Review of Migration Studies Conducted by the National Bank of Poland: Methodical Evolution and Research Challenges
Adam Panuciak
Faculty of Economics and Finance in Warsaw; Nicolaus Copernicus Superior Schoolhttps://orcid.org/0009-0009-8761-1974
Résumé
The aim of this article is to present the evolution of migration research conducted by the National Bank of Poland (NBP) in the period 2007–2025 and to identify the main methodological challenges arising under conditions of external shocks. The paper reviews research approaches applied both to Polish emigrants residing abroad and to foreign nationals working in Poland. Particular attention is devoted to methodologies used in studies of immigrants from Ukraine, due to their dominant share in the structure of migration inflows. Data on Ukrainian citizens currently constitute an important component of Poland’s balance of payments estimates, including workers’ remittances and compensation of employees. The findings highlight the necessity of combining survey data with administrative registers and point to the need for further development of migration research at NBP in the context of a changing geopolitical environment.
Mots-clés :
National Bank of Poland, migration studies, balance of paymentsRéférences
Carling, J. (2024). Why Do People Migrate? Fresh Takes on the Foundational Question of Migration Studies. International Migration Review, 58(4), 1757-1791. https://doi.org/10.1177/01979183241269445. Google Scholar
Chmielewska, I. (2015). Transfery z tytułu pracy Polaków za granicą w świetle badań Narodowego Banku Polskiego. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/11/ms314.pdf (19.06.2025). Google Scholar
Chmielewska, I., Dobroczek, G., & Puzynkiewicz, J. (2016). Obywatele Ukrainy pracujący w Polsce – raport z badania. Badanie zrealizowane w 2015 r. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/11/obywatele-Ukrainy-pracujacy-w-Polsce-raport-2015.pdf (19.06.2025). Google Scholar
Chmielewska, I., Dobroczek, G., & Strzelecki, P. (2017). Polacy pracujący za granicą w 2016 r. Raport z badania ankietowego. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/11/polacy_pracujacy_za_granica_2016.pdf (19.06.2025). Google Scholar
Chmielewska, I., Dobroczek, G., & Panuciak, A. (2018). Obywatele Ukrainy pracujący w Polsce – raport z badania. Badanie zrealizowane w 2017 r. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/11/obywatele-Ukrainy-pracujacy-w-Polsce-raport-2017.pdf (19.06.2025). Google Scholar
Chmielewska, I., Panuciak, A., & Strzelecki, P. (2019a). Polacy pracujący za granicą w 2018 r. Raport z badania. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/11/polacy_pracujacy_za_granica_2018.pdf (19.06.2025). Google Scholar
Chmielewska, I., Panuciak, A., & Strzelecki, P. (2019b). Informacja z badań ankietowych imigrantów w Bydgoszczy i we Wrocławiu w 2018 i 2019 roku. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/11/raport_imigranci_Bydgoszcz_Wroclaw_2019.pdf (19.06.2025). Google Scholar
Chmielewska-Kalińska, I., Dudek, B., & Strzelecki, P. (2022). Sytuacja życiowa i ekonomiczna uchodźców z Ukrainy w Polsce. Raport z badania ankietowego zrealizowanego przez OO NBP. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/11/sytuacja-uchodzcow-z-Ukrainy-w-Polsce.pdf (19.06.2025). Google Scholar
Chmielewska-Kalińska, I., Dudek, B., & Strzelecki, P. (2023a). Polacy pracujący za granicą w 2022 r. Raport z badania ankietowego. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2023/09/Polacy-pracujacy-za-granica-2023.pdf (19.06.2025). Google Scholar
Chmielewska-Kalińska, I., Dudek, B., & Strzelecki, P. (2023b). Sytuacja życiowa i ekonomiczna migrantów z Ukrainy w Polsce – wpływ pandemii i wojny na charakter migracji w Polsce. Raport z badania ankietowego. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2023/04/Sytuacja-zyciowa-i-ekonomiczna-migrantow-z-Ukrainy-w-Polsce_raport-z-badania-2022.pdf (19.06.2025). Google Scholar
Directive 2004/38/EC of the European Parliament and of the Council of 29 April 2004 on the right of citizens of the Union and their family members to move and reside freely withing the territory of the Member States amending Regulation (ECC) No 1612/68 and repealing Directives 64/211/EEC, 68/360/EEC, 72/194/EEC, 72/194/EEC, 73/148/EEC, 75/34/EEC, 75/35/EEC, 90/364/EEC, 93/96/EEC. Google Scholar
Dolińska, K., & Makaro, J. (2024). Migranci z Białorusi w Polsce. Potrzeby i oczekiwania. Repozytorium Uniwersytetu Wrocławskiego. https://doi.org/10.34616/151129. Google Scholar
Dudek, B., Panuciak, A., & Strzelecki, P. (2023). Sytuacja życiowa i ekonomiczna migrantów z Ukrainy w Polsce w 2023 roku. Raport z badania ankietowego. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2024/01/Raport_Imigranci_2023_1-24.pdf (24.06.2025). Google Scholar
Dudek, B., Panuciak, A., & Strzelecki, P. (2024a). Sytuacja życiowa i ekonomiczna migrantów z Ukrainy w Polsce w 2024 r. Raport z badania ankietowego. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2025/02/Sytuacja-uchodzcow-z-Ukrainy-2024-PL-DS-WWW.pdf (21.06.2025). Google Scholar
Dudek, B., Panuciak, A., & Strzelecki, P. (2024b). Sytuacja życiowa i ekonomiczna migrantów z Białorusi w Polsce w 2024 r. Raport z badania ankietowego. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2024/11/Raport_Imigranci_z-Bialorusi-2024-PL-DS-2024-WWW.pdf (21.06.2025). Google Scholar
Dudek, B., & Strzelecki, P. (2025a). Sytuacja życiowa i ekonomiczna imigrantów z Ukrainy w Polsce w 2025 r. Raport z badania ankietowego. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2025/11/Sytuacja_imigrantow_z_Ukrainy-2025.pdf (13.12.2025). Google Scholar
Dudek, B., & Strzelecki, P. (2025b). Sytuacja życiowa i ekonomiczna imigrantów z Białorusi w Polsce w 2025 r. Raport z badania ankietowego. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2025/11/Sytuacja_migrantow_z_Bialorusi-2025.pdf (13.12.2025). Google Scholar
Fihel, A., Janicka, A., & Okólski, M. (2023). Predicting a Migration in Poland and its Implications for Population Ageing. Central and Eastern European Migration Review, 12(1). https://doi.org/10.54667/ceemr.2023.15. Google Scholar
Gile, K. (2011). Improved Inference for Respondent-Driven Sampling Data with Application to HIV Prevalence Estimation. Journal of the American Statistical Association, 106(493), 135-146. https://doi.org/10.1198/jasa.2011.ap09475. Google Scholar
GUS. (2025). Główny Urząd Statystyczny. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2019–2024. Retrieved from Główny Urząd Statystyczny / Obszary tematyczne / Ludność / Migracje zagraniczne ludności / Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2018–2023 (13.12.2025). Google Scholar
Górny, A., Kaczmarczyk, P., Napierała, J., & Toruńczyk-Ruiz, S. (2013). Raport z badania imigrantów w Polsce. OBMF. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/11/17i2014.pdf (15.08.2025). Google Scholar
Górny, A., Madej, K., & Porwit, K. (2020). Ewolucja czy rewolucja? Imigracja z Ukrainy do aglomeracji warszawskiej z perspektywy lat 2015–2019. OBMF. CMR Working Papers 123/181. Retrieved from https://www.migracje.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2020/10/WP123181_end2.pdf (18.08.2025). Google Scholar
Górny, A., Porwit, K., & Madej, K. (2021). Imigranci z Ukrainy w aglomeracji warszawskiej w czasie pandemii COVID-19. Wyniki badania panelowego. OBMF. Retrieved from https://www.migracje.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2021/12/0_Raport_Warszawa_2020_20211030_format.pdf (7.07.2025). Google Scholar
Hołda, M., Saczuk, K., Strzelecki, P., & Wyszyński, R. (2011). Settlers and Guests – Determinants of the Plans of Return Migration from UK and Ireland to Poland in the Period 2007–2009. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/10/84_en.pdf (13.08.2025). Google Scholar
International Monetary Fund. (2009). Balance of Payments and International Investment Position Manual. Sixth Edition (BPM6). Retrieved from https://www.imf.org/external/pubs/ft/bop/2007/pdf/bpm6.pdf (30.08.2025). Google Scholar
King, R., Moroşanu, L., Jakobson, M.-L., Schmidt, G., Miah, M.F., Vetik, R., & Money, J. (2022). Editorial Introduction: Relocating East – West Migration and (Im) Mobilities. Central and Eastern European Migration Review, 11(2), 5-15. https://doi.org/10.54667/ceemr.2022.16. Google Scholar
NBP. (2024). Narodowy Bank Polski. Statystyka bilansu płatniczego. Uwagi metodyczne. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/09/BoP-uwagi-metodyczne.pdf (21.09.2025). Google Scholar
NBP. (2025). Narodowy Bank Polski. Balance of payments statistics. Retrieved from https://nbp.pl/statystyka-i-sprawozdawczosc/statystyka-bilansu-platniczego/ (10.12.2025). Google Scholar
Organiściak-Krzykowska, A., & Machnis-Walasek, J. (2016). Remittances as a Consequences of Labour Migration of Central and Eastern Europe (CEE) Citizens in 2004–2013. Olsztyn Economic Journal, 11(2), 91-102. https://doi.org/10.31648/oej.2910. Google Scholar
Strzelecki, P. (2020). Imigranci w polskiej gospodarce – raport z badań ankietowych. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/11/imigranci-vii2020.pdf (22.08.2025). Google Scholar
Strzelecki, P., & Dudek, B. (2021). Badania ankietowe imigrantów z Ukrainy we Wrocławiu w 2020 roku – najważniejsze wnioski. Narodowy Bank Polski. Retrieved from https://nbp.pl/wp-content/uploads/2022/11/imigranci-Wroclaw-2020.pdf (18.08.2025). Google Scholar
Urząd do Spraw Cudzoziemców. (2025). Obywatele Ukrainy w Polsce – raport. Retrieved from https://www.gov.pl/web/udsc/obywatele-ukrainy-w-polsce--aktualne-dane-migracyjne2 (3.12.2025). Google Scholar
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim. Dz. U. z 2020 r. poz. 2027. Google Scholar
ZUS. (2025). Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Retrieved from https://psz.zus.pl/kategorie/ubezpieczeni/ubezpieczenia-emerytalne-i-rentowe (3.12.2025). Google Scholar
Faculty of Economics and Finance in Warsaw; Nicolaus Copernicus Superior School
https://orcid.org/0009-0009-8761-1974
Licence

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification 4.0 International.
An Author declares that his paper has not been published before (under the same or another title, or is a part of another publication) and does not infringe copyrights of other persons**. At the same time, the Author transfers to the Publisher the exclusive right to publish and to circulate this work in print in the form of a non-serial journal publication and in a form of an electronic publication.
The journal is available on Creative Common license CC-BY-NC-ND

