Prawo zagospodarowania przestrzeni a prawo własności - Pracka, Małgorzata (Studia Prawnoustrojowe, 2022)
Gospodarowanie przestrzenią to proces niezwykle skomplikowany, a jednocześnie konfliktogenny. Konflikt ten wynika przede wszystkim z potrzeby zabezpieczenia realizacji interesu publicznego, czego nie da się osiągnąć bez wkraczania w sferę indywidualnych uprawnień właścicieli nieruchomości. Prawo zagospodarowania przestrzeni ma być wyrazem godzenia tych interesów przy założeniu, że każda ingerencja w prawo własności musi być prawem uzasadniona, a wszelkie przejawy prymatu interesu publicznego nad indywidualnym są nieuprawnione.Kluczowym publicznoprawnym instrumentem, przy pomocy którego dokonuje się wiążącego określania zasad zagospodarowania terenu jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jego ustalenia kształtują sposób wykonywania prawa własności i wpływają na wartość ekonomiczną nieruchomości. Właściciel zostaje jednak wyposażony w środki ochrony prawnej, przy pomocy których może dochodzić wyrównania doznanego uszczerbku będącego wynikiem aktywności planistycznej gminy.Celem niniejszego artykułu jest analiza i ocena środków prawnych pod kątem zabezpieczenia interesu właścicieli nieruchomości w kontekście dochowania konstytucyjnych standardów ochrony prawa własności. Kształtowanie przestrzeni przy pomocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z jednej bowiem strony musi realizować postulat racjonalnego organizowania przestrzeni, równoważenia zaistniałych konfliktów wartości, z drugiej natomiast nie może naruszać zasady ochrony własności.