EFEKTYWNOŚĆ OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW BROWARNICZYCH
Krystyna Lesińska
Politechnika Poznańska, Wydział Technologii ChemicznejAlicja Szymańska
Politechnika Poznańska, Wydział Technologii Chemicznejhttps://orcid.org/0009-0009-5888-5861
Mariusz Ślachciński
Politechnika Poznańska, Wydział Technologii ChemicznejGrzegorz M. Szymański
Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Transportuhttps://orcid.org/0000-0002-2784-9149
Bogdan Wyrwas
Politechnika Poznańska, Wydział Technologii Chemicznejhttps://orcid.org/0000-0002-4791-5318
Abstrakt
Ścieki to zanieczyszczone ciecze odprowadzane z domów i zakładów przemysłowych. Oczyszczalnia ścieków to zespół podstawowych instalacji technologicznych bezpośrednio wykorzystywanych do oczyszczania ścieków, wraz z urządzeniami pomocniczymi zlokalizowanymi na wspólnym terenie, niezbędnymi do zasilania w energię elektryczną i wodę, zapewnienia odpowiednich warunków pracy i utrzymania oczyszczalni. Przemysł piwowarski wytwarza ścieki o wysokim ładunku organicznym, charakteryzujące się wysokimi wartościami parametrów, takich jak BZT5 i ChZT. Z tego powodu zakłady te zazwyczaj posiadają własne systemy oczyszczania ścieków lub współpracują z lokalnymi, miejskimi oczyszczalniami ścieków. W tej branży rośnie zainteresowanie odzyskiem energii, na przykład poprzez wykorzystanie biogazu powstającego w procesach oczyszczania, co przyczynia się do redukcji kosztów i emisji zanieczyszczeń. Wyzwaniem pozostaje jednak zmienny skład i ładunek ścieków, a także konieczność odpowiedniego łączenia metod mechanicznych, biologicznych i chemicznych w celu redukcji objętości odpadów i ich wpływu na środowisko. Do oczyszczania tego typu instalacji przemysłowych stosuje się preparaty zawierające związki powierzchniowo czynne. Pracę uzupełniono o analizę zawartości anionowych i niejonowych środków powierzchniowo czynnych. Ich poziom w ściekach – zarówno surowych, jak i oczyszczonych – można określić za pomocą specjalistycznych testów kuwetowych oraz metod MBAS (dla surfaktantów anionowych) i BiAS-tio (dla surfaktantów niejonowych). Ocenę efektywności oczyszczalni oparto na wskaźniku redukcji zanieczyszczeń, porównującym zawartość poszczególnych parametrów przed i po oczyszczeniu oraz dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń w ściekach oczyszczonych odprowadzanych do wód powierzchniowych.
Słowa kluczowe:
ścieki browarniane, środki powierzchniowo czynne, surfaktanty, Metoda MBAS, Metoda BiAS-tio, stopień redukcji zanieczyszczeńBibliografia
A. Ambulkar, Wastewater treatment: Process, History, Importance, Systems, & Technologies. [Online] Encyclopedia Britannica. October 29, 2020. Dostęp: 4 lipca 2022. Google Scholar
A. Szymańska, B. Wyrwas, D. Cierniak, Analiza zawartości surfaktantów w rzece Bogdance, CHEMIK, nr 2-3/2025 tom 74.
Crossref
Google Scholar
A. Modzelewska, M. Jackowski, Zapotrzebowanie na energię w przemyśle browarniczym, Zeszyty Energetyczne, Tom VII Wyzwania naukowe w dobie światowej transformacji energetycznej 2020, s. 291–3 Google Scholar
Analiza ISBiznes.pl: Browary kraftowe w czasach kryzysu branży piwa. 2023. Isbiznes. Google Scholar
Retrieved from: https://isbiznes.pl/2023/05/09/sytuacja-na-rynku-piwa-w-polsce/ (dostęp 03.01.2026r.) Google Scholar
Anionowe środki powierzchniowo czynne, test kuwetowy, 0,05-2,0 mg/L. HACH. Google Scholar
Retrieved from: https://pl.hach.com/anionowe-srodki-powierzchniowo-czynne-test- kuwetowy-0-05-2-0-mg-l/product?id=24929758481 (dostęp 03.01.2026r.) Google Scholar
B. Wyrwas, Metodologiczne aspekty biodegradacji związków powierzchniowo czynnych w warunkach laboratoryjnych i w środowisku, Politechnika Poznańska 2012. Google Scholar
K. Błaszczyk, Mikroorganizmy w ochronie środowiska. Oczyszczanie ścieków metodami konwencjonalnymi, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. Google Scholar
Klasyfikacja ścieków – bytowe, przemysłowe czy komunalne? 2023. Portal Ochrony Środowiska. Google Scholar
Retrieved from: https://portalochronysrodowiska.pl/emisja-sciekow/klasyfikacja-sciekow- bytowe-przemyslowe-czy-komunalne-3088.html (dostęp 03.01.2026r.) Google Scholar
M. Mańczak, Skład i własności ścieków, Wrocław, 2018. Google Scholar
NAJLEPSZE DOSTĘPNE TECHNIKI (BAT) WYTYCZNE DLA PRZEMYSŁU PIWOWARSKIEGO, Google Scholar
Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego w Polsce „Browary Polskie” Google Scholar
Ministerstwo Środowiska Warszawa, kwiecień 2005 r. Google Scholar
Norma PN-EN 903:2002, Jakość wody. Oznaczanie surfaktantów anionowych przez pomiar indeksu błękitu metylenowego MBAS. Google Scholar
Pozwolenie wodnoprawne. gov. Retrieved from: https://www.gov.pl/web/wody-polskie/pozwolenie- wodnoprawne (dostęp 03.01.2026r.) Google Scholar
PRACE NAUKOWE GIG GÓRNICTWO I ŚRODOWISKO RESEARCH REPORTS MINING AND ENVIRONMENT Kwartalnik Quarterly 1/2010 Dariusz Zdebik, Krzysztof Korczak, Optymalizacja technologii oczyszczania ścieków w aspekcie rozbudowy systemu kanalizacyjnego Google Scholar
Raport UOKiK – polski rynek piwa i chmielu. 2024. UOKiK. Google Scholar
Retrieved from: https://uokik.gov.pl/raport-uokik-polski-rynek-piwa-i-chmielu (dostęp 03.01.2026r.) Google Scholar
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA, W sprawie warunków, jakie należy spełnić przy prowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, Dz.U.06.137.984 2009.03.06 zm. Dz.U.2009.27.169 § 1. Google Scholar
Test kuwetowy niejonowych środków powierzchniowo czynnych, 0,2-6,0 mg/L. HACH. Google Scholar
Retrieved from: https://pl.hach.com/test-kuwetowy-niejonowych-srodkow-powierzchniowo- czynnych-0-2-6-0-mg-l/product?id=26370286138 (dostęp 03.01.2026r.) Google Scholar
Wojtyra, B., Grudzień, Ł., (2017). Rozwój przemysłu piwowarskiego w Polsce w okresie tzw. piwnej rewolucji w latach 2011–2016. Prace Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 31(1), 52–6
Crossref
Google Scholar
Politechnika Poznańska, Wydział Technologii Chemicznej
Politechnika Poznańska, Wydział Technologii Chemicznej
https://orcid.org/0009-0009-5888-5861
Politechnika Poznańska, Wydział Technologii Chemicznej
Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu
https://orcid.org/0000-0002-2784-9149
Politechnika Poznańska, Wydział Technologii Chemicznej
https://orcid.org/0000-0002-4791-5318
