POLITYKA WOBEC AI
Zasady korzystania z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji (Generative AI)
Autorzy ponoszą pełną odpowiedzialność za treść, formę i oryginalność zgłaszanych prac, a także za prawdziwość prezentowanych danych. Korzystanie z narzędzi AI nie zwalnia z obowiązku zapewnienia:
- poprawności merytorycznej i językowej tekstu,
- rzetelności przedstawionych danych,
- prawidłowości cytowań i odwołań do źródeł,
- zgodności publikacji z zasadami etyki naukowej i prawem autorskim.
Narzędzia sztucznej inteligencji nie mogą być wskazywane jako autorzy ani współautorzy, ponieważ nie spełniają kryteriów autorstwa naukowego i nie mogą ponosić odpowiedzialności za opublikowane treści.
Zasady obowiązujące autorów
- Obowiązek ujawnienia
Autorzy mają obowiązek poinformować redakcję o każdym wykorzystaniu narzędzi sztucznej inteligencji w procesie przygotowania pracy wykraczającym poza aspekty techniczne przygotowania manuskryptu (np. uporządkowanie bibliografii, korekta literówek itd.).
- Obowiązek weryfikacji
Autorzy są zobowiązani do każdorazowej i szczegółowej weryfikacji poprawności wszystkich treści wygenerowanych przez AI przed ich wykorzystaniem w manuskrypcie.
- Sposób zgłoszenia:
Informację o wykorzystaniu narzędzi AI należy umieścić w oświadczeniu do wiadomości redakcji dołączonym do przesyłanego manuskryptu.
- Treść oświadczenia:
Oświadczenie powinno zawierać:
- nazwę wykorzystanego narzędzia,
- cel i zakres jego zastosowania,
- opis zakresu autorskiego nadzoru nad wygenerowanymi treściami.
- Wyjątek:
Obowiązek ujawniania nie dotyczy korzystania z narzędzi AI pełniących funkcję technologii wspomagających dostępność dla osób z niepełnosprawnościami.
- Zakazy:
Niedopuszczalne jest w szczególności:
- przedstawianie treści wygenerowanych przez AI jako samodzielnych ustaleń naukowych,
- wykorzystywanie AI do fabrykowania, fałszowania lub manipulowania danymi badawczymi,
- tworzenie fikcyjnych cytatów, źródeł lub bibliografii,
- generowanie lub modyfikowanie wyników badań w sposób prowadzący do ich zafałszowania,
- wykorzystywanie AI do obchodzenia zasad etyki publikacyjnej.
Zasady obowiązujące redaktorów i recenzentów
- Poufność:
Redaktorzy i recenzenci są zobowiązani do ochrony poufności procesu redakcyjnego i recenzyjnego.
- Zakaz wprowadzania manuskryptów do narzędzi AI:
W celu ochrony własności intelektualnej i praw autorskich nie wolno wprowadzać do narzędzi sztucznej inteligencji całości ani fragmentów nieopublikowanych manuskryptów.
- Wyjątek:
Ograniczenie to nie dotyczy korzystania z oficjalnie zatwierdzonych przez redakcję systemów antyplagiatowych lub innych narzędzi zgodnych z obowiązującymi procedurami redakcyjnymi.
Postępowanie w razie wątpliwości
Jeśli istnieją uzasadnione podstawy, by przypuszczać, że doszło do naruszenia zasad (np. nieujawnienia użycia AI, przedstawienia wygenerowanych treści jako własnych, sfałszowania danych), redakcja zastrzega sobie prawo do:
- zwrócenia się do autora o pisemne wyjaśnienia,
- wszczęcia postępowania zgodnie z wytycznymi COPE.
Potwierdzenie znajomości zasad
- Autorzy – przed złożeniem manuskryptu.
- Recenzenci – przed przyjęciem manuskryptu do recenzji.
Autorzy i recenzenci potwierdzają zapoznanie się z niniejszymi zasadami, zaznaczając odpowiednie pole w formularzu zgłoszeniowym lub systemie redakcyjnym. Informacja o obowiązku złożenia takiego oświadczenia jest dostępna w wytycznych dla autorów i recenzentów na stronie internetowej czasopisma.
Podstawy zasad przyjętych przez „Prace Językoznawcze”
- wytyczne Committee on Publication Ethics (COPE) – COPE Focus on Artificial Intelligence: https://publicationethics.org/cope-focus/artificial-intelligence
- dokument STM – Recommendations for a Classification of AI Use in Academic Manuscript Preparation: – https://s3.eu-west-2.amazonaws.com/stm.offloadmedia/wp-content/uploads/2025/04/23020709/STM_AI_Classification_Recs_19_Sept2025-1.pdf
- polityka wydawnictwa Elsevier dotycząca wykorzystania generatywnej sztucznej inteligencji w czasopismach naukowych: https://www.elsevier.com/about/policies-and-standards/generative-ai-policies-for-journals?utm_source=chatgpt.com
