Mnożniki wartości dodanej brutto w gospodarkach Niemiec, Polski i Słowacji: porównawcza analiza input-output
Lyubomyr Sozanskyy
Katedra Problemów Sektora Realnego Gospodarki Regionów, Doliszny Instytut Badań Regionalnych Narodowej Akademii Nauk Ukrainyhttps://orcid.org/0000-0001-7854-3310
Abstrakt
Celem badania jest porównanie efektów mnożnikowych wartości dodanej brutto (WDB) w rodzajach działalności gospodarczej Niemiec, Polski i Słowacji oraz identyfikacja wspólnych prawidłowości sektorowych i różnic krajowych w strukturze tych efektów. Na podstawie narodowych tablic input-output OECD za lata 2012 i 2022 standardowy mnożnik WDB Millera i Blaira rozłożono na efekt bezpośredni i rezydualny. Wyniki wskazują, że łączne wartości mnożników są w trzech gospodarkach stosunkowo zbliżone, natomiast ich struktura różni się znacznie wyraźniej. Edukacja, usługi informatyczne, ochrona zdrowia i administracja publiczna konsekwentnie osiągają jedne z najwyższych mnożników oraz wysoką bezpośrednią intensywność wartości dodanej. Odmienny wzorzec występuje w produkcji pojazdów samochodowych i elektroniki: Polska, a szczególnie Słowacja, łączą niższe bezpośrednie współczynniki WDB z wyższymi udziałami efektu rezydualnego niż Niemcy. Różnice te są widoczne w obu badanych latach. Zestawienie z wcześniej oszacowanymi mnożnikami produkcji pokazuje, że silniejsza propagacja produkcji brutto nie musi oznaczać silniejszego efektu wartości dodanej, co ma znaczenie dla oceny sektorowej i polityki przemysłowej.
Słowa kluczowe:
mnożnik wartości dodanej brutto, analiza input-output, macierz odwrotna Leontiefa, efekty bezpośrednie i rezydualne, powiązania międzybranżoweInstytucje finansujące
Bibliografia
Backinezos, C., Panagiotou, S., & Vourvachaki, E. (2020). Multiplier effects by sector: An input-output analysis of the Greek economy. Bank of Greece Economic Bulletin, 52, 7-28. https://doi.org/10.52903/econbull20205201. Google Scholar
Cassar, I. P. (2015). Estimates of output, income, value added and employment multipliers for the Maltese economy. Central Bank of Malta Working Paper WP/03/2015. Retrieved from https://www.centralbankmalta.org/file.aspx?f=11220 (29.07.2026). Google Scholar
Dietzenbacher, E., Lenzen, M., Los, B., Guan, D., Lahr, M. L., Sancho, F., Suh, S., & Yang, C. (2013). Input-output analysis: The next 25 years. Economic Systems Research, 25(4), 369-389. https://doi.org/10.1080/09535314.2013.846902. Google Scholar
Eurostat. (2008). Eurostat manual of supply, use and input-output tables. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities. Retrieved from https://ec.europa.eu/eurostat/documents/3859598/5902113/KS-RA-07-013-EN.PDF (10.09.2026). Google Scholar
Grodzicki, M. J., & Skrzypek, J. (2020). Cost-competitiveness and structural change in value chains – vertically-integrated analysis of the European automotive sector. Structural Change and Economic Dynamics, 55, 276-287. https://doi.org/10.1016/j.strueco.2020.08.009. Google Scholar
Keček, D., Žajdela Hrustek, N., & Dušak, V. (2016). Analysis of multiplier effects of ICT sectors – a Croatian case. Croatian Operational Research Review, 7(1), 129-145. https://doi.org/10.17535/crorr.2016.0009. Google Scholar
Koopman, R., Wang, Z., & Wei, S.-J. (2014). Tracing value-added and double counting in gross exports. American Economic Review, 104(2), 459-494. https://doi.org/10.1257/aer.104.2.459. Google Scholar
Leontief, W. W. (1936). Quantitative input and output relations in the economic system of the United States. The Review of Economics and Statistics, 18(3), 105-125. https://doi.org/10.2307/1927837. Google Scholar
Leontief, W. W. (1941). The structure of American economy, 1919–1929: An empirical application of equilibrium analysis. Cambridge, MA: Harvard University Press. Google Scholar
Miller, R. E., & Blair, P. D. (2022). Input-output analysis: Foundations and extensions (3rd ed.). Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108676212. Google Scholar
OECD. (2025). Input-Output Tables (IOTs), 2025 edition [Data set]. Organisation for Economic Co-operation and Development. Retrieved from https://www.oecd.org/en/data/datasets/input-output-tables.html (29.07.2026). Google Scholar
Oosterhaven, J., & Stelder, D. (2002). Net multipliers avoid exaggerating impacts: With a bi-regional illustration for the Dutch transportation sector. Journal of Regional Science, 42(3), 533-543. https://doi.org/10.1111/1467-9787.00270. Google Scholar
Sozanskyy, L. (2026). Output multipliers in the economies of Germany, Poland and Slovakia: A comparative input-output analysis. Olsztyn Economic Journal, 21(1), 97-115. https://doi.org/10.31648/oej.12707. Google Scholar
Stehrer, R., Rueda-Cantuche, J. M., Amores, A. F., & Zenz, D. (2024). Wrapping input-output multipliers in confidence intervals. Journal of Economic Structures, 13, 17. https://doi.org/10.1186/s40008-024-00331-4. Google Scholar
Stöllinger, R. (2021). Testing the smile curve: Functional specialisation and value creation in GVCs. Structural Change and Economic Dynamics, 56, 93-116. https://doi.org/10.1016/j.strueco.2020.10.002. Google Scholar
ten Raa, T. (2005). The economics of input-output analysis. Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511610783. Google Scholar
Timmer, M. P., Dietzenbacher, E., Los, B., Stehrer, R., & de Vries, G. J. (2015). An illustrated user guide to the World Input-Output Database: The case of global automotive production. Review of International Economics, 23(3), 575-605. https://doi.org/10.1111/roie.12178. Google Scholar
Vukić, L., Mikulić, D., & Keček, D. (2021). The impact of transportation on the Croatian economy: The input-output approach. Economies, 9(1), 7. https://doi.org/10.3390/economies9010007. Google Scholar
Katedra Problemów Sektora Realnego Gospodarki Regionów, Doliszny Instytut Badań Regionalnych Narodowej Akademii Nauk Ukrainy
https://orcid.org/0000-0001-7854-3310
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Każdy Autor składa oświadczenie, że praca nie była wcześniej publikowana (pod tym samym lub innym tytułem, nie stanowi również części innej publikacji) oraz nie narusza praw autorskich innych osób. Jednocześnie Autor przenosi na wydawcę wyłączne prawo wydania i rozpowszechniania tego utworu drukiem w formie zwartej publikacji czasopisma oraz w formie publikacji elektronicznej.
Czasopismo udostępnione jest na licencji Creative Commons CC-BY-NC-ND
