Verification of the symbiosis of artificial intelligence and nature-based solutions as a development premise in the shipbuilding industry

Halina Tańska



Jolanta Sala



Bartosz Janiszewski




Abstrakt

Przemysł stoczniowy w Polsce, Europie i Ameryce boryka się w XXI wieku z niesymetryczną konkurencją azjatycką. Koniecznością przetrwania różnych renomowanych stoczni m.in. w Gdańsku jest poszukiwanie przesłanek rozwojowych i opracowywanie innowacyjnych rozwiązań. Artykuł przedstawia dylematy i wyniki badań przygotowujących do jednego z projektów opracowania innowacyjnego rozwiązania bazującego na technologiach opartych na naturze (NBS) wspartych technologiami sztucznej inteligencji (AI). Projekt dotyczący efektywnego zarządzania wodą do planowanych procesów produkcyjnych w stoczni jest częścią projektu EcoTech uwzględniającego szerszą paletę potrzeb rozwojowych przemysłu stoczniowego, a w szczególności stoczni w Gdańsku. Artykuł podejmuje wyzwanie holistycznej identyfikacji szerokiego spektrum uwarunkowań rozwojowych oraz metodycznej odpowiedzialności za kierunki podejmowanych prac badawczo-rozwojowych w celu wykreowania przełomowych rozwiązań o znaczeniu biznesowym.


Słowa kluczowe:

Gospodarka morska, dylematy globalnego przemysłu stoczniowego, przesłanki rozwojowe stoczni, technologie NBS, potencjał AI

Instytucje finansujące

Department of Research and Development Baltic Operator, Gdansk, Department of Applied Computer Science and Mathematical University of Warmia and Mazury, Olsztyn


Adarsh T. & Haneena Sulthana K.P. 2025. Trends and insights in Nature-Based Solutions: A bibliometric study. International Journal of Disaster Studies and Climate Resilience, 1 (1 Jan-Jun 2025), 22–34. https://resiliencepress.org/index.php/disaster/article/view/3
Crossref   Google Scholar

Antonowicz A., Antonowicz P., Bieliński J., Płoska R., Valtanen Y. 2007. Przemysł okrętowy w regionie Morza Bałtyckiego. w: Antonowicz P. (red.), Diagnozy, strategie i rozwiązania na rzecz wzrostu zdolności adaptacyjnych pracowników przemysłu okrętowego. IBnGR, Gdansk.   Google Scholar

Artificial Intelligence for Europe. 2018. Communication from The Commission to The European Parliament, The European Council, The Council, The European Economic and Social Committee and The Committee of The Regions {SWD(2018) 137 final}, COM(2018) 237 final, Brussels.   Google Scholar

Brillouin L. 1956. Science and Information Theory, Academic Press Inc., New York – London tłumaczenie PL 1969, http://autonom.edu.pl/publikacje/brillouin_leon/nauka_a_teoria_informacji-tiff.pdf   Google Scholar

Cohen-Shacham E., Walters G., Janzen C., Maginnis S. 2016. Nature-based Solutions to address global societal challenges, IUCN, Switzerland.
Crossref   Google Scholar

Corgo J., Cruz S.S. & Conceição P. 2024. Nature-based solutions in spatial planning and policies for climate change adaptation: A literature review. Ambio 53, 1599–1617. https://doi.org/10.1007/s13280-024-02052-1.
Crossref   Google Scholar

Digital Strategy. 2025. Portal TWI Limited, https://www.twi-global.com/what-we-do/digital-strategy   Google Scholar

Eggermont H., Balian E., Le Roux X. et al. 2015. Nature-based Solutions: New Influence for Environmental Management and Research in Europe. GAIA – Ecological Perspectives for Science and Society, 24(4), 243-248.
Crossref   Google Scholar

EUROPEAN PARLIAMENT. 2023. Fit for 55: deal on new EU rules for cleaner maritime fuels. Press release. 20230320IPR77909_en.pdf   Google Scholar

FuelEU Maritime. 2025. Portal ABS MyFreedom. American Bureau of Shipping, https://ww2.eagle.org/en/rules-and-resources/regulatory-updates/fueleu-maritime.html   Google Scholar

FORUM OKRĘTOWE przedstawia w Brukseli propozycje do morskiej strategii przemysłowej UE. 2025a. Portal Morski, https://www.portalmorski.pl/stocznie-statki/58491-forum-okretowe-przedstawia-w-brukseli-propozycje-do-morskiej-strategii-przemyslowej-ue   Google Scholar

FORUM OKRĘTOWE: Globalizacja a bezpieczeństwo - przyszłość stoczni w Polsce i w Europie. 2025b. Portal Morski, https://www.portalmorski.pl/stocznie-statki/58569-forum-okretowe-globalizacja-a-bezpieczenstwo-przyszlosc-stoczni-w-polsce-i-w-europie   Google Scholar

FORUM OKRĘTOWE we władzach Wspólnoty Stowarzyszeń Stoczni Europejskich CESA. 2025c. Portal Morski, https://www.portalmorski.pl/stocznie-statki/58604-forum-okretowe-we-wladzach-wspolnoty-stowarzyszen-stoczni-europejskich-cesa   Google Scholar

Global shipbuilding market. Market Analysis (2019-2032). 2024. Market Research Future https://www.marketresearchfuture.com/reports/shipbuilding-market-10314   Google Scholar

Global Shipbuilding Market Size, Share, and Analysis Report to 2032. 2025. Portal: Data Bridge. https://www.databridgemarketresearch.com/reports/global-shipbuilding-market   Google Scholar

Gospodarka morska w Polsce w 2023 r. 2024. GUS   Google Scholar

https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/transport-i-lacznosc/transport/gospodarka-morska-w-polsce-w-2023-roku,7,21.html   Google Scholar

Gourdon, K. et al. 2023. New approaches to shipbuilding capacity assessments, OECD Science, Technology and Industry Policy Papers, No. 140, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/72916a58-en.
Crossref   Google Scholar

Janiszewski B., Sala J., Tańska H. 2024. Application of artificial intelligence for processing digital ultrasonic images in the shipbuilding industry. Technical Sciences, Wydawnictwo UWM, Olsztyn, pp. 265-276, Vol. 27.   Google Scholar

Karaśkiewicz I, Wysocka I. 2025, Globalizacja kontra bezpieczeństwo. Rozmowa o przyszłości stoczni w Polsce i Europie. Gość Radia Gdansk TL, 16 lipca 2025, https://radiogdansk.pl/audycje/gosc-radia-gdansk/2025/07/16/globalizacja-kontra-bezpieczenstwo-rozmowa-o-przyszlosci-stoczni-w-polsce-i-europie/   Google Scholar

Keesstra S., Nunes J., Novara A., Finger D., Avelar D., Kalantari Z., Cerda A. 2018. The superior effect of nature based solutions in land management for enhancing ecosystem services, Science of The Total Environment, 997-1009,
Crossref   Google Scholar

Kołodko G. W. 2008. Wędrujący Świat. Warszawa: Prószyński i Spółka.   Google Scholar

KE – Komisja Europejska. 2001. A Sustainable Europe for a Better World: A European Union Strategy for Sustainable Development. COM(2001)264 final, Bruksela   Google Scholar

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. 1997 nr 78 poz. 483, art. 5.   Google Scholar

Landowski G. 2025a. Donald Trump powołuje w Białym Domu biuro ds. przemysłu okrętowego. Portal Morski 5.03.2025. https://www.portalmorski.pl/bezpieczenstwo/57676-donald-trump-powoluje-w-bialym-domu-biuro-ds.-przemyslu-okretowego   Google Scholar

Landowski G. 2025b. Jak prezydent Donald Trump chce odbudować amerykańskie stocznie. Portal Morski 14.03.2025. https://www.portalmorski.pl/prawo-polityka/57736-jak-prezydent-donald-trump-chce-odbudowac-amerykanskie-stocznie   Google Scholar

Louarn A., Meur-Ferec C., Hervé-Fournereau N. 2025. The concept of 'nature-based solutions' applied to urban coastal risks: A bibliometric and content analysis review ,Ocean & Coastal Management, Volume 261, 107530, ISSN 0964-5691, https://doi.org/10.1016/j.ocecoaman.2024.107530.
Crossref   Google Scholar

MAZUR M. 1970. Jakościowa teoria informacji. Wydawnictwo WNT. Warszawa http://autonom.edu.pl/publikacje/mazur_marian/jakosciowa_teoria_informacji-tiff.pdf   Google Scholar

OECD. 2019. Scoping the OECD AI Principles: Deliberations of the Expert Group on Artificial Intelligence at the OECD (AIGO), OECD Digital Economy Papers No. 291. OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/d62f618a-en
Crossref   Google Scholar

OECD. 2022. Main Science and Technology Indicators. Vol. 2022, Iss. 2, OECD Publishing,   Google Scholar

Paris. https://doi.org/10.1787/1cdcb031-en
Crossref   Google Scholar

Oppla. 2024. Rotterdam – NbS for building a waterproof city. Case-study. 2024. Oppla, https://oppla.eu/case-study/rotterdam-nbs-building-waterproof-city   Google Scholar

Pineda-Pinto, M., Frantzeskaki, N. & Nygaard, C.A. 2022. The potential of nature-based solutions to deliver ecologically just cities: Lessons for research and urban planning from a systematic literature review. Ambio 51, 167–182.
Crossref   Google Scholar

Plan na rzecz odpowiedzialnego rozwoju. 2016. Ministerstwo Rozwoju, https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/plan-na-rzecz-odpowiedzialnego-rozwoju   Google Scholar

Polityka morska Rzeczypospolitej Polskiej do roku 2020 (z perspektywą do 2030 roku), UCHWAŁA NR 3 3 / 2 0 1 5 RADY MINISTRÓW z dnia 17 marca 2015 r. w sprawie Polityki morskiej Rzeczypospolitej Polskiej do roku 2020 (z perspektywą do 2030 roku)   Google Scholar

Raport z realizacji Polityki Morskiej Rzeczypospolitej Polskiej w 2023 roku. 2024. Ministerstwo Infrastruktury RP, https://www.gov.pl/web/infrastruktura/raporty-z-realizacji-polityki-morskiej-rzeczypospolitej-polskiej   Google Scholar

Russell S., Norvig P. 2010. Artificial Intelligence a modern Approach. Pearson Education, Inc.   Google Scholar

publishing as Prentice Hall, New Jersey.   Google Scholar

Sala J., Tańska H. 2014a. Determinants of innovation transfer, w: Technical Sciences 7(1/2014), pp. 45-56, Wydawnictwo UWM, Olsztyn.   Google Scholar

Sala J., Tańska H. 2014b. Rozwój przedsiębiorstwa przemysłowego poprzez adaptacyjność kulturową i innowacyjność technologiczną, w: Organizacja i zarządzanie J. Lewandowski, (red.), Politechnika Łódzka, Łódź.   Google Scholar

Sala, J., Tańska, H. 2014c. Tool dilemmas of innovation. Federated Conference On Computer Science and Information Systems (FedCSIS), Proceedings Papers of the 2014 Federated Conference on Computer Science and Information Systems, ACSIS, Vol. 3, 265–269. DOI: 10.15439/2014F484.
Crossref   Google Scholar

Tańska, H. 2018. Społeczeństwo informacyjne w metodycznym kontekście zarządzania projektami informatycznymi. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Ma¬zurskiego.   Google Scholar

Sala J., Tańska H. 2018. Wybrane inicjatywy wspierające rozwój i ich koszty na przykładzie regionów gospodarki morskiej, Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, nr 53 (1/2018), DOI: 10.15584/nsawg.2018.1.23 ISSN 1898-5084, ss. 275-285
Crossref   Google Scholar

Sala J., Tańska H. 2019. Kreowanie i przygotowywanie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach MMSP jako główne czynniki rozwoju polskiego społeczeństwa informacyjnego, Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, nr 58 (2/2019), DOI: 10.15584/nsawg.2019.2.15
Crossref   Google Scholar

Sala J., Tańska H. 2022. Instrumentalizacja sztucznej inteligencji w polityce aktywności naukowej w Polsce. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 71(3), ss. 96-117
Crossref   Google Scholar

Sala J., Tańska H. 2023. Methodological aspects of innovation of project and production businesses. In: Contemporary challenges. In management and economy in the area of COVID-19. Eds. M. Suder, M. Woźniak, pp. 61-71. AGH University Press, Kraków   Google Scholar

Sala J., Tańska H. 2024. Inkluzyjne mechanizmy przezwyciężenia opóźnień technologicznych polskiej gospodarki. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 78(2), ss. 94-120
Crossref   Google Scholar

Shipbuilding Market Size & Forecast Report 2025–2033. 2025. Portal: Global Growth Insights. https://www.globalgrowthinsights.com/market-reports/shipbuilding-market-114101   Google Scholar

Shipbuilding Market: Size, Analysis, Trends & Demand – 2033. 2025. Portal: Business Research INSIGHTS, https://www.businessresearchinsights.com/markrt-raports/shipbuilding-market-112404   Google Scholar

Shipbuilding industry worldwide - statistics & facts. 2025. Portal: statista. http://www.statista.com/topics/3712/shipbuilding-idustry/#topicsOverview   Google Scholar

Shipbuilding Market Size & Share Analysis - Growth Trends & Forecasts (2025 - 2030). 2025. Portal: Mordor Intelligence. https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/ship-building-market   Google Scholar

Słownik języka polskiego, https://sjp.pwn.pl/slownik-synonimow/symbioza.html   Google Scholar

RESIST Project – Turku, Projekt Horizon Europe. 2023. Southwest Finland. https://resist-project.eu/regions/southwestfinland/   Google Scholar

Stiglitz J. 2004. Ekonomia sektora publicznego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.   Google Scholar

Strategia Rozwoju Transportu do 2020 r. (z perspektywą do 2030 r.), https://kigeit.org.pl/FTP/PRCIP/Literatura/011_6_Strategia_Rozwoju_Transportu_2020.pdf   Google Scholar

TUE - Traktat o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana). 2012. Dz. U. UE C 326 z 26.10.2012, art. 3 ust. 3.   Google Scholar

ONZ – Organizacja Narodów Zjednoczonych. 2015. Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development. A/RES/70/1, Nowy Jork.   Google Scholar

WCOED - World Commission on Environment and Development (the “Brundtland Commission”). 1987. Common Future. Oxford University Press, Oxford.   Google Scholar

Wędrowska E. 2010. Ilościowe i jakościowe koncepcje informacji. Ekonomiczne Problemy Usług nr 57, 49-56   Google Scholar

Uchwała nr 196 Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia „Polityki dla rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce od roku 2020”.2021. M.P. z dnia 12 stycznia 2021 r., poz. 23.   Google Scholar

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20210000023   Google Scholar

UNEP. 2021. Progress on Integrated Water Resources Management. Tracking SDG 6 series: global indicator 6.5.1 updates and acceleration needs. ISBN: 978-92-807-3878-0. SDG6_Indicator_Report_651_Progress-on-Integrated-Water-Resources-Management_2021_EN.pdf   Google Scholar

Wniosek o dofinansowanie NCBR projektu pt. EcoTech Marine Manufacturing: Zaawansowane i innowacyjne rozwiązania w procesach przygotowania produkcji, spawania i gospodarki wodnej w przemyśle offshore oraz okrętowym. 2025. Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki. Wsparcie dla przedsiębiorstw. Ścieżka SMART. Baltic Operator   Google Scholar

Wnorowski H. 2007. Rynek i jego mechanizm. W: Meredyk K. (red) Ekonomia ogólna, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok, https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/handle/11320/14849   Google Scholar

Zintegrowana polityka morska Unii Europejskiej. 2007. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu   Google Scholar

Regionów, Bruksela, dnia 10.10.2007, KOM(2007) 575. https://www.gov.pl/web/infrastruktura/zintegrowana-polityka-morska-unii-europejskiej79   Google Scholar

Zölch T, Henze L, Keilholz P, Pauleit S. 2017. Regulating urban surface runoff through nature-based solutions - An assessment at the micro-scale. Environ Res.
Crossref   Google Scholar


Opublikowane
25-05-2026

Cited By /
Share

Tańska, H., Sala, J., & Janiszewski, B. (2026). Verification of the symbiosis of artificial intelligence and nature-based solutions as a development premise in the shipbuilding industry. Technical Sciences. https://doi.org/10.31648/ts.12131

Halina Tańska 

Jolanta Sala 

Bartosz Janiszewski 




Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.





-->