Kolegialny organ wykonawczy w powiecie i w województwie samorządowym
Abstract
W artykule zanalizowano konstrukcję ustrojową kolegialnych organów wykonawczych – zarządu powiatu oraz województwa. W oparciu o art. 164 Konstytucji RP, dowiedziono, że trójszczeblowy model samorządu w Polsce ma charakter fakultatywny, a władzę wykonawczą powierzono organom kolegialnym w celu zagwarantowania zrównoważonej reprezentacji interesów. Oba zarządy opierają się na dwustopniowym, „autorskim” modelu wyboru, w którym organ stanowiący najpierw wybiera przewodniczącego, a następnie pozostałych członków na jego wyłączny wniosek. W sferze kompetencyjnej kluczowa różnica polega na domniemaniu kompetencji na rzecz zarządu województwa, podczas gdy zarząd powiatu wykazuje silniejszą podległość swojej radzie. Trwałość mandatu bazuje na zasadzie ciągłości władzy, kontrolowanej poprzez coroczne procedury wotum zaufania i absolutorium. System równowagi władz domykają nadzwyczajne tryby rozwiązywania zarządów.Schlagworte:
organ wykonawczy, samorząd terytorialny, zarząd powiatu, zarząd województwa, powiat, województwo samorządoweLiteraturhinweise
Akty prawne Google Scholar
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Google Scholar
Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.). Google Scholar
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 662 z późn. zm.). Google Scholar
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 679). Google Scholar
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 399). Google Scholar
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1684 z późn. zm.). Google Scholar
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 581 z późn. zm.). Google Scholar
Orzecznictwo Google Scholar
Postanowienie NSA z 8 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1189/10, Legalis. Google Scholar
Uchwała RIO z 24 lutego 2016 r., sygn. akt 4/342/2016, Legalis. Google Scholar
Uchwała TK z 20 września 1995 r., sygn. akt W 18/94, OTK 1995, Nr 1, poz. 7. Google Scholar
Wyrok NSA w Łodzi z 18 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 2686/94, „Wspólnota” 1996, nr 48. Google Scholar
Wyrok WSA z 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Go 1011/09, Legalis. Google Scholar
Wyrok WSA z 19 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 380/10, Legalis. Google Scholar
Wyrok WSA z 20 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Po 419/16, Legalis. Google Scholar
Wyrok WSA z 3 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 751/16, Legalis. Google Scholar
Wyrok WSA z 15 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1513/16, Legalis. Google Scholar
Literatura Google Scholar
Boć J. (red.), Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997, Wrocław 1998. Google Scholar
Bułajewski S., Jednoosobowe i kolegialne organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego, „Journal of Modern Science” 2024, nr 25(6). Google Scholar
Bułajewski S., Odmienność ustrojowa rady w mieście na prawach powiatu, [w:] M. Chmaj (red.), Status prawny rady gminy, Warszawa 2012. Google Scholar
Bułajewski S., Samorząd powiatowy w Polsce – czy potrzebny, [w:] M. Chrzanowski, J. Sobczak (red.), Samorządy w procesie decentralizacji władzy publicznej, Lublin 2017. Google Scholar
Dolnicki B. (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Warszawa 2018. Google Scholar
Dolnicki B. (red.), Ustawa o samorządzie powiatowym. Komentarz, Warszawa 2007. Google Scholar
Dolnicki B. (red.), Ustawa o samorządzie powiatowym. Komentarz, 2020, Lex. Google Scholar
Drozd J., Zarząd powiatu – pozycja i funkcje wicestarosty w powiecie, „Kortowski Przegląd Prawniczy” 2025, nr 3. Google Scholar
Gajewski S., Jakubowski A. (red.), Ustawa o samorządzie województwa. Komentarz, 2019, Legalis. Google Scholar
Gilowska Z. i in., Podstawy prawne funkcjonowania terytorialnej administracji publicznej w RP, „Samorząd Terytorialny” 2002, nr 1–2. Google Scholar
Matwiejuk J., Samorząd terytorialny w Polsce, [w:] M. Perkowski, J. Szymański, M. Zdanowicz (red.), Człowiek i prawo międzynarodowe. Księga dedykowana profesorowi Bogdanowi Wierzbickiemu, Białystok 2014. Google Scholar
Ofiarski Z., Mokrzyc M., Rutkowski B., Reforma samorządu terytorialnego, t. 2, Szczecin–Zielona Góra 1998. Google Scholar
Safjan M., Bosek L. (red.), Konstytucja RP. Komentarz, t. 2, 2016, Legalis. Google Scholar
Sienkiewicz M.W., Samorząd powiatowy w Polsce. Założenia i realizacja, Lublin 2011. Google Scholar
Skotnicki K., Wybory organów samorządu województwa. Zagadnienia wybrane, [w:] K. Skotnicki, K. Wlaźlak (red.), Regiony w prawie i praktyce. Polska – Ukraina, Łódź 2015. Google Scholar
Stępień J., Samorząd w ustawie zasadniczej, cz. 2, „Samorząd Terytorialny” 1994, nr 11. Google Scholar
Ura E., Wójt, zarząd powiatu i zarząd województwa jako organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego – porównanie ich statusu prawnego, [w:] M. Stec, K. Małysa-Sulińska (red.), Pozycja ustrojowa organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego, Warszawa 2014. Google Scholar
Źródła internetowe Google Scholar
Zarząd Województwa Podlaskiego, https://podlaskie.eu/urzad/zarzad/zarzad-wojewodztwa-podlaskiego.html. Google Scholar
