Evidence preclusion in Polish criminal proceedings and the implementation of the principle of material truth
Abstract
The preclusion of evidence, traditionally associated with civil proceedings, has also been introduced into the Polish criminal procedure, causing significant controversy due to its potential conflict with the principle of material truth, regarded as fundamental in criminal proceedings. The purpose of this article is to analyze the relationship between evidentiary preclusion and the realization of the principle of material truth, addressing the question of whether limiting the possibility to submit evidence after a certain procedural deadline threatens the correct determination of factual circumstances in criminal trials. The author conducts an in-depth analysis of legal literature, court rulings, and legislative intentions, highlighting the existing contradictions between these two institutions. Conclusions indicate that, although preclusion enhances procedural efficiency and prevents undue delays, it may practically hinder the court's pursuit of truth, distorting a complete and objective establishment of facts. Therefore, it is argued that changing the current approach to preclusion from obligatory to discretionary would be justified. This modification would enable courts to exercise greater flexibility, adapting evidentiary decisions to the specifics of individual cases without compromising the fundamental value of material truth.
Keywords:
preclusion, evidence, criminal procedure, legal principlesReferences
Literatura Google Scholar
Chojniak Ł., O zasadzie prawdy materialnej w procesie karnym w świetle Konstytucji RP, „Państwo i Prawo” 2013, nr 9. Google Scholar
Cora Ł., Weryfikacja czynności dowodowych postępowania przygotowawczego w polskim procesie karnym, 2024, Lex. Google Scholar
Gerecka-Żołyńska A., Zamknięcie przewodu sądowego, [w:] P. Wiliński (red.), Polski proces karny, 2020, Lex. Google Scholar
Grzegorczyk T., Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym, Warszawa 2008. Google Scholar
Hofmański P., Waltoś S., Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 2023. Google Scholar
Izydorczyk J., Przewód sądowy w sądzie odwoławczym, 2015, Lex. Google Scholar
Karuga M., Zgryzek K., Gwarancje i ograniczenia prawdy w polskim procesie karnym, „Problemy Prawa Karnego” 2023, t. 7, nr 1. Google Scholar
Kulesza C., Rola obrońcy na rozprawie sądowej, [w:] P. Hofmański, C. Kulesza (red.), Strony i inni uczestnicy postępowania karnego, seria: System Prawa Karnego Procesowego, t. 6, Warszawa 2016. Google Scholar
Murzynowski A., Istota i zasady procesu karnego, Warszawa 1976. Google Scholar
Niegierewicz-Biernacka A., Przedkładanie ekspertyzy prywatnej na określonym etapie postępowania karnego, [w:] eadem, Ekspertyza prywatna w polskim postępowaniu karnym, Warszawa 2024. Google Scholar
Olszewski R., Tylman J., Zasada prawdy materialnej, [w:] R. Olszewski, D. Świecki (red.), Polskie postępowanie karne, Warszawa 2014. Google Scholar
Osiak-Krynicka K., Kazus 25, [w:] K. Dudka, H. Paluszkiewicz (red.), Postępowanie karne w kazusach, Warszawa 2024. Google Scholar
Paluszkiewicz H., Wniosek dowodowy, [w:] K. Dudka, H. Paluszkiewicz (red.), Postępowanie karne w kazusach, Warszawa 2024. Google Scholar
Rusinek M., Prekluzja dowodowa, [w:] A. Małolepszy, R. Olszewski (red.), Quo vadit processus criminalis? Rzeczywistość i wyzwania, Warszawa 2021. Google Scholar
Weber R., Biblia Sacra Vulgata (Stuttgartensia), Stuttgart 1994. Google Scholar
Zagrodnik J. (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2024. Google Scholar
Akty normatywne Google Scholar
Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1694). Google Scholar
Orzecznictwo Google Scholar
Wyrok SA w Gdańsku z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II AKa 88/18, Lex nr 2701227. Google Scholar
Wyrok SA w Katowicach z 23 listopada 2011 r., sygn. akt II AKa 155/11, KZS 2012, z. 4, poz. 46. Google Scholar
Wyrok SA w Warszawie z 23 listopada 2017 r., sygn. akt II AKa 339/17, Lex nr 2412792. Google Scholar
Wyrok SN z 20 lipca 1987 r., sygn. akt II KR 167/87, OSPiKA 1988, z. 3, poz. 70. Google Scholar
Wyrok SO w Rzeszowie z 13 listopada 2024 r., sygn. akt III Ka 606/24, Lex nr 3789514. Google Scholar
Wyrok SO w Siedlcach z 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II Ka 834/23, Lex nr 3665393. Google Scholar
Wyrok SO w Siedlcach z 7 maja 2024 r., sygn. akt II Ka 572/23, Lex nr 3725858. Google Scholar
Źródła internetowe Google Scholar
Rojek-Socha P., Gajowniczek-Pruszyńska: Prekluzja w postępowaniu karnym godzi w prawo do obrony, https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/prekluzja-w-postepowaniu-karnym-opinia-katarzyna-gajowniczek,496301.html. Google Scholar
Słownik języka polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/slowniki/prekluzja. Google Scholar
Inne źródła Google Scholar
Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3251. Google Scholar
