Mnożniki produkcji globalnej w gospodarkach Niemiec, Polski i Słowacji: porównawcza analiza input-output
Lyubomyr Sozanskyy
Katedra Problemów Sektora Realnego Gospodarki Regionów, Doliszny Instytut Badań Regionalnych Narodowej Akademii Nauk Ukrainyhttps://orcid.org/0000-0001-7854-3310
Abstrakt
W artykule przedstawiono porównawczą analizę mnożników produkcji globalnej w gospodarkach Niemiec, Polski i Słowacji w 2022 roku. Badanie oparto na narodowych tablicach input-output OECD i przeprowadzono w przekroju pięćdziesięciu rodzajów działalności gospodarczej. Wyniki wskazują wyraźny międzykrajowy gradient średnich mnożników produkcji globalnej: najniższą wartość odnotowano w Niemczech, pośrednią w Polsce, a najwyższą na Słowacji. Gradient ten odzwierciedla większą materiałochłonność produkcji w Polsce i na Słowacji oraz znaczenie importowanego zużycia pośredniego w mniejszych gospodarkach otwartych. Ranking działalności według wartości mnożnika jest podobny w trzech krajach: najwyższe pozycje zajmują przetwórstwo przemysłowe i energetyka, a najniższe edukacja, administracja publiczna i obsługa nieruchomości. Mnożnik produkcji rozłożono na komponent bezpośredni oraz komponent rezydualny, przy czym ten drugi zdefiniowano jako pozostałe zapotrzebowanie na produkcję po pierwszej rundzie nakładów bezpośrednich; komponent rezydualny stanowi około 70–85 procent mnożnika całkowitego we wszystkich trzech gospodarkach. Wyniki mogą wspierać analizę powiązań międzybranżowych oraz decyzje w zakresie polityki przemysłowej i strukturalnej. Kluczowym wynikiem jest również to, że wybrane działy przemysłu przetwórczego w Polsce i na Słowacji, zwłaszcza pojazdy samochodowe, komputery i elektronika, urządzenia elektryczne oraz na Słowacji sektor energii elektrycznej, osiągają znacznie wyższe mnożniki niż ich odpowiedniki w Niemczech.
Słowa kluczowe:
mnożnik produkcji globalnej, analiza input-output, macierz odwrotna Leontiefa, dekompozycja wymagań całkowitych, powiązania międzybranżoweBibliografia
Australian Bureau of Statistics. (2025). Using input-output tables for analysis. In Australian System of National Accounts: Concepts, Sources and Methods (Edition 8, Chapter 22). Australian Bureau of Statistics. Retrieved from https://www.abs.gov.au/statistics/detailed-methodology-information/concepts-sources-methods/australian-system-national-accounts-concepts-sources-and-methods/edition-8/chapter-22-input-output-tables/using-i-o-tables-analysis (18.05.2026). Google Scholar
Backinezos, C., Panagiotou, S., & Vourvachaki, E. (2020). Multiplier effects by sector: An input-output analysis of the Greek economy. Bank of Greece Economic Bulletin, 52, 7-28. Retrieved from https://ideas.repec.org/a/bog/econbl/y2020i52p7-28.html (18.05.2026). Google Scholar
Boratyński, J., Plich, M., & Przybyliński, M. (2010). Krótkookresowe efekty zmian cen energii w polskiej gospodarce. Studia Prawno-Ekonomiczne, LXXXII, 187-207. Google Scholar
Boratyński, J., Przybyliński, M., & Świeczewska, I. (2015). Metody input-output: Wybrane kierunki rozwoju. In P. Wdowiński (Ed.), Nauczyciel akademicki wobec nowych wyzwań edukacyjnych (pp. 9-23). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. Google Scholar
Bureau of Economic Analysis. (2009). Concepts and methods of the U.S. input-output accounts. U.S. Department of Commerce. Retrieved from https://www.bea.gov/resources/methodologies/concepts-methods-io-accounts (18.05.2026). Google Scholar
Cassar, I. P. (2015). Estimates of output, income, value added and employment multipliers for the Maltese economy. Central Bank of Malta Working Paper WP/03/2015. Retrieved from https://ideas.repec.org/p/mlt/wpaper/0315.html (18.05.2026). Google Scholar
Chenery, H. B., & Watanabe, T. (1958). International comparisons of the structure of production. Econometrica, 26(4), 487-521. https://doi.org/10.2307/1907514. Google Scholar
Coskun, H. B., & Coskun, H. (2021). Direct and indirect transactions and requirements. arXiv:1911.11569. https://doi.org/10.48550/arXiv.1911.11569. Google Scholar
Dietzenbacher, E. (2002). Interregional multipliers: Looking backward, looking forward. Regional Studies, 36(2), 125-136. https://doi.org/10.1080/00343400220121918. Google Scholar
Dietzenbacher, E. (2005). More on multipliers. Journal of Regional Science, 45(2), 421-426. https://doi.org/10.1111/j.0022-4146.2005.00377.x. Google Scholar
Dietzenbacher, E., Lenzen, M., Los, B., Guan, D., Lahr, M. L., Sancho, F., Suh, S., & Yang, C. (2013a). Input-output analysis: The next 25 years. Economic Systems Research, 25(4), 369-389. https://doi.org/10.1080/09535314.2013.846902. Google Scholar
Dietzenbacher, E., Los, B., Stehrer, R., Timmer, M., & de Vries, G. (2013b). The construction of world input-output tables in the WIOD project. Economic Systems Research, 25(1), 71-98. https://doi.org/10.1080/09535314.2012.761180. Google Scholar
Grodzicki, M. J., & Skrzypek, J. (2020). Cost-competitiveness and structural change in value chains – Vertically-integrated analysis of the European automotive sector. Structural Change and Economic Dynamics, 55, 276-287. https://doi.org/10.1016/j.strueco.2020.08.009. Google Scholar
Hirschman, A. O. (1958). The strategy of economic development. New Haven: Yale University Press. Google Scholar
Kurz, H. D., & Salvadori, N. (2006). Input-output analysis from a wider perspective: A comparison of the early works of Leontief and Sraffa. Economic Systems Research, 18(4), 373-390. https://doi.org/10.1080/09535310601020959. Google Scholar
Leontief, W. W. (1936). Quantitative input and output relations in the economic system of the United States. The Review of Economics and Statistics, 18(3), 105-125. https://doi.org/10.2307/1927837. Google Scholar
Leontief, W. W. (1941). The structure of American economy, 1919–1929: An empirical application of equilibrium analysis. Cambridge, MA: Harvard University Press. Google Scholar
Miller, R. E., & Blair, P. D. (2022). Input-output analysis: Foundations and extensions (3rd ed.). Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108676212. Google Scholar
Moll, S., Acosta, J., & Schütz, H. (2006). Environmental implications of resource use: Environmental input-output analyses for Germany. Journal of Industrial Ecology, 10(3), 25-41. https://doi.org/10.1162/jiec.2006.10.3.25. Google Scholar
OECD. (2025). OECD Inter-Country Input-Output (ICIO) tables [Data set]. Organisation for Economic Co-operation and Development. Retrieved from https://oe.cd/icio (18.06.2026). Google Scholar
Office for National Statistics. (2017). Input-output analytical tables: Methods and application to UK National Accounts. Office for National Statistics. Retrieved from https://www.ons.gov.uk/economy/nationalaccounts/supplyandusetables/methodologies/inputoutputanalyticaltablesqmi (18.05.2026). Google Scholar
Opocher, A., & Steedman, I. (2015). Full industry equilibrium: A theory of the industrial long run. Cambridge: Cambridge University Press. Google Scholar
Oosterhaven, J. (2007). The net multiplier is a new key sector indicator: Reply to De Mesnard. The Annals of Regional Science, 41(2), 273-283. https://doi.org/10.1007/s00168-006-0094-2. Google Scholar
Oosterhaven, J., & Stelder, D. (2002). Net multipliers avoid exaggerating impacts: With a bi-regional illustration for the Dutch transportation sector. Journal of Regional Science, 42(3), 533-543. https://doi.org/10.1111/1467-9787.00270 Google Scholar
Paraskevopoulou, C., Tsaliki, P., & Tsoulfidis, L. (2016). Revisiting Leontief’s paradox. International Review of Applied Economics, 30(6), 693-713. https://doi.org/10.1080/02692171.2016.1173655. Google Scholar
Parikh, A. (1975). Various definitions of direct and indirect requirements in input-output analysis. The Review of Economics and Statistics, 57(3), 375-377. https://doi.org/10.2307/1923929. Google Scholar
Plich, M. (2002). Budowa i zastosowanie wielosektorowych modeli ekonomiczno-ekologicznych. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. Google Scholar
Rasmussen, P. N. (1956). Studies in inter-sectoral relations. Copenhagen: Einar Harck; Amsterdam: North-Holland. Google Scholar
Schäfer, D., & Stahmer, C. (1989). Input-output model for the analysis of environmental protection activities. Economic Systems Research, 1(2), 203-228. Google Scholar
Scottish Government. (2025). Multipliers – Supply, Use and Input-Output Tables. Scottish Government. Retrieved from https://www.gov.scot/publications/input-output-latest/ (18.06.2026). Google Scholar
Statistics Canada. (2026). Input-output multipliers, summary level. Table 36-10-0013-01. Government of Canada. Retrieved from https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=3610001301 (18.05.2026). Google Scholar
Świeczewska, I. (2014). The externalities of enterprises’ innovative activity – An input-output approach. Folia Oeconomica Stetinensia, 13(2), 146-157. https://doi.org/10.2478/foli-2013-0023. Google Scholar
ten Raa, T. (2005). The economics of input-output analysis. Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511610783. Google Scholar
Thomas, C. C., Huber, C., Skrabis, K. E., & Hoelzle, T. B. (2024). A framework for estimating economic impacts of ecological restoration. Environmental Management, 74, 1239-1259. https://doi.org/10.1007/s00267-024-02040-x. Google Scholar
Timmer, M. P., Dietzenbacher, E., Los, B., Stehrer, R., & de Vries, G. J. (2015). An illustrated user guide to the World Input-Output Database: The case of global automotive production. Review of International Economics, 23(3), 575-605. https://doi.org/10.1111/roie.12178. Google Scholar
Tomaszewicz, Ł. (1994). Metody analizy input-output. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne. Google Scholar
United Nations. (2018). Handbook on supply and use tables and input-output tables with extensions and applications. Studies in Methods, Series F, No. 74. United Nations. Retrieved from https://unstats.un.org/unsd/nationalaccount/capdev/resources/details?ResourceType=handbook&ResourceID=36 (18.05.2026). Google Scholar
Yamano, N., & Webb, C. (2018). Future development of the Inter-Country Input-Output (ICIO) database for global value chain (GVC) and environmental analyses. Journal of Industrial Ecology, 22(3), 487-488. https://doi.org/10.1111/jiec.12758. Google Scholar
Katedra Problemów Sektora Realnego Gospodarki Regionów, Doliszny Instytut Badań Regionalnych Narodowej Akademii Nauk Ukrainy
https://orcid.org/0000-0001-7854-3310
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Każdy Autor składa oświadczenie, że praca nie była wcześniej publikowana (pod tym samym lub innym tytułem, nie stanowi również części innej publikacji) oraz nie narusza praw autorskich innych osób. Jednocześnie Autor przenosi na wydawcę wyłączne prawo wydania i rozpowszechniania tego utworu drukiem w formie zwartej publikacji czasopisma oraz w formie publikacji elektronicznej.
Czasopismo udostępnione jest na licencji Creative Commons CC-BY-NC-ND
