Istota wyzysku w polskim prawie cywilnym - Krzynówek, Jerzy; Sajkowska, Magdalena (Studia Prawnoustrojowe, 2022)
Celem artykułu jest usystematyzowanie oraz ocena trafności orzecznictwa SN dotyczącego kwalifikacji wyzysku w polskim prawie cywilnym. Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w sprawie wyzysku w czynnościach prawnych będących elementem stanu faktycznego stanowiącego podstawę sądowego rozstrzygnięcia. W judykatach prezentował zmieniające się w czasie poglądy na kwalifikację prawną regulacji. Autorzy konfrontują tezy z orzeczeń sądowych z poglądami doktryny na temat wyzysku. Rozważania otwiera prezentacja koncepcji subiektywnej, funkcjonalnej i jurydycznego ukształtowania umowy wzajemnej oraz przywołanie orzeczeń sądowych opierających się na założeniach danych koncepcji, co do zakresu zastosowania art. 388 k.c. Autorzy polemizują z tezą o możliwości zastosowania art. 388 k.c. w umowach wzajemnych i dwustronnie zobowiązujących. Analizują naturę prawną wyzysku w celu odpowiedzi na pytanie, czy należy go zaliczyć do wad oświadczenia woli, czy też raczej jest on wadliwością treści oświadczenia woli. Opowiadają się za drugą z tych koncepcji. Przytaczają również dyskurs prawniczy dotyczący możliwości zbiegu przepisów o wadach oświadczenia woli z art. 388 k.c. Końcowe rozważania poświęcone są stosunkowi art. 388 k.c. do art. 58 § 2 k.c. Autorzy wskazują na próby odejścia przez SN od dominującego w doktrynie poglądu według którego art. 388 k.c. stanowi lex specialis wobec art. 58 § 2 k.c. W ocenie Autorów, nierozstrzygnięte przez SN istotne zagadnienia praktyczne mogą być impulsem rozwojowym dyskusji co do sensu dalszego obowiązywania art. 388 k.c.