Czy dyrektywa o przejrzystości wynagrodzeń rozwiąże problem z luką płacową w Polsce?

Maciej Stanecki

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
https://orcid.org/0009-0004-1626-0330


Abstract

The article examines the mechanisms introduced by Directive (EU) 2023/970 and their potential impact on reducing the gender pay gap in Poland. It highlights the shift from a reactive model of pay discrimination protection to proactive pay transparency, including employers’ information obligations, employees’ right to know average pay levels, and joint pay assessments. Challenges related to objective job evaluation, the risk of “leveling down,” and the need for cultural change in organizations are discussed. The analysis is based on the Polish Labor Code, CJEU and Supreme Court case law, and statistical data from GUS and Eurostat. The study concludes that the effectiveness of the reform depends not only on precise legislation but also on the systemic adaptation of enterprises and the supervisory capacity of the National Labour Inspectorate.


Keywords:

gender pay gap, pay transparency, Directive 2023/970, pay discrimination, job evaluation, labor law.


Literatura   Google Scholar

Baran K.W. (red.), Kodeks pracy. Komentarz, t. 1: Art. 1–93, Warszawa 2025.   Google Scholar

Bentyn B., Sobótka-Bentyn E., Czy jawność wynagrodzeń zmniejszy lukę płacową?, „Monitor Prawa Pracy” 2021, nr 3.   Google Scholar

Chodkowski M., Liksza J., Sprawozdawczość, [w:] M. Chodkowski i in., Przejrzystość wynagrodzeń. Jak przygotować organizację do wdrożenia dyrektywy o transparentności wynagrodzeń, Warszawa 2024.   Google Scholar

Cur J., Morawiec-Bartosik A., Równość i przejrzystość wynagrodzeń. Praktyczny poradnik dla pracodawców i działów HR, Warszawa 2025.   Google Scholar

Gocan I., Równość wynagrodzeń kobiet i mężczyzn w zatrudnieniu oraz przejrzystość wynagrodzeń – przyszłe wyzwania i obowiązki pracodawców według Dyrektywy UE, 2023, Lex.   Google Scholar

Kalinowska-Sufinowicz B., Polityka społeczno-gospodarcza państwa wobec pracy kobiet, Poznań 2013.   Google Scholar

Kulesza E., Dörre-Kolasa D., Przetwarzanie danych osobowych dotyczących wynagrodzeń pracowników, [w:] D. Dörre-Kolasa (red.), Ochrona danych osobowych pracowników w świetle rozporządzenia RODO, Warszawa 2017.   Google Scholar

Liszcz T., Odpowiedzialność odszkodowawcza pracodawcy wobec pracownika, cz. I, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 2008, nr 12.   Google Scholar

Magda I., Rozszczypała A., Luka płacowa. O ile więcej mężczyźni zarabiają od kobiet?, „IBS Policy Paper” 2025, nr 1.   Google Scholar

Maliszewska-Nienartowicz J., Zakaz dyskryminacji pośredniej w prawie Unii Europejskiej, „Państwo i Prawo” 2016, nr 12.   Google Scholar

Mitrus L., Zakaz dyskryminacji w prawie pracy UE, „Europejski Przegląd Sądowy” 2023, nr 6.   Google Scholar

Morawiec-Bartosik A., Wynagrodzenie odczarowane. Skąd się bierze płaca i ile mogę zarabiać?, Gliwice 2024.   Google Scholar

Szewczyk H., Wynagrodzenie za pracę w świetle zasad sprawiedliwości i równości, Warszawa 2024.   Google Scholar

Wratny J., Prawo do godziwego wynagrodzenia jako zasada prawa pracy, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 2020, nr 9.   Google Scholar

Wysocka M., Kompetencje Unii Europejskiej a działania ustawodawcze w sferze ustalania wynagrodzenia za pracę, Warszawa 2024.   Google Scholar

Akty prawne i dokumenty międzynarodowe:   Google Scholar

Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. UE L 204 z 26.7.2006).   Google Scholar

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 z dnia 10 maja 2023 r. w celu umocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów   Google Scholar

przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania (Dz. Urz. UE L 132 z 17.5.2023).   Google Scholar

Konwencja MOP nr 100 dotycząca jednakowego wynagrodzenia kobiet i mężczyzn za pracę jednakowej wartości (Dz.U. z 1955 r., Nr 38, poz. 238).   Google Scholar

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, s. 1).   Google Scholar

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana) (Dz. Urz. UE C 326 z 26.10.2012, s. 47).   Google Scholar

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 2110).   Google Scholar

Orzecznictwo   Google Scholar

Wyrok ETPCz z 27 listopada 2012 r., García Mateos v. Spain, skarga nr 38285/09.   Google Scholar

Wyrok SN z 22 listopada 2012 r., sygn. akt I PK 100/12, OSNP 2013, Nr 17–18, poz. 212.   Google Scholar

Wyrok SN z 7 maja 2019 r., sygn. akt II PK 31/18, Lex nr 2671331.   Google Scholar

Wyrok TSUE z 5 lutego 1963 r., sprawa nr 26/62, Van Gend en Loos, ECLI:EU:C:1963:1.   Google Scholar

Wyrok TSUE z 15 lipca 1964 r., sprawa nr 6/64, Costa v. ENEL, ECLI:EU:C:1964:66.   Google Scholar

Wyrok TSUE z 8 kwietnia 1976 r., sprawa nr 43/75, Defrenne, ECLI:EU:C:1976:56.   Google Scholar

Wyrok TSUE z 10 kwietnia 1984 r., sprawa nr 14/83, Von Colson, ECLI:EU:C:1984:153.   Google Scholar

Wyrok TSUE z 13 maja 1986 r., sprawa nr C-170/84, Bilka-Kaufhaus, ECLI:EU:C:1986:204.   Google Scholar

Wyrok TSUE z 27 października 1993 r., sprawa nr C-127/92, Enderby, ECLI:EU:C:1993:852.   Google Scholar

Wyrok TSUE z 14 września 1999 r., sprawa nr C-249/97, Gruber, ECLI:EU:C:1999:405.   Google Scholar

Wyrok TSUE z 26 czerwca 2001 r., sprawa nr C-381/99, Brunnhofer, ECLI:EU:C:2001:346.   Google Scholar

Wyrok TSUE z 17 grudnia 2015 r., sprawa nr C-407/14, Arjona Camacho, ECLI:EU:C:2015:831.   Google Scholar

Wyrok TSUE z 3 czerwca 2021 r., sprawa nr C-624/19, Tesco Stores Ltd, ECLI:EU:C:2021:429.   Google Scholar

Inne źródła   Google Scholar

Close the gap, positive shifts, persistent problems: a five-year assessment of Scottish employer gender pay gap reporting, https://www.closethegap.org.uk/content/resources/Positive-shifts-persistent-problems-A-five-year-assessment-of-Scottishemployer-   Google Scholar

gender-pay-gap-reporting.pdf.   Google Scholar

Eurostat, Gender pay gap in unadjusted form by NACE Rev. 2 activity – SES methodology [earn_gr_gpgr2ag], https://ec.europa.eu.   Google Scholar

Główny Urząd Statystyczny, Różnice w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn w gospodarce narodowej w Polsce w 2024 r., Warszawa 2024, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy/roznice-w-wynagrodzeniach-kobiet-i-mezczyzn-w-gospodarce-narodowej-w-polsce-w-2024-r-,35,1.html.   Google Scholar

Projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości (nr UC127), opublikowany 16 grudnia 2025 r.   Google Scholar

Uzasadnienie projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 934, Sejm X kadencji.   Google Scholar


Published
2026-03-23

Cited by

Stanecki, M. (2026). Czy dyrektywa o przejrzystości wynagrodzeń rozwiąże problem z luką płacową w Polsce?. Kortowski Przegląd Prawniczy, (1). https://doi.org/10.31648/kpp.12318

Maciej Stanecki 
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
https://orcid.org/0009-0004-1626-0330