Środki ekspresji językowej wobec kontrowersji w decyzjach sędziów piłkarskich (na przykładzie polskich, niemieckich i angielskich komentarzy po meczu Ligi Mistrzów)
Agnieszka Kurzyńska
Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczyhttps://orcid.org/0000-0002-3644-9171
Michał Sobczak
Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczyhttps://orcid.org/0000-0002-9106-5074
Mateusz Hełminiak
Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczyhttps://orcid.org/0009-0008-1569-2704
Abstrakt
Przedmiotem badania zaprezentowanego w niniejszym artykule są leksykalne środki ekspresji językowej odnotowane w komentarzach internetowych odnoszących się do kontrowersyjnych decyzji sędziowskich w piłce nożnej. Ze względu na światową popularność tej dyscypliny sportowej emocje towarzyszące meczom piłkarskim znajdują wyraźne, a niekiedy nawet skrajne odzwierciedlenie w wypowiedziach kibiców. Główny cel analizy stanowi identyfikacja środków językowych służących werbalizacji emocji w sytuacjach wywołujących szczególne kontrowersje. Materiał badawczy obejmuje polsko-, niemiecko- i anglojęzyczne komentarze internetowe opublikowane po półfinałowym meczu Ligi Mistrzów UEFA pomiędzy Bayernem Monachium a Realem Madryt, rozegranym 8 maja 2024 r. Analiza, przeprowadzona w ujęciu kontrastywnym, koncentruje się na leksyce wartościującej pierwotnej i wtórnej, z uwzględnieniem inwektyw, eufemizmów, potocyzmów, neologizmów, akronimów oraz zapożyczeń. Uzyskane wyniki wskazują na istotne różnice w strategiach językowej werbalizacji emocji, które stanowią nie tylko przejaw intencji nadawców wypowiedzi, lecz także wynikają ze specyfiki danego języka i osadzenia jego użytkowników w konkretnym kontekście kulturowym.
Słowa kluczowe:
piłka nożna, język sportowy, komentarz internetowy, ekspresja językowa, emocjeBibliografia
Bahtiyorovich X. (2025): Theoretical Aspects of Formation of Slang of Football Fans. „American Journal of Public Diplomacy and International Studies”. Google Scholar
Bajari A. (2017): Language Provocation on Football Fanatic Fans (Study of Virtual Communication Ethnography on Facebook of Football Fans Club in Indonesia). Bandung. Google Scholar
Barańczak S. (1983): Człowiek ubezwłasnowolniony. Paryż. Google Scholar
Battacchi M.W., Suslow T., Renna M. (1997): Emotion und Sprache. Zur Definition der Emotion und ihren Beziehungen zu kognitiven Prozessen, dem Gedächtnis und der Sprache. Bern. Google Scholar
Bernard M. (2008): Football in France: Its History, Vocabulary and Place within French Society. [W:] The Linguistics of Football. Red. E. Lavric, G. Pisek, A. Skinner, W. Stadler. Tübingen, s. 71–79. Google Scholar
Burkhardt A. (2006): Wörterbuch der Fußballsprache. Göttingen. Google Scholar
Cleland J. (2015): A Sociology of Football in a Global Context. Routledge Research in Sport, Culture and Society. Introduction. London–New York. Google Scholar
Delaney T., Madigan T. (2016): The Sociology of Sports. An Introduction. North Carolina. Google Scholar
Dokowicz A. (2015): Polska grać, k… mać. Poznań. Google Scholar
Eichinger L. (2014): Emotionen zeigen – ihre Darstellung im Text und ihre Präsenz im Stil. [W:] Emotionalität im Text. Red. L. Vaňková. Tübingen, s. 35–54. Google Scholar
Foster K. (2016): Lex Sportiva and Lex Ludica: the Court of Arbitration for Sport’s Jurisprudence. „Entertainment and Sports Law Journal” 3/2, s. 1–14. Google Scholar
Grzenia J. (2006): Komunikacja językowa w Internecie. Warszawa. Google Scholar
Grochala B. (2012): Dwugłos dziennikarsko-ekspercki – wpływ czynników pragmatycznych na sposób konstruowania komentarza sportowego / relacji sportowej na żywo. [W:] „Język a Kultura”. T. 23: Akty i gatunki mowy w perspektywie kulturowej. Red. A. Burzyńska-Kamieniecka. Wrocław, s. 199–210. Google Scholar
Grochala B. (2019): Język sportu a wyrażania emocji – nowa (?) perspektywa oglądu. „Prace Językoznawcze” XXI/4, s. 19–29. Google Scholar
Grochala B. (2021): Język sportu w perspektywie mediolingwistycznej – zarys problematyki. „Poradnik Językowy” nr 4, s. 7–18. Google Scholar
Grochala B. (2023): Styl współczesnego dziennikarstwa sportowego — między polszczyzną standardową a potoczną. Rekonesans. [W:] Na szlakach dawnej i współczesnej polszczyzny. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Danucie Bieńkowskiej. Red. D. Kowalska, A. Lenartowicz-Zagrodna, M. Pietrzak, E. Woźniak. Łódź, s. 355–370. Google Scholar
Handke K. (2008): Socjologia języka. Warszawa. Google Scholar
Klann-Delius G. (2015): Emotion in language. [W:] Emotion in language. Red. U.M. Lüdtke. Amsterdam–Philadelphia, s. 135–151. Google Scholar
Kołodziejek E. (2008): Człowiek i świat w języku subkultur. „Acta Universitatis Wratislaviensis” No 3060, s. 287–296. Google Scholar
Koper M. (2009): Emocje w języku sprawozdawców sportowych. [W:] Rejestr emocjonalny języka. Red. K. Wojtczuk, V. Machnicka. Siedlce, s. 67–76. Google Scholar
Kosacka K. (2019): Język i parajęzyk. Wypowiedzi o emocjach. Podmiotowe uwarunkowania. Lublin. Google Scholar
Kurilla R. (2013): Emotion, Kommunikation und Konflikt. Eine historiographische, grundlagentheoretische und kulturvergleichende Untersuchung. Bd. 2. Wiesbaden. Google Scholar
Kurzyńska A. (2024): Piłka jest okrągła, a bramki są dwie, czyli jak rozmawiać o futbolu. „Językoznawstwo” nr 2, s. 153–164. Google Scholar
Lizak J. (2004): Emocjonalne nacechowanie dialogów we współczesnej powieści dla młodzieży. [W:] Funkcja emocjonalna jednostek językowych i tekstowych. Red. K. Wojtczuk, A. Wierzbicka. Siedlce, s. 109–114. Google Scholar
Marx Ch. (2018): Der springende Punkt ist der Ball. Die wundersame Sprache des Fußballs. Berlin. Google Scholar
Ortner H. (2014): Text und Emotion. Theorie, Methode und Anwendungsbeispiele emotionslinguistischer Textanalyse. Tübingen. Google Scholar
Pintarić A. (2008): English and German Loanwords in Croatian Football Language. [W:] The Linguistics of Football. Red. E. Lavric, G. Pisek, A. Skinner, W. Stadler. Tübingen, s. 43–52. Google Scholar
Polok K. (2012): Kwestie nacechowania w języku sportu. „Słowo. Studia Językoznawcze” nr 3, s. 149–167. Google Scholar
Sakson A. (2001): Polacy i Niemcy: stereotypy i wzajemne postrzegania. Poznań. Google Scholar
Schmidt T. (2008): The Kicktionary: Combining Corpus Linguistics and Lexical Semantics for a Multilingual Football Dictionary. [W:] The Linguistics of Football. Red. E. Lavric, G. Pisek, A. Skinner, W. Stadler. Tübingen, s. 11–21. Google Scholar
Siekmann R., Yong H., Chen Z. (2014): Lex Ludica: Soccer Rules Revisited and the Comparative Research into the Laws of the Game of Team Sports. „Sport Science Research” 6, s. 51–53. Google Scholar
Sobczak M., Pankanin E. (2016): Rewolucja w przepisach gry w piłkę nożną z perspektywy przekładowej. „Heteroglossia. Studia Kulturoznawczo-Filologiczne” 6, s. 137–146. Google Scholar
Szkudlarek-Śmiechowicz E. (2006): Wyrażanie emocji w telewizyjnych komentarzach sportowych. [W:] Wyrażanie emocji. Red. K. Michalewski. Łódź, s. 353–365. Google Scholar
Trusewicz-Pasikowska M., Pasikowski K. (2018): Społeczny wyraz fandomów na przykładzie grupy Sherlock Polska. Raport z badań. Legnica. Google Scholar
Tworek A. (2012): Einige Bemerkungen zum Begriff „Sportsprache“ aus der polnisch-deutschen Perspektive. [W:] Sprache und Fußball im Blickpunkt linguistischer Forschung. Red. J. Taborek, A. Tworek, L. Zieliński. Hamburg, s. 141–151. Google Scholar
Urzędowska A. (2019): Komentarz na Facebooku jako quasi-gatunek internetowy – język i typologia. „Język. Komunikacja. Informacja” nr 14, s. 118–138. Google Scholar
Warchala J. (2019): Formy perswazji. Katowice. Google Scholar
Williams T. (2018): Języki futbolu. Piłkarskie słowa i zwroty z całego świata. Przekład J. Wąsiński. Warszawa. Google Scholar
Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
https://orcid.org/0000-0002-3644-9171
Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
https://orcid.org/0009-0008-1569-2704
