Ustalenie nieistnienia uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy jako środek ochrony praw akcjonariuszy mniejszościowych

Jakub Wiktor Żurawlew

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie UWM
https://orcid.org/0009-0005-4013-5852


Abstrakt

Przedmiotem artykułu jest analiza powództwa o ustalenie nieistnienia uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy jako środka ochrony praw akcjonariuszy mniejszościowych. Celem opracowania jest ocena, czy ustalenie nieistnienia uchwały może stanowić funkcjonalny instrument ochrony mniejszości oraz określenie relacji powództwa o ustalenie nieistnienia uchwały do powództw o uchylenie i stwierdzenie nieważności uchwały W pierwszej części zaprezentowano podstawowe zagadnienia ochrony praw mniejszości oraz poddano analizie poglądy doktryny, poruszające zagadnienie oceny skuteczności systemu ochrony praw akcjonariuszy mniejszościowych. W części drugiej przeanalizowano użyteczność powództwa o ustalenie nieistnienia uchwały na tle innych mechanizmów ochrony praw akcjonariuszy mniejszościowych. Przedstawiono główne stanowiska doktryny dotyczące dopuszczalności wyodrębnienia kategorii uchwał nieistniejących. Następnie oceniono możliwość włączenia koncepcji uchwał nieistniejących do systemu ochrony praw mniejszości. W wyniku przeprowadzonych rozważań prawnych ustalono, że koncepcja uchwał nieistniejących może zostać włączona do systemu ochrony praw akcjonariuszy mniejszościowych, jednak funkcjonalność tego rozwiązania zależy od wyraźnego odróżnienia nieistnienia od wadliwości uchwały oraz od wypracowania w doktrynie i judykaturze jednolitych kryteriów definiowania tej kategorii prawnej.


Słowa kluczowe:

uchwały nieistniejące, akcjonariusze mniejszościowi, prawa mniejszości, prawo handlowe


Akty prawne   Google Scholar

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1568 z późn. zm.).   Google Scholar

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).   Google Scholar

Orzecznictwo   Google Scholar

Wyrok SN z 20 września 2022 r., sygn. akt II CSKP 840/22, Lex nr 3488042.   Google Scholar

Literatura   Google Scholar

Dąbrowska J., Sankcje wadliwych uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych, [w:] eadem, Zaskarżanie uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych, 2016, Lex.   Google Scholar

Frąckowiak J., Charakter prawny uchwał organów spółek kapitałowych a ich zaskarżalność, „Przegląd Prawa Handlowego” 2014, nr 9, s. 29.   Google Scholar

Hełczyński B., O prawach mniejszości w spółkach akcyjnych, „Themis Polska” 1928, t. 4, nr 9.   Google Scholar

Janczewski S., Ochrona praw mniejszości w spółkach akcyjnych, Warszawa 1930.   Google Scholar

Jerich J., Uwagi do projektu ustawy o spółkach akcyjnych, „Przegląd Prawa Handlowego” 1928, nr 1.   Google Scholar

Kappes A., Rzekoma ochrona wspólników mniejszościowych w prawie holdingowym, „Przegląd Prawa Handlowego” 2022, nr 8.   Google Scholar

Komosa T., Modrzejewski J., Sposoby ochrony mniejszości w spółkach kapitałowych, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 1991, nr 11–12.   Google Scholar

Kruszyński M., Uchwały nieistniejące, „Przegląd Prawa Handlowego” 2008, nr 7.   Google Scholar

Kuniewicz Z., Zaskarżanie uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych z perspektywy uchwał nieistniejących, „Przegląd Prawa Handlowego” 2025, nr 9.   Google Scholar

Lipińska O., Ochrona spółki akcyjnej przed nadużywaniem praw wynikających z akcji, „Przegląd Prawa Handlowego” 2002, nr 7.   Google Scholar

Łazarewicz S., Zaskarżanie uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych przez podmioty spoza katalogu określonego w Kodeksie spółek handlowych, „Studia Prawnoustrojowe” 2020, nr 49.   Google Scholar

Ochmann P., Zasadność wyróżniania uchwał nieistniejących w świetle regulacji sankcji wadliwości uchwał zgromadzeń przez KSH, [w:] idem, Uchwały nieistniejące wobec sankcji nieważności wadliwych uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych, 2018, Legalis.   Google Scholar

Pietrzykowski K., Charakter prawny uchwały zgromadzenia spółki kapitałowej i spółdzielni, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2016, nr 36.   Google Scholar

Preussner-Zamorska J., Nieważność czynności prawnej w prawie cywilnym, Warszawa 1983.   Google Scholar

Pyka M., Zięba M., Zasada ochrony praw wspólników mniejszościowych w spółce kapitałowej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2013, nr 2.   Google Scholar

Radwański Z. (red.), Prawo cywilne. Część ogólna, seria: System Prawa Prywatnego, t. 2, 2002, Lex.   Google Scholar

Skorupa P., Normatywne modele sankcji nieważności bezwzględnej a nieistniejąca czynność prawna, „Studia Prawnicze” 2010, nr 1.   Google Scholar

Sobolewski P., Kontrowersje wokół pojęcia nieistnienia i nieważności czynności prawnej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2009, nr 5.   Google Scholar

Sołtysiński S., Czy „istnieją” uchwały „nieistniejące” zgromadzeń spółek kapitałowych i spółdzielni?, „Przegląd Prawa Handlowego” 2006, nr 2, s. 10.   Google Scholar

Sołtysiński S. (red.), Prawo spółek kapitałowych, seria: System Prawa Prywatnego, t. 17B, 2016, Legalis.   Google Scholar

Sołtysiński S., Moskwa P., Akty głosowania i uchwały, [w:] S. Sołtysiński (red.), Prawo spółek kapitałowych, seria: System Prawa Prywatnego, t. 17B, 2016, Legalis.   Google Scholar

Sołtysiński S., Moskwa P., Problem tzw. uchwał nieistniejących, [w:] S. Sołtysiński (red.), Prawo spółek kapitałowych, seria: System Prawa Prywatnego, t. 17B, 2016, Legalis.   Google Scholar

Szumański A. (red.), Prawo papierów wartościowych, seria: System Prawa Prywatnego, t. 19, Warszawa 2006.   Google Scholar

Szwaja J., Szumański A., Szajkowski A., Sołtysiński S., Tarska M., Herbet A., Kodeks spółek handlowych, t. 3: Spółka akcyjna. Komentarz do artykułów 300–490, Warszawa 2013.   Google Scholar

Tarska M., Charakter praw wspólników mniejszościowych w spółkach handlowych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2015, nr 9.   Google Scholar

Tofel M.S., Uchwały nieistniejące na gruncie kodeksu spółek handlowych, „Państwo i Prawo” 2007, nr 4.   Google Scholar

Wiśniewski A.W., Prawo o spółkach. Podręcznik praktyczny, t. 3, Warszawa 1993.   Google Scholar

Wiśniewski A.W., Zakres władzy większości w spółkach kapitałowych. Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 20.08.1996 r., III CZP 67/96, „Glosa” 1997, nr 7.   Google Scholar

Witosz A.J., Prawne mechanizmy ochrony wspólników (akcjonariuszy) mniejszościowych – wybrane problemy, „Przegląd Prawa Handlowego” 2015, nr 9.   Google Scholar

Wyrzykowski W., Żaba M., Ochrona praw wspólników (akcjonariuszy) mniejszościowych w kodeksie spółek handlowych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2015, nr 9.   Google Scholar

Ziemianin B., Charakter prawny uchwał kolegialnych organów osób prawnych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2014, nr 9.   Google Scholar

Zięty J.J., Czy ochrona praw mniejszości w spółkach kapitałowych jest wystarczająca?, „Przegląd Prawa Handlowego” 2015, nr 10.   Google Scholar

Zięty J.J., Ochrona akcjonariuszy mniejszościowych w prywatnej spółce zależnej, Olsztyn 2011.   Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2026-08-27

Cited By /
Share

Żurawlew, J. W. (2026). Ustalenie nieistnienia uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy jako środek ochrony praw akcjonariuszy mniejszościowych. Kortowski Przegląd Prawniczy, (3), 199–211. https://doi.org/10.31648/kpp.12452

Jakub Wiktor Żurawlew 
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie UWM
https://orcid.org/0009-0005-4013-5852