Anglicyzmy w najnowszej polszczyźnie (na podstawie Wielkiego słownika języka polskiego PAN)

Anna Piotrowicz-Krenc

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu
https://orcid.org/0000-0002-1969-3877

Małgorzata Witaszek-Samborska

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
https://orcid.org/0000-0002-8501-561X


Abstract

Przedmiotem analizy w artykule są leksemy z Wielkiego słownika języka polskiego PAN opatrzone w nim informacjami: genetyczną o proweniencji angielskiej oraz chronologiczną o obecności w tekstach polskich od XXI w. Autorki zgromadziły w ten sposób 238 będących anglicyzmami haseł oraz 267 jednostek leksykalnych odpowiadających wyróżnionym znaczeniom. Oś konstrukcyjną artykułu stanowi analiza semantyczna, a dokładniej: sferyczna i polowa nowych anglicyzmów. Najliczniej występują one w sferach CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA oraz CZŁOWIEK I TECHNIKA. Zaskakująco mało jest ich w sferze CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA. W strukturze polowej najwięcej jest ich w polu „Choroby”, ważnymi domenami wpływów angielskich są też pola: „Komunikacja na odległość”, „Transport” i „Sport”. Analiza semantyczna potwierdziła, że nowe importacje z języka angielskiego wpisują się w obszary rzeczywistości ważne dla współczesnego człowieka oraz te, które lingwiści wskazywali już wcześniej jako sfery wpływów tego języka.


Schlagworte:

neologizmy, zapożyczenia, anglicyzmy, słownik języka polskiego


Bańko M. (2004): Wykłady z polskiej fleksji. Warszawa.   Google Scholar

Batko-Tokarz B. (2019): Tematyczny podział słownictwa współczesnego języka polskiego. Teoria, praktyka, leksykografia. Kraków.   Google Scholar

Cierpich-Kozieł A., Mańczak-Wohlfeld E., Witalisz A. (2025): Nowy słownik zapożyczeń angielskich w polszczyźnie. Kraków.
Crossref   Google Scholar

Mańczak-Wohlfeld E. (1995): Tendencje rozwojowe współczesnych zapożyczeń angielskich w języku polskim. Kraków.   Google Scholar

Mańczak-Wohlfeld E. (2006): Angielsko-polskie kontakty językowe. Kraków.   Google Scholar

Mańczak-Wohlfeld E. (2007): English studies in Poland (with reference to linguistics). [W:] Exploring Language at the Interface. Red. M.Y. Tseng. Taipei, s. 209–235.   Google Scholar

Mańczak-Wohlfeld E. (2008): Influences of English in contemporary Polish. [W:] Linguistic Changes in Post-Communist Eastern Europe and Eurasia. Red. E. Andrews. New York, s. 88–102.   Google Scholar

Mańczak-Wohlfeld E. (2012): The status of English lexis in Polish. [W:] Languages in Contact 2011. Red. Z. Wąsik, P.P. Chruszczewski. Wrocław, s. 165–175.   Google Scholar

Mańczak-Wohlfeld E. (2021): Problemy związane z tworzeniem bazy zapożyczeń angielskich w języku polskim w ramach projektu GLAD (Global Anglicism Database). [W:] Język polski – Między tradycją a współczesnością. Red. E. Horyń, E. Młynarczyk, P. Żmigrodzki. Kraków, s. 662–673.
Crossref   Google Scholar

Mańczak-Wohlfeld E. (red.) (2010): Słownik zapożyczeń angielskich w polszczyźnie. Warszawa.   Google Scholar

Mańczak-Wohlfeld E., Witalisz A. (2019): Anglicisms in The National Corpus of Polish: Assets and limitations of corpus tools. „Studies in Polish Linguistics” z. 4, s. 171–190.
Crossref   Google Scholar

Markowski A. (2018): Kultura języka polskiego. Teoria, zagadnienia leksykalne. Warszawa.   Google Scholar

Waszakowa K. (2009): Derywowane anglicyzmy jako wyraz ekspansji słownictwa potocznego i środowiskowego w języku mediów ostatniego ćwierćwiecza. „Slavia Meridionalis” IX, s. 89–101.   Google Scholar

Witalisz A. (2007): Anglosemantyzmy w języku polskim – ze słownikiem. Kraków.   Google Scholar

Witalisz A. (2015): English Loan Translations in Polish: Word-formation Patterns, Lexicalization, Idiomaticity and Institutionalization. Frankfurt am Main.
Crossref   Google Scholar

Witalisz A. (2016): Przewodnik po anglicyzmach w języku polskim. Kraków.   Google Scholar

Witalisz A. (2020): Problems in studying loan translations. [W:] Mostly Medieval: In Memory of Jacek Fisiak. Red. H. Sauer, P.P. Chruszczewski. San Diego, s. 476–494.   Google Scholar

Witalisz A. (2022): Najnowsze metodologie badawcze w lingwistyce kontaktu i automatyczna ekscerpcja anglicyzmów. „Język Polski” z. 2, s. 5–22.
Crossref   Google Scholar

Zabawa M. (2012): English lexical and semantic loans in informal spoken Polish. Katowice.   Google Scholar

Zabawa M. (2017a): English semantic loans, loan translations, and loan renditions in informal Polish of computer users. Katowice.   Google Scholar

Zabawa M. (2017b): Neosemantyzmy i zapożyczenia semantyczne jako odzwierciedlenie postępu technologicznego i zmian kulturowo-obyczajowych. „Język Polski” z. 2, s. 94–104.
Crossref   Google Scholar

Zabawa M. (2024): O trudnościach metodologicznych w badaniu angielskich zapożyczeń właściwych w polszczyźnie. „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LXXX, s. 99–110.
Crossref   Google Scholar

Żmigrodzki P. (2025): Słownictwo XXI-wieczne w „Wielkim słowniku języka polskiego PAN” – zasób i charakterystyka ogólna. „LingVaria” nr 2, s. 75–94.
Crossref   Google Scholar

Żmigrodzki P. (red.): Wielki słownik języka polskiego PAN, , dostęp: 18.02.2026. WSJP PAN.   Google Scholar

``   Google Scholar


Veröffentlicht
2026-06-30

##plugins.themes.libcom.cytowania##

Piotrowicz-Krenc, A., & Witaszek-Samborska, M. (2026). Anglicyzmy w najnowszej polszczyźnie (na podstawie Wielkiego słownika języka polskiego PAN). Prace Językoznawcze, 28(2), 59–71. https://doi.org/10.31648/pj.12509

Anna Piotrowicz-Krenc 
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu
https://orcid.org/0000-0002-1969-3877
Małgorzata Witaszek-Samborska 
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
https://orcid.org/0000-0002-8501-561X