Analiza dotychczasowego wdrożenia technologii wysokiego ryzyka AI CCTV w polskim systemie penitencjarnym
Abstrakt
Publikacja poświęcona jest ocenie pilotażowego wdrożenia wysokiego ryzyka technologii AI CCTV w polskim systemie penitencjarnym. Analiza koncentruje się na projekcie AICCTV realizowanym w latach 2019–2022, którego celem było opracowanie inteligentnego systemu wspomagania decyzji dla funkcjonariuszy Służby Więziennej, opartego na algorytmicznej analizie obrazu z monitoringu wizyjnego oraz generowaniu alertów dotyczących zdarzeń niebezpiecznych lub nietypowych. W opracowaniu przyjęto założenie, że ocena tej technologii powinna wykraczać poza kwestie czysto techniczne i obejmować również prawne, organizacyjne oraz operacyjne uwarunkowania jej stosowania w warunkach izolacji penitencjarnej. Szczególne znaczenie przypisano statusowi prawnemu monitoringu wizyjnego w jednostkach penitencjarnych, specyfice obowiązków funkcjonariuszy pełnionych na stanowisku monitorującego oraz ograniczeniom poznawczym i psychofizycznym związanych ze służbą na tym stanowisku ochronnym. W opracowaniu wskazano, że dotychczasowe wyniki pilotażu nie uzasadniają uznania systemu za w pełni dojrzałe rozwiązanie gotowe do wdrożenia na szeroką skalę. Obecnie projekt AICCTV należy traktować przede wszystkim jako etap badawczo-eksploracyjny, wymagający dalszej analizy jego skuteczności technologicznej, wpływu na organizację Służby Więziennej, odpowiedzialności prawnej za błędne klasyfikacje oraz zgodności ze standardami ochrony praw człowieka.
Słowa kluczowe:
sztuczna inteligencja, system penitencjarny, Służba Więzienna, AI wysokiego ryzyka, dpowiedzialność prawna, prawa człowiekaBibliografia
Literatura Google Scholar
Al-Shargie F., Tariq U., Mir H., Alawar H., Babiloni F., Al-Nashash H., Vigilance decrement and enhancement techniques: a review, „Brain Sciences” 2019, nr 9(8), DOI: 10.3390/brainsci9080178/. Google Scholar
Fehler W., Araucz-Boruc A., Dana A., Lasota-Kapczuk A., Systemy sztucznej inteligencji jako wyzwanie dla sfery bezpieczeństwa i obronności RP, „Zeszyty Prawnicze Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu” 2021, nr 2(70). Google Scholar
Filipkowski W., Criminal law and artificial intelligence – selected aspects, [w:] L. Lai, M. Świerczyński (red.), Legal and technical aspects of artificial intelligence, Warszawa 2021. Google Scholar
Mecwaldowski C., Organizacja stanowiska obserwatora w systemie monitoringu video, [w:] K. Jędrzejczak, M. Tomaszewska-Michalak (red.), Technologia w ochronie penitencjarnej. Współpraca – człowiek – technika, Warszawa 2017. Google Scholar
Namysłowska M., Bieda R., Budrewicz P., Lubasz D., Nowakowski M., Pająk R., Świerczyński M., Więckowski Z., Wochlik I., Wróblewski M., O etycznych, prawnych i społecznych konsekwencjach stosowania systemów sztucznej inteligencji w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Uwagi na tle projektu rozporządzenia w sprawie sztucznej inteligencji, „Przegląd Sejmowy” 2023, nr 6(179). Google Scholar
Nowacki R., Kostera K., Zastosowanie kształcenia zdalnego w doskonaleniu zawodowym funkcjonariuszy Służby Więziennej na przykładzie Kursu dla funkcjonariuszy służby więziennej pełniących służbę na stanowisku monitorowego, [w:] M. Strzelec (red.), Google Scholar
Wybrane aspekty kształcenia funkcjonariuszy służb mundurowych, Warszawa 2022. Google Scholar
Poklek R., Mecwaldowski C., Projekt szkolenia specjalistycznego w służbie więziennej do stanowiska operatora systemu dozoru wizyjnego – „moniotorowego”, „Ochrona i Bezpieczeństwo Obiektów i Biznesu” 2023. Google Scholar
Wood J., CCTV – human factor challenges, „Nordic Ergonomics Society Annual Conference” 2014. Google Scholar
Akty prawne Google Scholar
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 2009 r. w sprawie rodzaju urządzeń i środków technicznych służących do przekazywania, odtwarzania i utrwalania obrazu lub dźwięku z monitoringu w zakładach karnych (t.j. Dz.U. Google Scholar
z 2024 r., poz. 1490). Google Scholar
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 911 ze zm.). Google Scholar
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1750 ze zm.). Google Scholar
Zarządzenie nr 30/25 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 17 marca 2025 r. w sprawie sposobów ochrony, konwojowania oraz zadań ochronnych funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej. Google Scholar
Zarządzenie nr 13/26 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 16 lutego 2026 r. w sprawie programu szkolenia wstępnego dla funkcjonariuszy Służby Więziennej. Google Scholar
Źródła internetowe Google Scholar
Definicja oraz przedmiot działalności sztucznej inteligencji, https://www.europarl.europa.eu/topics/pl/article/20200827STO85804/sztuczna-inteligencja-co-to-jest-i-jakie-ma-zastosowania/. Google Scholar
Kierunki rozwoju więziennictwa w latach 2025–2027. Strategiczne cele stojące przed Służbą Więzienną w najważniejszych obszarach jej funkcjonowania oraz metody ich realizacji, https://czsw.bip.gov.pl/prawo-i-prace-legislacyjne/kierunki-rozwoju-wieziennictwa- Google Scholar
w-latach-2025-2027.html/. Google Scholar
Raport z realizacji projektu „Inteligentny system wspomagania decyzji oparty na algorytmicznej analizie obrazu w działaniach służb wymiaru sprawiedliwości (AICCTV)”, https://repo.pw.edu.pl/info/projectmain/WUTad0dba5f3efe49d0b59109940425f3e0/. Google Scholar
