Mundur żołnierza Wojska Polskiego – wybrane aspekty
Mariusz Domżalski
Dowództwo 18 Dywizji Zmechanizowanej im. gen. broni Tadeusza Buka w Siedlcachhttps://orcid.org/0000-0002-7749-2598
Resumen
Służba w służbach mundurowych oraz w Wojsku Polskim zyskuje na znaczeniu ze względu na istotną rolę, którą funkcjonariusze oraz żołnierze odgrywają w obliczu rozmaitych zagrożeń. Podstawowym celem niniejszej pracy jest analiza kwestii prawnych związanych z używaniem, noszeniem oraz ochroną prawną munduru żołnierza Wojska Polskiego. Omówiono regulacje ustawy o obronie Ojczyzny oraz aktów wykonawczych do niej w zakresie dotyczącym analizowanego zagadnienia. Niezbędnym stało się również sięgnięcie do Kodeksu wykroczeń oraz Kodeksu karnego, gdyż w tych aktach normatywnych spenalizowano czyny dotyczące naruszeń w zakresie umundurowania. Pełna realizacja postawionych w niniejszych rozważaniach celów nie byłaby możliwa na podstawie jedynie analizy dogmatycznej tematyki dotyczącej munduru. Przedmiotową problematykę ujęto również z perspektywy doktryny. Wybór analizowanego problemu badawczego powinien zostać odpowiednio uzasadniony, stąd też zdecydowano się na sformułowanie głównego problemu badawczego w postaci pytania: Czy obecnie obowiązujące regulacje prawne dotyczące używania, noszenia oraz ochrony prawnej munduru żołnierza Wojska Polskiego są kompleksowe i wystarczające? W związku z powyższym sformułowana została też hipoteza badawcza, polegająca na przyjęciu, że przepisy dotyczące używania, noszenia oraz ochrony prawnej munduru żołnierza Wojska Polskiego są kompleksowe i wystarczające. Elementem niezbędnym do osiągnięcia założonego celu naukowego jest ustalenie odpowiedniej metody badawczej. Znaczenie podstawowe miała metoda formalno-dogmatyczna wzbogacona w niektórych miejscach o metodę teoretyczno-prawną. Użycie metody analitycznej formalno-dogmatycznej polegało na poddaniu szczegółowej analizie krajowych aktów prawnych dotyczących poruszanego zagadnienia. Istotnym elementem pracy była również analiza orzecznictwa. Na koniec dokonano podsumowania i przedstawienia najważniejszych wniosków.
Palabras clave:
Siły Zbrojne, mundur, wykroczenie, przestępstwoCitas
Literatura Google Scholar
Bojarski T. (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz aktualizowany, 2024, Lex. Google Scholar
Domżalski M., Neutralność polityczna Sił Zbrojnych w wymiarze prawnokonstytucyjnym, „Wrocławskie Studia Politologiczne” 2023, nr 32. Google Scholar
Hoffman W., Radecki A.M., „Za mundurem, panny sznurem”? Rola i moc oddziaływania munduru leśnika, „Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej” 2009, z. 1. Google Scholar
Karczmarska D., Prawnokarna ochrona tytułu i stopni naukowych, „Państwo i Prawo” 2008, nr 6. Google Scholar
Klorek M., W wojskowym drelichu i półbucikach czyli przyczynek do symboliki i umundurowania OPKdOK i OPWK w latach 1928–1939, „Biuletyn Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej” 2009, nr 2. Google Scholar
Lachowski J. (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, 2021, Lex. Google Scholar
Liwo M., Służby mundurowe jako kategoria języka prawniczego, „Przegląd Prawa Publicznego” 2015, nr 2. Google Scholar
Mozgawa M. (red.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, 2025, Lex. Google Scholar
Poszewiecki A., Problematyka prawnej ochrony munduru na tle rozwiązań ustawy z 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach, „Studia Prawnoustrojowe” 2013, nr 22. Google Scholar
Stefański R.A., Przestępstwo podawania się za funkcjonariusza publicznego (art. 227 k.k.), „Prokuratura i Prawo” 2006, nr 2. Google Scholar
Akty prawne Google Scholar
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 734). Google Scholar
Ustawa z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 76). Google Scholar
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2039). Google Scholar
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 383). Google Scholar
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa weteranem działań poza granicami państwa (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2112). Google Scholar
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 825 ze zm.). Google Scholar
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 kwietnia 2022 r. w sprawie części munduru wojskowego, których używanie jest dozwolone (Dz.U. z 2022 r., poz. 865). Google Scholar
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 maja 2022 r. w sprawie noszenia umundurowania przez żołnierzy (Dz.U. z 2022 r., poz. 1237 ze zm.). Google Scholar
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 listopada 2023 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o uzyskanie zezwolenia na noszenie umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych przez żołnierzy niebędących żołnierzami zawodowymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 2495). Google Scholar
Orzecznictwo Google Scholar
Wyrok NSA z 25 października 2016 r., sygn. akt II OSK 83/15, Lex nr 2169203. Google Scholar
Wyrok NSA z 8 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 229/15, Lex nr 2170775. Google Scholar
Wyrok SA w Krakowie z 11 maja 2022 r., sygn. akt II Aka 200/21, Lex nr 3585124. Google Scholar
Wyrok SR dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt XI W 521/17, Lex nr 2388829. Google Scholar
Wyrok WSA w Gdańsku z 29 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 481/19, Lex nr 2825424. Google Scholar
Wyrok WSA w Krakowie z 15 września 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 768/23, Lex nr 3618768. Google Scholar
Źródła internetowe Google Scholar
Słownik języka polskiego PWN, hasło: mundur, https://sjp.pl/mundur. Google Scholar
Dowództwo 18 Dywizji Zmechanizowanej im. gen. broni Tadeusza Buka w Siedlcach
https://orcid.org/0000-0002-7749-2598
