Modne słowa w rozumieniu studentów i nauczycieli
Małgorzata Karwatowska
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lubliniehttps://orcid.org/0000-0001-5582-3758
Małgorzata Latoch-Zielińska
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lubliniehttps://orcid.org/0000-0002-2481-6683
Abstrakt
Celem badania, w którym udział wzięło łącznie sto osób, było zebranie danych na temat rozumienia i stosowania przez nauczycieli oraz studentów kierunków pedagogicznych wybranych określeń z plebiscytu Młodzieżowe Słowo Roku 2024. Autorki wychodziły bowiem z założenia, iż znajomość języka, jakim posługuje się współczesna młodzież, jest jednym z warunków udanej i skutecznej komunikacji w procesie edukacyjnym. W postępowaniu badawczym zastosowano formularz ankiety online przygotowany w ogólnodostępnym, bezpłatnym serwisie Google. Przeprowadzony sondaż wykazał, że zarówno przyszli, jak i czynni nauczyciele rozumieją większość modnych słów. Największe różnice zaobserwowano w rozumieniu wyrazów takich jak brainrot, delulu, GOAT, czyli słów mających obce pochodzenie i funkcjonujących w przestrzeni mediów, zwłaszcza społecznościowych. Większość nauczycieli, podobnie jak studenci, nie stosuje jednak w komunikacji codziennej młodomowy. Wynika to przede wszystkim z dwóch czynników: po pierwsze, różnicy pokoleniowej; po drugie, negatywnej oceny tego słownictwa, które jest zdaniem respondentów nieprecyzyjne, sztuczne, niekiedy wręcz niestosowne. Ankietowani, używający wyłącznie niektórych modnych określeń, czynią to z kilku powodów: (1) stosują je w formie żartu; (2) wykorzystują te wyrazy w sposób ironiczny; (3) sięgają po nie w celu nadania wypowiedzi wyrazistości i ożywienia jej oraz (4) uciekają się do nich, pragnąc przełamać bariery komunikacyjne i zmniejszyć tym samym dystans interpersonalny.
Słowa kluczowe:
modne słowa, rozumienie, młodomowa, Młodzieżowe Słowo Roku, student, nauczyciel, młodzieżBibliografia
Anusiewicz J., Skawiński J. (1998): Słownik polszczyzny potocznej. Warszawa–Wrocław. Google Scholar
Bell A. (1984): Language Style as Audience Design. „Language in Society” 13(2), s. 145–204. Google Scholar
Bijvoet E. (2018): Förortssvenska i grindvakters öron: Perceptioner av migrationsrelaterad språklig variation bortom inlärarspråk och förortsslang. „Språk och stil NF” 28, s. 142–175. Google Scholar
Çavuşoğlu Ç. (2021): Standard language ideologies: the case of Cypriot Turkish in Turkish schools in London. „Journal of Multilingual and Multicultural Development” 42, 9, s. 811–826. Google Scholar
Chaciński B. (2024): Tik talk. „Polityka” nr 50, s. 15–17. Google Scholar
Eckert P. (2000): Linguistic Variation as Social Practice: The Linguistic Construction of Identity in Belten High. Oxford. Google Scholar
Gawrysiak M. (2009): Homo zappiens i homo sapiens. O technicznym, ludycznym i intelektualnym dostępie do mediów. [W:] Edukacja informacyjna. Neomedia w społeczeństwie wiedzy. Red. K. Wenta, E. Perzycka. Szczecin, s. 36–38. Google Scholar
Hasjim M., Hasyim M., Lukman S., Kaharuddin R., Rabiah S., Nadaring H. (2024): The Impact of Social Media Usage Among Teenagers on the Indonesian Language in The Digital Era. „Journal of Ecohumanism”. Vol. 3, No 8, s. 4393–4408. Google Scholar
Jagun A. (2023): The Influence of the English Language on the Polish Youth Speak. „Respectus philologicus” 44(49), s. 120–129. Google Scholar
Kowalikowa J. (2013): Jak się mówi i pisze w szkole? Szkic do pejzażu dydaktycznego szkolnych odmian językowych. [W:] Odmiany polszczyzny w szkole. Teoria i praktyka. Red. H. Synowiec. Katowice, s. 9–23. Google Scholar
Kress G. (2003): Literacy in the New Media Age. London. Google Scholar
Kreutz M. (1969): Rozumienie tekstów. Warszawa. Google Scholar
McQuail D. (2010): McQuail’s Mass Communication Theory. Londyn. Google Scholar
Ogonowska A., Skowronek B. (2016): „Język na nielegalu”, czyli wpływ multimediów na komunikację werbalną młodego pokolenia. O nową metodologię badań. [W:] Język w internecie. Antologia. Red. M. Kita, I. Loewe. Katowice. Google Scholar
Ożóg K. (2010): Współczesne relacje między językiem polskim a kulturą. [W:] Przeobrażenia w języku i komunikacji medialnej na przełomie XX i XXI wieku. Red. M. Karwatowska, A. Siwiec. Chełm, s. 121–131. Google Scholar
Siuda P. (2016): Ankieta internetowa: zalety i wady – rekapitulacja. [W:] Metody badań online. Red. P. Siuda. Bydgoszcz, s. 28–81. Google Scholar
Słownik Języka Polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/ciekawostki/haslo/Mlodziezowe-Slowo-Roku-2024-znamy-juz-finalowa-dwudziestke;9395165.html#google_vignette, dostęp: 15.08.2025. Google Scholar
Tymiakin L. (2014): Światło i wyrazy pochodne w rozumieniu piętnastolatków. [W:] Światy uczniowskie. Język – media – komunikacja. Red. M. Karwatowska, L. Tymiakin. Lublin, s. 39–53. Google Scholar
Warchala J., Skudrzyk A. (2012): Kultura piśmienności młodego pokolenia. Katowice. Google Scholar
Wileczek A. (2020): Kod młodzieży czy kod młodości? Społeczno-kulturowe aspekty „mediatyzacji” młodomowy. [W:] Polszczyzna w dobie cyfryzacji. Red. A. Hącia, K. Kłosińska, P. Zbróg. Warszawa, s. 169–186. Google Scholar
Zhang W. (2022): Analysis of the Russian youth slang by native Chinese Les Ulis. „EDP Sciences SHS web of conferences” 134, s. 1–5. Google Scholar
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
https://orcid.org/0000-0001-5582-3758
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
https://orcid.org/0000-0002-2481-6683
