Cechy dyskursu mizoginicznego na przykładzie dyskursu red pill

Laura Polkowska

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
https://orcid.org/0000-0003-3284-6556


Abstract

Tekst poświęcono rekonstrukcji cech językowych dyskursu mizoginicznego. Na materiał badawczy złożyły się wypowiedzi przedstawicieli red pill – tzw. ruchu obrony praw mężczyzn funkcjonującego w ramach polskiej manosfery. Analiza wykazała, że dyskurs ten jest formalnie niespójny – można w jego ramach wyodrębnić elementy zarówno dyskursu pozornie naukowego, jak i wspólnotowego czy – przede wszystkim – dyskursu wykluczenia. Podstawowe jego wyróżniki to schematyczność, przejawiająca się w uproszczonej prezentacji relacji damsko-męskich oraz sprowadzaniu przedstawicieli obu płci do funkcji rozrodczych; kategoryczność, nazywana przez Michała Głowińskiego retoryką racji bezwzględnych; dwuwartościowość, sprowadzająca się do czarno-białej wizji rzeczywistości; projekcyjność, która polega na wykorzystywaniu incydentalnych exemplów do budowania wizji o charakterze uniwersalnym, oraz pozorna demaskatorskość, wynikająca z przeświadczenia o fałszu niewolącym otaczający świat. Dyskredytacja kobiet dokonywana jest za pomocą określających je nominacji oraz dehumanizujących metafor i porównań. Wśród podstawowych schematów argumentacyjnych stosowanych przez zwolenników czerwonej pigułki znajdują się: argument z ewolucji, który można określić mianem biologicznego; pragmatyczny argument z przetrwania; argument z uprzywilejowania o charakterze społecznym oraz ten z podświadomości odwołujący się do psychologii. Mizoginiczny dyskurs red pill to przykład dyskursu wykluczenia opartego na mowie nienawiści.


Schlagworte:

dyskurs mizoginiczny, dyskurs wykluczenia, mowa nienawiści, red pill, schemat argumentacyjny


Czyżewski M., Dunin K. (2010): Seppospolita Polska (zamiast posłowia). [W:] Cudze problemy. O ważności tego, co nieważne. Analiza dyskursu publicznego w Polsce. Red. M. Czyżewski, K. Dunin, A. Piotrowski. Warszawa, s. 329–336.   Google Scholar

Głowiński M. (2009): Retoryka nienawiści. [W:] tegoż: Nowomowa i ciągi dalsze. Szkice dawne i nowe. Kraków, s. 236–247.   Google Scholar

Guzowski J. (2016): Psychologiczne źródła teorii spiskowych. „Hybris” 33, s. 87–100.
Crossref   Google Scholar

Kowalski S. (2009): Hate speech po polsku. [W:] Raport o homofobicznej mowie nienawiści w Polsce. Red. G. Czarnecki. Warszawa, s. 25–43.   Google Scholar

Krendel A. (2020): The men and women, guys and girls of the ‘manosphere’: A corpus assisted discourse approach. „Discourse and Society” 6, s. 607–630.
Crossref   Google Scholar

Levy E. (2021): „Comply or Goodbye”. Representations of Women in the Red pill Discourse on Instagram, https://www.utupub.fi/bitstream/handle/10024/152960/Levy_Emmi_opinnayte.pdf;jsessionid=7D35A4A61DA24DB6E1677521661DB691?sequence=   Google Scholar

, dostęp: 04.09.2024.
Crossref   Google Scholar

Miluska J. (1993): Stereotypy i uprzedzenia jako determinanty jakości życia kobiet. „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” XV, s. 145–156.   Google Scholar

Piechnik A. (2009): Wizerunek kobiety i mężczyzny w językowym obrazie świata ludności wiejskiej (na przykładzie gminy Zakliczyn nad Dunajcem). Kraków.   Google Scholar

Polkowska L. (2024): Cechy dyskursu wykluczenia na przykładzie sejmowej debaty nad prawami osób LGBT. „Prace Językoznawcze” XXVI/2, s. 221–235.
Crossref   Google Scholar

Rejter A. (2014): Pamięć stereotypu a dyskursy dotyczące płci. „Tekst i Dyskurs” 7, s. 49–66.   Google Scholar

Tokarski R. (1990): Językowy obraz świata w metaforach potocznych. [W:] Językowy obraz świata. Red. J. Bartmiński. Lublin, s. 69–86.   Google Scholar

Van Valkenburgh S.P. (2021): Digesting the Red pill: Masculinity and Neoliberalism in the Manosphere. „Men and Masculinities” 1, s. 84–103.
Crossref   Google Scholar

Wasilewski J. (2006): Retoryka dominacji. Warszawa.   Google Scholar

Waśniewska M. (2020): The Red pill, Unicorns and White Knights: Cultural Symbolism and Conceptual Metaphor in the Slang of Online Incel Communities. [W:] Cultural Conceptualizations in Language and Communication. Red. B. Lewandowska-Tomaszczyk. Cham, s. 65–82.
Crossref   Google Scholar

Witosz B. (2017): O dyskursie wykluczenia i dyskursach wykluczonych z perspektywy lingwistycznej. [W:] Etyka słowa. Wybór opracowań. Red. J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska, M. Nowosad-Bakalarczyk, J. Puzynina. Lublin, s. 181–197.   Google Scholar


Veröffentlicht
2026-03-31

##plugins.themes.libcom.cytowania##

Polkowska, L. (2026). Cechy dyskursu mizoginicznego na przykładzie dyskursu red pill. Prace Językoznawcze, 28(1), 73–88. https://doi.org/10.31648/pj.12280

Laura Polkowska 
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
https://orcid.org/0000-0003-3284-6556