Wpływ wojny rosyjsko-ukraińskiej na rezylientność łańcuchów dostaw pszenicy Polski – analiza zmian w konfiguracji polskiego rynku eksportowego

Olena Gorlova

Katedra Biznesu w Transporcie; Instytut Infrastruktury, Transportu i Mobilności; Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
https://orcid.org/0000-0003-2411-3977


Abstrakt

Artykuł przedstawia wyniki badania makroekonomicznych aspektów rezylientności systemu logistycznego eksportu pszenicy z Polski. Celem badania jest identyfikacja zmian w konfiguracji rynków eksportowych polskiej pszenicy w latach 2022–2023 w odpowiedzi na zakłócenia w międzynarodowych łańcuchach dostaw spowodowane wojną rosyjsko-ukraińską. Analiza koncentruje się na interakcji i konkurencji między globalnymi sieciami dostaw pszenicy z Polski i Ukrainy w okresie zakłóceń na dużą skalę w latach 2022–2023. Analiza statystyczna obejmuje lata 2012–2025.
Zastosowanie jakościowych metod badawczych, w szczególności stratyfikacji i analizy porównawczej, umożliwiło sformułowanie wniosków potwierdzających postawione hipotezy. Badanie pokazuje, że polska sieć eksportu pszenicy nie wykorzystała osłabionej pozycji rynkowej Ukrainy podczas kryzysu, lecz rozszerzyła się na regiony, w których Ukraina wcześniej wykazywała słabe lub zerowe zainteresowanie eksportowe. Ogólnie rzecz biorąc, polska sieć eksportowa pszenicy utrzymała i wzmocniła swoją pozycję na rynkach europejskich i afrykańskich w trakcie kryzysu lat 2022–2023.


Słowa kluczowe:

eksport pszenicy, rezylientność łańcuchów dostaw, wojna rosyjsko-ukraińska, rekonfiguracja rynków eksportowych, Polska


Aldrighetti, R., Battini, D., & Ivanov, D. (2023). Efficient resilience portfolio design in the supply chain with consideration of preparedness and recovery investments. Omega, 117, 102841. https://doi.org/10.1016/j.omega.2023.102841
Crossref   Google Scholar

Commission Implementing Regulation (EU) 2023/903 of 2 May 2023 introducing preventive measures concerning certain products originating in Ukraine. Official Journal of EU LI 114/1 from 2.05.2023.   Google Scholar

Commission Implementing Regulation (EU) 2023/1100 of 5 June 2023 introducing preventive measures concerning certain products originating in Ukraine. Official Journal of EU LI 144/1 from 5.06.2023.   Google Scholar

Czubak, W., Kalinowski, S., & Pepliński, B. (2024). Ziarno niezgody: analiza protestów rolniczych. Instytut Finansów Publicznych. https://www.ifp.org.pl/ziarno-niezgody-analiza-protestow-rolniczych/
Crossref   Google Scholar

Dolińska, A. (2024). Protesty rolników a import z Ukrainy. Fakty, mity, dezinformacja. Analizy&Opinie. Instytut Spraw Publicznych, 12(163), 1-16. Retrieved from https://www.isp.org.pl/uploads/drive/aio/ao_12b.pdf (3.05.2025).   Google Scholar

Eurostat database. International trade of EU and non-EU countries since 2002 by HS2-4-6.   Google Scholar

Eurostat. https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ds-059341/legacyMultiFreq/table?lang= en&category=ext_go.ext_go_detail   Google Scholar

Foreign trade in individual types of goods by country of the world. State Statistics Service of Ukraine. https://www.ukrstat.gov.ua   Google Scholar

Gołębiewski, J., & Stefańczyk, J. (2023). Czynniki i kierunki zmian na rynku zbóż w Polsce w warunkach wojny w Ukrainie. Annals of the Polish Association of Agricultural and Agribusiness Economists/ Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu, XXV(4), 60-75. https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.0103
Crossref   Google Scholar

Pasztaleniec, J., & Adamiak, M. (2024). Import oraz obrót zbożem i rzepakiem z Ukrainy. Kontrola Państwowa, 2, 56-67. https://doi.org/10.53122/ISSN.0452-5027/2024.1.12   Google Scholar

Pathak, S., Wu, Z., & Johnston, D. (2014). Toward a structural view of co-opetition in supply networks Journal of Operations Management, 32(5), 254-267. https://doi.org/10.1016/j.jom.2014.04.001
Crossref   Google Scholar

Richey, R. G., Roath, A. S., Adams, F. G., & Wieland, A. (2022). A Responsiveness View of logistics and supply chain management. Journal of Business Logistics, 43(1), 62-91. https://doi.org/10.1111/jbl.12290
Crossref   Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 września 2023 r. w sprawie zakazu przywozu z Ukrainy produktów rolnych. Dz. U. z 2023, poz. 1898.   Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie zakazu przywozu z Ukrainy produktó w rolnych. Dz. U. z 2023, poz. 751.   Google Scholar

Rynek zbóż (2025). Biuro Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. 6. https://www.gov.pl   Google Scholar

Sadłowski, A., & Zając, A. (2024). Export of Ukrainian agricultural products through Poland – route restrictions. Agricultural and Resource Economics, 10(4), 29-46. https://doi.org/10.51599/are.2024.10.04.02
Crossref   Google Scholar

Sobolev, D. (2023a). Report: Grain and Feed Annual (UP2023-0012). USDA. Retrieved from https://apps.fas.usda.gov/newgainapi/api/Report/DownloadReportByFileName?fileName=Grain%20and%20Feed%20Annual_Kyiv_Ukraine_UP2023-0012.pdf (16.09.2024).   Google Scholar

Sobolev, D. (2023b). Report: Grain and Feed Quarterly (UP2023-0040). USDA. Retrieved from https://apps.fas.usda.gov/newgainapi/api/Report/DownloadReportByFileName?fileName=Grain%20and%20Feed%20Quarterly_Kyiv_Ukraine_UP2023-0040.pdf (24.09.2024).   Google Scholar

Sobolev, D. (2024). Report: Grain and Feed Annual (UP2024-0008). USDA. Retrieved from https://apps.fas.usda.gov/newgainapi/api/Report/DownloadReportByFileName?fileName=Grain%20and%20Feed%20Annual_Kyiv_Ukraine_UP2024-0008.pdf (24.09.2024).   Google Scholar

Srai, J. S., Graham, G., Van Hoek, R., Joglekar, N., & Lorentz, H. (2023). Impact pathways: unhooking supply chains from conflict zones – reconfiguration and fragmentation lessons from the Ukraine–Russia war. International Journal of Operations & Production Management, 43(13), 289-301. https://doi.org/10.1108/IJOPM-08-2022-0529
Crossref   Google Scholar

Zając, A., & Bogusz, M. (2024). Wpływ wojny na Ukrainie na sytuację ekonomiczno-finansową wybranych branż polskiego sektora rolno-spożywczego. Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego, 24(XXXIX)(4), 42-57. https://doi.org/10.22630/PRS.2024.24.4.15
Crossref   Google Scholar

Zboże i rzepak z Ukrainy – kto na tym zarobił, a kto stracił (zapis konferencji prasowej). (2023). Najwyższa Izba Kontroli. Retrieved from https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/import-zboza-z-ukrainy.html (18.05.2025).   Google Scholar


Opublikowane
2025-12-11

Cited By /
Share

Gorlova, O. (2025). Wpływ wojny rosyjsko-ukraińskiej na rezylientność łańcuchów dostaw pszenicy Polski – analiza zmian w konfiguracji polskiego rynku eksportowego. Olsztyn Economic Journal, 20(2), 199–211. https://doi.org/10.31648/oej.11968

Olena Gorlova 
Katedra Biznesu w Transporcie; Instytut Infrastruktury, Transportu i Mobilności; Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
https://orcid.org/0000-0003-2411-3977



Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Każdy Autor składa oświadczenie, że praca nie była wcześniej publikowana (pod tym samym lub innym tytułem, nie stanowi również części innej publikacji) oraz nie narusza praw autorskich innych osób. Jednocześnie Autor przenosi na wydawcę wyłączne prawo wydania i rozpowszechniania tego utworu drukiem w formie zwartej publikacji czasopisma oraz w formie publikacji elektronicznej.

Oświadczenie Autora

Czasopismo udostępnione jest na licencji Creative Commons  CC-BY-NC-ND