Łączna i rozdzielna pisownia wyrazów. Komentarz do „Zasad pisowni i interpunkcji” Rady Języka Polskiego
Аннотация
W artykule zostały przedstawione zmiany w pisowni łącznej i rozdzielnej wprowadzone przez Radę Języka Polskiego, a obowiązujące od 1 stycznia 2026 r. Autorka interpretuje każdą zmianę i opatruje komentarzem wyjaśniającym jej istotę. Odwołuje się też do historii niektórych zmian i przywołuje stanowiska dawnych reformatorów zasad pisowni. Przytacza również opinie współczesnych badaczy, analizujących zwyczaj językowy w zakresie pisowni łącznej i rozdzielnej, zawierających sugestie uszczegółowienia (albo zmiany) niektórych reguł konwencjonalnych. Odwołania te są argumentem przemawiającym na korzyść wprowadzonych zmian. Jest to istotne także dlatego, że reforma ortografii spotkała się z kilkoma krytycznymi głosami językoznawców. Autorka przytacza te głosy i analizuje ich zasadność. Dowodzi, że zastrzeżenia badaczy wynikają z potrzeby szczegółowych reguł, czym się charakteryzowała zasada konwencjonalna obowiązująca przed rokiem 2026. Tymczasem ideą wprowadzonej zmiany jest tworzenie reguł stosunkowo ogólnych, jednak sformułowanych tak, aby było je łatwo zastosować w przypadkach szczegółowych. W konkluzji artykułu autorka uznaje, że wprowadzone zmiany podążają za zmianami społecznymi i kulturowymi i są odpowiedzią na potrzeby piszących użytkowników polszczyzny.
Ключевые слова:
zmiany w ortografii, Rada Języka Polskiego, łączna i rozdzielna pisownia wyrazówБиблиографические ссылки
Awramiuk E. (2025): Kiedy spacja ma znaczenie? Rozważania na marginesie zmian w zakresie pisowni łącznej i rozdzielnej. „Poradnik Językowy” z. 3, s. 7–18. Google Scholar
Grzenia J. (2006): https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/juz-juz-tuz-tuz;7084.html, dostęp: 14.02.2026. Google Scholar
Izert M. (2014): Mega-wrażenie, giga-promocje czy mega-kiepski film, czyli o jednym ze współczesnych, niekoniecznie młodzieżowych, sposobów intensyfikacji cechy. „Acta Neophilologica” XVI(1), s. 41–51. Google Scholar
Jodłowski S. (1979): Losy polskiej ortografii. Warszawa. Google Scholar
Jóźwiak N. (2016): Czy legislator słuchający ortografów łamie prawo? O rozbieżnościach między normą ortograficzną a praktyką środowiska prawniczego. „Kwartalnik Językoznawczy” 2, s. 40–53. Google Scholar
Kaproń-Charzyńska I. (2017): Słowa do oglądania w komentarzach internetowych. [W:] Internet jako przedmiot badań językoznawczych. Red. E. Kołodziejek, R. Sidorowicz. Szczecin, s. 27–42. Google Scholar
Kołodziejek E., Krzyżyk D., Skudrzyk A., Sobczak B. (2025): Mały słownik ortograficzny. Nowe reguły pisowni 2026. PAN RJP. Google Scholar
Komunikat RJP z 7 listopada 2025, https://rjp.pan.pl/komunikat-rady-jezyka-polskiego-przy-prezydium-pan-z-dnia-7-listopada-2025-r, dostęp: 14.02.2026. Google Scholar
Komunikaty RJP nr 1(2) 1998, https://rjp.pan.pl/publikacje-rady/, dostęp: 14.02.2026. Google Scholar
Markowski A. (2024): Co mówi komunikat Rady Języka Polskiego o zmianach w ortografii polskiej. „Poradnik Językowy” 8, s. 266–273. Google Scholar
Pisownia (1936): Pisownia polska – przepisy. Słowniczek. Wyd. XI. Zmienione według uchwał z 20 i 21 kwietnia 1936 Komitetu Ortograficznego. Kraków. PAU. Google Scholar
Pisownia (1963): Pisownia polska – przepisy. Słownik. Wyd. XIII. Opracowana na podstawie wydania XI według uchwał Komitetu Językoznawczego z 20 stycznia 1956 i 24 marca 1962. Wrocław–Warszawa–Kraków. PAU. Google Scholar
Polański E. (2009): Historia ortografii polskiej argumentem za potrzebą reformowania współczesnej pisowni. [W:] Z teorii i praktyki dydaktycznej języka polskiego. Red. H. Synowiec. T. 20. Katowice, s. 76–85. Google Scholar
Polański E. (red.) (2016): Wielki słownik ortograficzny PWN z zasadami pisowni i interpunkcji. Warszawa. Google Scholar
Rutkowski M. (2025): Wielkie litery w nazwach własnych. Kilka komentarzy do „Zasad pisowni i interpunkcji” Rady Języka Polskiego. „Prace Językoznawcze” XXVII/4, s. 5–18. Google Scholar
Saloni Z. (2025): O Radzie Języka Polskiego i jej nowych zasadach pisowni. „Prace Językoznawcze” XXVII/1, s. 315–326. Google Scholar
Warchala J., Skudrzyk A. (2010): Kultura piśmienności młodego pokolenia. Katowice. Google Scholar
Witorska A. (2025): Kilka uwag o zmianie ’26 konwencjonalnych zasad pisowni w aktach prawnych. „Poradnik Językowy” 3, s. 19–31. Google Scholar
Zdunkiewicz-Jedynak D. (2021): Poprawne vs. właściwe użycia języka. Uwagi w kontekście Słownika właściwych użyć języka. „Język Polski”. R. CI, z. 2, s. 5–16. Google Scholar
Zdunkiewicz-Jedynak D. (2024): Zmiana ’26 w polskiej ortografii. Miało być łatwiej… . „Poradnik Językowy” 9, s. 133–150. Google Scholar
Żmigrodzki P., Burkacka I., Kołodziejek E., Krzyżyk D., Miśkiewicz M., Rutkowski M. (2025): O najnowszych zmianach zasad pisowni polskiej. „Język Polski”. R. CV, z. 1, s. 5–22. Google Scholar
Лицензия
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
