021)
Efektywność postępowania należy do podstawowych wartości procesowych w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Dla jej osiągnięcia Kodeks postępowania administracyjnego wprowadził różne mechanizmy i konstrukcje prawne, tak o charakterze prewencyjnym, jak i represyjnym. Do rozwiązań prewencyjnych należy m.in. regulacja wyznaczająca maksymalne terminy załatwiania spraw. Pełni ona funkcję pierwotną, zapewniając dynamikę postępowania administracyjnego. Pojęcie „termin załatwienia sprawy” występuje w przepisach k.p.a. w dwóch znaczeniach: jako jednostka czasu (okres) oraz jako konkretna data, jako „termin kalendarzowy. Cechą terminu załatwienia sprawy – wynikającą z art. 35 § 5 k.p.a. – jest jego realność, efektywność. Sposób obliczania terminu zapewnia organowi administracji publicznej czas rzeczywisty do załatwienia konkretnej sprawy. Przepis wskazuje pięć okresów, które nie są wliczane do terminu załatwienia sprawy: a) terminy przewidziane w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, b) okresy zawieszenia postępowania, c) okresy trwania mediacji, d) okresy opóźnień spowodowanych z winy strony oraz e) okresy opóźnień z przyczyn niezależnych od organu. Realność terminu nie sprzeciwia się istocie zasady szybkości postępowania, lecz ją potwierdza. Wyraża prawne oczekiwanie, by sprawa została rozstrzygnięta, zapewniając jednocześnie organowi administracji czas efektywny, a nie pozorny. Służy także osiągnięciu tej wartości, którą kodeks postępowania administracyjnego wyodrębnia i łączy z wymogiem działania szybkiego i prostego, czyli działania wnikliwego (art. 12 § 1 k.p.a.).